of 59045 LinkedIn

Provincies:16 miljard 'op de bank'

De riante positie van de provincies blijkt uit de Financiële trendanalyse Gemeenten, Provincies en Waterschappen van Deloitte Insight. De analyse is gemaakt op basis van een database met jaarrekeningen (en begrotingen) van alle provincies, gemeenten en waterschappen van de afgelopen jaren.

Ondanks de crisis, is het eigen vermogen van de provincies de afgelopen jaren fors toegenomen. De reserve groeide van 5,2 miljard (eind 2008) tot maar liefst 16,6 miljard (eind 2013).



Geld uitlenen
Dat het middenbestuur zo goed bij kas zit, is vooral veroorzaakt door de verkoop van deelnemingen in energiebedrijven als Nuon en Essent. Die verkoop leverde de provincies zo’n 13 miljard euro op, met als belangrijkste grootverdieners die grootaandeelhouders Gelderland, Brabant en Friesland. Geld lenen op de kapitaalmarkt voor investeringen hoeven die provincies daarom ook zelden of niet. De omvang van de langlopende leningen bij de provincies blijkt met 610 miljoen euro erg beperkt. En eigenlijk is één provincie daar de ‘schuld’ van: Zuid-Holland. Die provincie had eind 2013 voor 540 miljoen euro aan leningen uitstaan. Dat maakt mede dat Zuid-Holland op financieel vlak relatief de meest kwetsbare provincie is. Maar voor verreweg de meeste provincies geldt dat ze dermate goed in de slappe was zitten, dat ze hun overtollige middelen zelfs uitlenen aan derden: eind 2013 voor een totaal  bedrag van ruim 12 miljard euro. Dat levert ze een substantieel bedrag aan rente- en dividendopbrengsten op.

Nettovordering
De nettoschuld van alle provincies staat eind 2013 als -/- 12,8 miljard euro in de boeken. ‘Dat is in feite dus geen nettoschuld, maar een nettovordering’, legt Deloitte-partner Rein Aart van Vugt uit. ‘Provincies hebben collectief meer vorderingen dan schuld. De ‘nettovordering’ (bezit dus) van de provincies is van 2010 tot 2013 toegenomen van 755 euro per inwoner tot 761 euro per inwoner.’

Onbestede subsidies
Met hun takenpakket staan provincies verder van de burger dan de gemeente. Toch kunnen ze veel voor de gemeenten en hun inwoners betekenen. Eén van de financiële speerpunten van de provincies voor de komende jaren is namelijk dat ze gemeenten financieel willen ondersteunen door goedkope leningen, het overnemen van verliesgevende grondexploitaties, het aansterken van reserves en het overnemen van risico’s bij projecten. En ze hebben nog meer te verdelen. ‘De provincies beschikken ultimo 2013 over 2,4 miljard euro aan onbestede subsidies. De onbestede subsidies staan op de balans van de provincies’, zegt Van Vugt. Ze zijn afkomstig van het rijk en van Brussel en zijn voornamelijk bedoeld voor projecten in de sfeer van natuurontwikkeling en infrastructuur. Er bestaan – ook hier – landelijk aanzienlijke verschillen tussen de provincies voor wat betreft de mate waarin de provincie nog niet bestede subsidiegelden heeft.

Uiterst weerbaar
Provincies zijn over het geheel genomen financieel erg weerbaar. Dat wil zeggen dat tegenover de eventuele risico’s ruim voldoende buffers staan. Wat heet, eind 2013 bleken de provincies gezamenlijk ruim vier maal zoveel weerstandscapaciteit beschikbaar te hebben als ze aan risico’s hebben geïdentificeerd en gekwantificeerd. Over het geheel genomen zijn de provincies Zuid-Holland, Noord-Holland, Zeeland, Utrecht en Flevoland financieel gezien relatief het minst weerbaar.

Trendbreuk
De analyse brengt overigens wel een trendbreuk aan het licht. Voor het eerst sinds de crisis dalen de totale provinciale reserves. Het gaat om een lichte afname, maar toch. Van Vugt: ‘Ze besteden meer dan daarvoor, maar nog altijd minder en minder snel dan ze begroten.’


Lees het hele artikel in Binnenlands Bestuur nr. 2 van deze week. (inlog)

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door H. Wiersma (gepens.) op
Werkloos Provinciaal kapitaal kan heel goed worden ingezet voor het creëren van Refolvingfunds voor duurzame en innovatieve investeringen van het bedrijfsleven. Zie voorbeeld het Refolvingfund voor de Rijksmonumenten.
Door Jan op
Indrukewekkend bedrag, kan goed worden geinvesteerd. Maar teruggeven aan Rijk is water naar de zee dragen. Rijksbegroting kent dit bedrag alleen al aan RENTE op de staatsschuld. wees blij dat provincies gespaard hebben en niet geleend.
Door Henk op
We kunnen nu inderdaad beter deze overbodige bestuurslaag opheffen.
Door Freek op
Die rijke provincies hebben de heffing van opcenten op de motorrijtuigen-belasting dus niet nodig. Afschaffen zou een mooi gebaar zijn naar de burgers die jarenlang te veel aan de energiebedrijven hebben betaald waarvan die provincies eigenaar waren
Door H. Wiersma (gepens.) op
De taken van de provincies op het gebied van jeugd en zorg gaan al helemaal over naar de gemeenten (3 D-operatie). De paar nog overblijvende taken kunnen gemakkelijk worden verdeeld tussen Rijk en opgeschaalde/op te schalen gemeenten (regio's). Het provinciegeld kan gelijk worden verdeeld over Rijk en regio's. Bovendien is er gelijk een bestuursschaal minder, derhalve ook minder bestuurlijke drukte, minder bureaucratie etc. Wat rest dit Kabinet eigenlijk nog om het mes er in te zetten?
Door henk op
Het is al jaren bekend dat de provincies zwemmen in het geld. Mede versterkt door de verkoop van de nuon o.a weet ook de provincie gelderland vaak niet wat ze moeten doen met het geld. Nu begrijp ik waarom ik op zoveel plekken nutteloze rotondes en in het landschap zwaar gesubsidieerde windmolens aantref.
Het wordt dus tijd voor teruggave van geld en/of verlaging (tijdelijke afschaffing) van de van de provinciale opcenten op de wegenbelasting!
Door F. Scheerder (controller) op
De goede financiële positie van provincies steekt schril af bij de (verslechterde) financiële positie van gemeenten. Volgens het bericht wordt deze goede financiële positie voornamelijk veroorzaakt door de (incidentele) verkoopbrengsten uit deelnemingen. Ik ben er - in beinsel - geen voorstander van om een deel van deze 'overtollige' middelen naar de rijkskas te laten vloeien, tenzij ze uitsluitend gebruikt worden voor het reduceren van de staatsschuld (wat via lagere rentelasten weer leidt tot een grotere begrotingsruimte bij het Rijk). Aan de andere kant geeft de goede financiële positie van de provincies ook aan dat ze de overtollige middelen uit verkoopopbrengsten niet zomaar 'over de balk gooien'. Uit financieel oogpunt geniet dat de voorkeur boven het snel uitgeven van deze middelen. Verder zie ik i.t.t. voorgaande reacties geen relatie tussen het bestaanrecht van provincies en een goede financiële positie van de provincies. Als de financiële positie van de provincies slecht zou zijn, zou dat namelijk ook weer aangegrepen kunnen worden om het bestaansrecht van provincies ter discussie te stellen.
Door Marcel op
Zolang de banken het geld maar niet gaan beheren. Volgens mij is namelijk niet geleerd van de resultaten uit het verleden.
Door A. Wiilemsen op
@sicco @johannes. Het rijk doet niet anders dan "stelen" van lagere overheden. Die miljarden van de verkoop van nutsbedrijven zijn van de burger. Waarom wordt dat niet in infrastructureel in desbetreffende provincies gestoken? Waarom moet de doortrekking van de A15 een tolweg worden als Gelderland alles zo uit eigen zak kan betalen. In het kader van het schatkistbankieren moet op termijn alles bij het rijk gestald worden. Daar krijg je momenteel 0,0% rente op. Doe er dan iets nuttigs mee.
Door Johannes (adviseur) op
De regering moet de provincies direct een korting opleggen of het kapitaal afromen. Laat 4 miljard terug vloeien in de rijkskas. Daarmee kunnen weer andere plannen worden gerealiseerd. het feit dat de provincies zoveel geld in kas hebben, is weer een signaal dat de provincies een overbodig bestuursorgaan zijn.