of 59045 LinkedIn

Helft jaarrekeningen gemeenten niet oké

Van alle gemeenten ontving 50 procent van de accountant geen goedkeurende verklaring voor getrouwheid wat betreft de jaarstukken van 2015. Qua rechtmatigheid is de score nog niets slechter: 53 procent van de jaarrekeningen kon niet door de beugel.

Van alle gemeenten ontving 50 procent van de accountant geen goedkeurende verklaring voor getrouwheid wat betreft de jaarstukken van 2015. Qua rechtmatigheid is de score nog niets slechter: 53 procent kon niet door de beugel.

Dat blijkt uit onderzoek dat BMC in opdracht van Binnenlandse Zaken heeft verricht naar de controleverklaringen en verslagen van bevindingen van accountants bij de gemeentelijke jaarrekening over 2015.

Over de jaarstukken 2014 ontvingen nog bijna alle gemeenten – 98 procent – een goedkeurende verklaring voor getrouwheid. Voor rechtmatigheid ontving nog 95 procent van de gemeenten toen een goedkeurende verklaring. De meest voorkomende oorzaak voor een andere dan een niet goedkeurende verklaring over 2015 ligt volgens de onderzoekers in het sociaal domein. De BMC-onderzoekers bekeken alle jaarrekeningen van de toen nog 393 gemeenten.

 

Eén afkeurende verklaring

Van de onderzochte gemeenten kreeg 43 procent een zogeheten verklaring met beperking op het onderdeel getrouwheid en 7 procent een verklaring van oordeelonthouding. Geen van de gemeenten heeft een afkeurende verklaring voor getrouwheid gekregen.

Minder dan de helft van de gemeenten ontving wat betreft 2015 als gezegd een goedkeurende verklaring voor rechtmatigheid. 45 procent van de onderzochte gemeenten kreeg een verklaring met beperking en 7 procent een verklaring van oordeelonthouding. Van de onderzochte gemeenten heeft één gemeente een afkeurende verklaring voor rechtmatigheid gekregen.

 

Verschil per regio

Opvallend zijn de verschillen per regio. Het soort verklaring dat is afgegeven verschilt sterk per provincie, zo ontdekten de onderzoekers. Dat geldt zowel voor de verklaringen voor getrouwheid als voor rechtmatigheid. De provincies Zeeland en Zuid­Holland tellen relatief de meeste gemeenten met goedkeurende verklaringen en de provincies Flevoland, Drenthe en Groningen de minste.

 

Grote gemeenten scoren slechter

Het percentage goedkeurende verklaringen lag met 55 procent het hoogst bij gemeenten met 20.000 tot 50.000 inwoners en met 45 procent het laagst bij gemeenten met meer dan 100.000 inwoners. Bij de groep onder de 20.000 inwoners ligt het percentage verklaringen van oordeelonthouding met 8 procent het hoogst.

Verder valt op dat de groep gemeenten met een zwakke sociale structuur in verhouding de meeste verklaringen van oordeelonthouding en het grootste aandeel late aanleveringen van controleverklaringen heeft.

 

Twee keer uitstel

Gemeenten moeten elk jaar na de vaststelling in de gemeenteraad aan het rijk hun jaarstukken aanleveren. Dat moeten ze normaal gesproken voor 15 juli doen. Binnenlandse Zaken verleende tot twee keer toe uitstel omdat veel gemeenten aangaven dat niet voor elkaar te krijgen. Voor 15 augustus 2016 had 1 op de 10 gemeenten nog steeds de volledige verantwoordingsinformatie niet aangeleverd. Uiterlijk 30 september hadden alle gemeenten uiteindelijk alle informatie aangeleverd.

 

Fouten en onzekerheden

Gebleken is dat in het eerste verslagjaar na de decentralisatie, het vaststellen van de getrouwheid en rechtmatigheid van de bestedingen in het sociaal domein voor veel gemeenten extra tijd vergde. Dat kwam door zowel interne als externe factoren. De meest voorkomende oorzaak voor een andere dan een niet goedkeurende verklaring ligt volgens de onderzoekers in het sociaal domein. ‘Dit is in alle gemeenten met andere dan goedkeurende verklaringen het geval’, aldus de onderzoekers. ‘Fouten en onzekerheden met betrekking tot zorg in natura vormen de grootste component binnen het totaal aan geconstateerde fouten en onzekerheden in het sociaal domein – 57 procent.'

Daarnaast vormen pgb’s circa 33 procent van het totaal aan geconstateerde fouten en onzekerheden. Uit nadere analyse is overigens gebleken dat 69 procent van de gemeenten zonder goedkeurende verklaring ook als de pgb-problematiek niet zou spelen geen goedkeurende verklaring zouden hebben ontvangen.

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door PJ Westerhof op
Beste Gerard,
Het is geen kwestie van "beschuldigen", maar van het constateren.

De laatste zin van bovenstaand artikel komt van pag. 29 van het BMC-rapport :
"Om de effecten van de pgb-­problematiek uit te sluiten, hebben we het percentage fouten en onzekerheden ten opzichte van de totale lasten berekend, exclusief de fouten en onzekerheden pgb. [ .... ] blijkt dat 117 gemeenten (69%) ook als de pgb-­problematiek niet zou spelen, geen goedkeurende verklaring zouden hebben verkregen."

SVB - met veel omhaal van woorden - benoemen als 'belangrijke oorzaak voor het niet krijgen van een goedkeurende verklaring' is dus in strijd met de feiten. Zoals het rapport ook constateert vormt niet PGB maar fouten en onzekerheden met betrekking tot zorg in natura de grootste component binnen het totaal aan geconstateerde fouten en onzekerheden in het sociaal domein.
Het gaat er bovendien aan voorbij dat er wel degelijk gemeenten zijn die wèl een goedkeurende verklaring hebben gekregen. Het kan dus wèl, en het rapport geeft ook aan waarom en hoe.

Vrijwel iedere gemeente die een andere dan goedkeurende verklaring heeft gekregen] noemt de problemen met de SVB als oorzaak.
Maar ook de gemeenten die wèl een goedkeurende verklaring hebben gekregen noemen de situatie met de SVB zorgwekkend en een risico voor de verantwoording over 2016.
Voor de goede lezer een subtiel verschil in benadering dat een wereld van verschil maakt.

"Jammer. Laten we nu met z'n allen de schouders er onder zetten. Dan kunnen we er ook iets moois van maken." lijkt mij dan ook niet het goede geluid.
"Dan kunnen we ons druk maken om goede zorg en niet om een accountantsverklaring." lijkt mij ronduit goedkope demagogie.
Door Gerard op
Beste heer Westerhof,
Mensen beschuldigen van het niet goed lezen werkt niet zo. Vooral als u zelf ook niet heel goed leest. EAG legt uit de een BELANGRIJKE oorzaak bij de verklaringen van de SVB ligt. Immers als het aandeel SVB al geen goedkeurende verklaring krijgt, blijft er niet veel marge meer over voor de andere onderdelen. Als dan de productieverklaringen van zorgaanbieders achterwege blijven, is het gedaan met de goedkeurende verklaring. Natuurlijk kunnen gemeenten zelf meer werk maken van het vaststellen of de werkzaamheden waarvoor wordt betaald ook zijn uitgevoerd. Echter de gemeente beschikt zelf maar beperkt bij de Jeugdzorg. Een verwijzing van een huisarts is bijvoorbeeld een rechtsgeldige verwijzing op grond waarvan de aanbieder zorg mag verlenen. De rekening komt bij de gemeente. Echter de verwijsbrief van de huisarts mag niet worden ingezien. Hoe weten we dan zeker dat de zorg is verleend? We moeten allemaal nog ontdekken hoe we dit controlesysteem sluitend maken. Geef ons de tijd. Onder de AWBZ en onder de provincialen zorg was de rechtmatigheid ook zeker niet aantoonbaar. Maar toen hoorde we er niemand over. Nu gaan we lekker klagen dat die gemeenten het allemaal niet snappen en hun werk niet goed doen. Zo blijven we toch altijd weer een land van klagers. Jammer. Laten we nu met z'n allen de schouders er onder zetten. Rijksoverheid, accountants, zorgaanbieders, patiëntenorganisaties etc. Dan kunnen we er ook iets moois van maken. Dan kunnen we ons druk maken om goede zorg en niet om een accountantsverklaring.
Door PJ Westerhof op
EAG heeft kennelijk de laatste zin van bovenstaand artikel noch het rapport goed gelezen.
Door Een ander geluid op
Het rapport legt uit dat een belangrijke oorzaak van de niet goedkeurende verklaringen van de jaarrekeningen van gemeente ligt bij de SVB die een afkeurende verklaring kreeg. omdat zijn van de betalingen een bende maakte. Hierdoor krijgt een aanzienlijk deel van alle gemeenten op het deel van hun begroting 'automatisch' ook aan afkeurende verklaring. Hun goedkeuring van de jaarrekening steunt immers op die van de SVB. Want zijn betaald een groot deel van hun geld. De SVB is in handen van... het RIJK... en gok een wie wie dit onderzoek heeft laten uitvoeren.... het RIJK. En uiteraard legt het RIJKj de schuld bij de gemeenten. De verbetering moet komen van de gemeenten??? Nee.. van de verbetering bij de SVB ...dus het RIJK. Jammer dat iedereen, zelf een gemeentesecretaris hier in lijkt te trappen.

Politiek... het blijft enorm knap hoe men eigen fouten elders probeert neer te leggen ... en men vervolgens verbaast is over gebrek aan vertrouwen in die zelfde politiek???

Bah bah Bah... en BMC jammer dat je je voor dit karretke hebt laten spannen !!!
Door PJ Westerhof op
Met zijn reactie maakt de gemeentesecretaris het er niet beter op. De suggestie van frauduleus handelen binnen de regels en het afschaffen van de rechtmatigheidstoetsing is weinig bevorderlijk voor het vertrouwen in de gemeentelijke overheid.

'Vertrouwen komt te voet en gaat te paard'. Modieus schermen met integriteit en 'zelfreinigend systeem van checks and balances' is een miskenning van het systeem van bestuursrecht.
Maar 'een beetje integer' kan best volgens meneer Plasterk

Wellicht kunnen de huisadvocaat en huisaccountant dat de gemeentesecretaris nog even uitleggen?
Of zouden die de handdoek reeds in de ring hebben geworpen.
Door Richard Wiltjer (gemeentesecretaris) op
@PJWesterhof; nee het was zeker niet te vroeg en nee hij heeft geen elementair klasje bestuursrecht nodig. In elk geval heeft mijn provocerende opmerking gewerkt. Wij moeten niet de illusie hebben dat als alle parafen op de juiste plek staan, een rechtmatigheidsverklaring de waarborg is dat alle bestedingen rechtmatig zijn. Voorbeelden te over waar fraude van binnenuit mogelijk bleek ondanks de verkregen rechtmatigheidsverklaring. Integriteit begint bij jezelf en een zelfreinigend systeem van checks and balances en daaraan hecht ik meer waarde dan een rechtmatigheidsverklaring. @Goossens; onze huisadvocaat heeft daar nooit voor gewaarschuwd, zijn professionele best gedaan maar heeft de handdoek geworpen. Of beter gezegd; bedrijfsmatig beschouwd waar de meeste winst kan worden behaald. En nu accountants zich terug trekken uit de gemeentelijke markt, met name de kleinere gemeenten, is Plasterk aan zet. Ik ben benieuwd. Want in dit land hebben gemeenten een accountant nodig om weg te blijven bij kortingen op de rijksuitkering.
Door Toine Goossens (Toezichthouder gedrag en moraal) op
Gerard,

Accountants laten zich niet meer met een kluitje in het riet sturen door nog wat tijd te gunnen. Die tijd is voorbij. Gemeenten wisten donders goed waar zij aan begonnen. Zij zijn volop gewezen op de onhaalbaarheid, maar de lokale ego´s hebben zich daar niets van aan getrokken.

P.s. de landelijke ego´s ook niet.
Door PJ Westerhof op
Misschien is het voor een ieder die hier reageert toch beter het *rapport* te lezen.
BMC besteedt namelijk uitdrukkelijk aandacht aan de oorzaken, waaronder decentralisaties. Maar daarnaast óók aan succesfactoren, leermomenten en leertraject.

En dan blijkt dat SVB als excuus te worden gebruikt voor non-compliance (par. 4.4), terwijl 'niet in control zijn' de hoofdoorzaak was (par. 4.3).
De succesfactoren in par. 4.5/4.6 zijn dan ook nauwelijks verrassend, en zéker geen rocket science.
"Het moet duidelijk zijn welke informatie de zorgaanbieder wanneer moet aanleveren bij de gemeente" mag toch wel een open schuurdeur (in Bedum?) genoemd worden.

Er zijn gemeenten die in deze "mega-operatie" wél een goedkeurende verklaring hebben ontvangen en nu al bezig zijn met een groeipad voor 2017.
Chapeau! Mogen wij namen en rugnummers?
Door Gerard (Manager) op
Misschien voor een ieder die hier reageert met kritiek op de gemeenten toch goed het artikel nog een keer te lezen. Immers in 2014 had 98% een goedkeurende verklaring voor wat betreft getrouwheid en 95% voor wat betreft rechtmatigheid. Hoezo maken gemeenten er een puinhoop van? Is er misschien een relatie met de decentralisatie? In onze regio lukte het ook niet om de rechtmatigheid goed te krijgen. Dit kwam door het ontbreken van een goedkeurende verklaring van de SVB voor de pgb's en het ontbreken van de productverklaringen van zorgaanbieders. De rest was dik voor elkaar. We hebben te maken met een mega operatie en met nieuwe leveranciers/partners die niet gewend zijn om aan de strenge eisen van de gemeentelijke rechtmatigheid te voldoen. Dit heeft tijd nodig. Tijd die we niet krijgen van de accountants nog van de minister.
Door PJ Westerhof op
Waarbij in de reactie van de VNG op de management letter vooral de visie op risicomanagement en die op rechtmatigheidstoetsing op zijn zachtst gezegd 'opmerkelijk' genoemd mag worden.
Gelukkig hebben we de gemeentelijke rekenkamers nog. Maar ook daar schuiven de panelen.

Gemeentelijke 'Governance & Compliance' is vooral een theater geworden van moeilijk doen over wat makkelijk kan.
De eindverantwoordelijkheid van de gemeenteraad is verwaterd tot een 'sideletter'.