of 58959 LinkedIn

De ruimte-ambtenaar wordt nieuw exemplaar

De functie van ambtenaren in het ruimtelijk domein veranderen. Met de komst van de nieuwe omgevingswet zijn communicatieve vaardigheden belangrijker dan inhoudelijke kennis.

Minder inhoudelijke kennis, meer communicatieve vaardigheden. Dat is in het kort de verandering die de ambtenaren in het ruimtelijk domein moeten maken om de nieuwe omgevingswet goed te kunnen uitvoeren. Net als in andere vakgebieden worden vaardigheden als netwerken, onderhandelen en samenwerken met burgers steeds belangrijker. En dat is voor sommige ambtenaren flink wennen.

Als ondernemer
‘De transitie vindt natuurlijk al een tijdje plaats,’ vertelt Marieke van Leeuwen, opleidingsmanager bij de Mariënburggroep. ‘Je ziet nu al dat de nieuwe generatie ambtenaren hun werk op een hele andere manier uitvoert. Ze denken en handelen steeds meer als een ondernemer,’ legt ze uit. ‘Als ze inhoudelijke vragen hebben stappen ze naar een ervaren ambtenaar met meer kennis van zaken of halen hun kennis via de digitale weg.’


Nieuwe Omgevingswet
Met de invoering van de Omgevingswet in 2019 verandert er heel veel. Er worden tientallen wetten en honderden regelingen vervangen. Die gaan allemaal over ruimte, wonen, infrastructuur, milieu, natuur en water en zijn relevant voor de leefomgeving. De insteek van de wet is minder bureaucratie, meer vertrouwen en ruimte voor lokale initiatieven. Dat betekent dat credo’s als: “regels zijn regels” of “nee mits” vervangen worden door “ja, tenzij.” En daar is dus een nieuw type ambtenaar voor nodig.
 
Functies veranderen 

Het werkveld van opleider Marieke van Leeuwen bestaat voornamelijk uit gemeentehuizen en omgevingsdiensten in heel Nederland. Ze ziet de functies onder haar neus veranderen. ‘Ik zag laatst een vacature bij een omgevingsdienst waar 80 procent van de functie uit vaardigheden bestond en slechts 20 procent uit inhoudelijke kennis,’ vertelt ze. ‘Zoiets was vroeger ondenkbaar. Maar die kant gaan we wel op. De universele ambtenaar waarbij het niet meer uitmaakt in welk domein hij werkzaam is, het gaat om de persoonlijke vaardigheden. Een groot verschil met vroeger is dat de benodigde informatie veel gemakkelijker toegankelijk is, er is een open aanbod,’ legt ze uit. ‘Specifieke inhoudelijke kennis kan met korte trainingen worden aangeleerd. Overigens kom je ook al een heel eind als je een analyse van het beleidsstuk of collegevoorstel maakt,’ vertelt Van Leeuwen. ‘Bekijk de arena, wie zijn de spelers, wat is er al over bekend, wie weet er meer van?’


Bedreiging

Voor jonge ambtenaren zijn de nieuwe werkwijzen gemakkelijker aan te leren dan bij ervaren collega’s die soms decennia aan werkervaring hebben. Om ook hen mee te krijgen kan soms een uitdaging zijn, geeft Marieke van Leeuwen toe. ‘Ik merk dat oudere ambtenaren het soms bedreigend vinden dat hun jongere collega’s andere manieren hebben om hetzelfde werk uit te voeren. Helemaal als ze ook nog sneller resultaat blijken te boeken, bijvoorbeeld tijdwinst in procedures voor ruimtelijke plannen.’


Geïnspireerd
Toch hebben deze voorbeelden volgens haar niet de overhand. Vaak gaan de ervaren ambtenaren gewoon mee in de ontwikkelingen. Of ze raken enorm geïnspireerd door alle nieuwe mogelijkheden. ‘Bij afstudeerpresentaties van onze vakopleidingen bijvoorbeeld. Dan zijn de oudere leidinggevenden meestal laaiend enthousiast. Ik denk dat we ook toe moeten naar een situatie dat ze van elkaar leren,’ bepleit Van Leeuwen. ‘Er zit een brok inhoudelijke kennis en ervaring bij de oudere ambtenaar, de meeste winst boek je als de verschillende generaties hun vaardigheden en kwaliteiten met elkaar delen.’

Verstuur dit artikel naar Google+

Gerelateerde artikelen

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door wim tijssen op
Een verheugende ontwikkeling. Ingegeven door het feit dat met de Omgevingswet ruimtelijke ordening weer echt ruimtelijke ordening wordt en niet meer het afvinken van lijstjes. Niet meer de stad maken (in het gemeentehuis), maar de stad zijn (onderdeel zijn van een beweging). Van belang is hierbij wel dat de stedenbouwkundigen zich gaan roeren in de discussies en met hen de beleidsmakers. De discussie over de Omgevingswet wordt langzamerhand gekaapt door de collega-juristen en dan wordt het ene regelcomplex ingeruild voor een ander regelcomplex. Dat is dan een gemiste kans. Ruimtelijke ordening is een cultureel erfgoed waarvoor gewaakt moet worden.
Door Vincent Thunnissen (strategisch adviseur Apeldoorn) op
Wonderlijk, die transitie van inhoud naar proces. Hoezo, inhoud?! Mijn herinnering is deze. In 1975-1990 werden bestemmingsplannen in het buurthuis gemaakt, ambtenaren waren keien in proces en legitimiteit die de buurt góed kenden (=inhoud). Daarna wonnen de regelneven en regelnichten, processen werden afstandelijker, bestuur en ambtenarij verloren aan legitimiteit, en het ging zelden over inhoud. Gelukkig gaan we nu weer de goede kant op. Onze opdracht: https://vincentthunnissen.wordpress.com/anders-b …
Door Gepensioneerd (Gepensioneerde) op
Dat is de stomste zet die je kan doen door mensen met minder kennis in te gaan zetten. Met alleen communiceren kom je er niet, omdat bij gebrek aan kennis je niet weet waar over je het hebt.
De schade die dit gaat veroorzaken zal niet te zijn overzien.
Door Henk Jeurink (Voormalig medewerker van een stedebouwkundige afdeling bij de gemeente Emmen) op
Deze ontwikkeling baat mij grote zorgen. Hiermee wordt het doel kwaliteitsbeheersing vanuit een algemeen belang opererende overheid over boord gezet. Kennis is blijkbaar bedreigend. Onze gemeente vroeg via een advertentie om een adjunct-directeur bij het gasbedrijf. Hij moest in het team passen en zijn werk bestond uit representatie, Deze ontwikkeling doet me hier erg aan denken.
Door Criticus op
Kennis wordt steeds minder belangrijk, en even verderop: ze halen hun kennis bij...

Als kennis echt minder belangrijk wordt, hoef je het ook niet te halen!
Door R.F. Smid (Nadenker) op
Aahh, nu snap ik het, zo gaat het dus worden: zat laatst met m'n architect en ons stedenbouwkundig plan bij de projectleider nieuwbouw van de gemeente Z.. De ambtenaar zei "voor de goede orde, ik heb geen architectuur gestudeerd. En ook geen stedenbouw. Ik heb theaterwetenschappen gedaan." We hebben fantastisch gecommuniceerd, wel drie kwartier lang. De ontwikkeling van de locatie ligt stil overigens.
Door Van Geenen (Adviseur) op
Het lijkt net een advertentie, is iemand vergeten dat boven de tekst te zetten?
Verder lees ik dit type boodschap al bijna 15 jaar steeds weer op nieuw...
Door Marquis de Canteclaer (em) op
Dus drs prietpraat geeft de democratisch gekozen mammoetwetter de volledige ruimte? Holle vaten klinken het hardst.....

Relevante Parlementaire Dossiers