of 59045 LinkedIn

Gemeenten: voor 3,6 miljard aan verstopte risico’s

Gemeenten blijken voor 3,6 miljard euro deel te nemen in publiek private samenwerkingsconstructies (pps). Het gaat om in totaal 189 gebiedsontwikkelingen, die zijn geconcentreerd in 130 gemeenten.

Gemeenten blijken voor 3,6 miljard euro deel te nemen in publiek private samenwerkingsconstructies (pps). Het gaat om in totaal 189 gebiedsontwikkelingen, die zijn geconcentreerd in 130 gemeenten.

Dat blijkt uit een analyse van de gemeentelijke jaarstukken 2013 door Deloitte. Het is voor het eerst dat die risico’s op het gebied van verbonden partijen zijn geïnventariseerd. Op basis van de beperkte beschikbare informatie durft Deloitte te stellen dat de totale balanswaarde van de pps-verbanden in gebiedsontwikkeling minimaal 3,6 miljard euro bedraagt.

 

Garantstellingen en verplichtingen

Door garantstellingen en overige verplichtingen is het gemeentelijk risico allerminst beperkt tot het door de gemeente ingebracht kapitaal. Op basis van een gemiddeld gemeentelijk aandeel van 50 procent in de verbonden partij en rekening houdende met garantstellingen en overige verplichtingen, is het niet ondenkbaar dat de directe exposure van de gebiedsontwikkelingen onder verbonden partijen ongeveer 1,8 miljard euro is.

 

Tegenstrijdige belangen

Deze aanvullende exposure komt nog bovenop de 10,2 miljard euro geïnvesteerd vermogen van gemeenten in eigen grondposities. Het additionele risico bestaat bij slechts een derde van de gemeenten die verbonden zijn aan een deelneming in gebiedsontwikkeling. Nadere analyse toont aan dat het risico van deze deelnemingen zit bij gemeenten die ook al meer dan gemiddeld aan grondposities op hun balans hebben. Dat betekent een bijkomend risico van gebiedsontwikkeling onder samenwerkingsconstructies dat door een beperkt aantal van 130 gemeenten wordt gedragen. Bij deze 130 gemeenten is daarnaast sprake van zo’n 5,4 miljard euro aan eigen grondposities.  ‘Het risico bestaat daarmee op planconcurrentie en mogelijk tegenstrijdige belangen van deze gemeenten’, zegt Deloitte-partner Frank ten Have. Of en in hoeverre er in deze samenwerkingen reeds – voor zover noodzakelijk – is afgeboekt op grondposities, is uit de beschikbare openbare informatie volgens hem niet op te maken.

 

Duizenden samenwerkingsverbanden

Op basis van de jaarstukken blijkt dat een gemeente aan gemiddeld 16 organisaties is verbonden. ‘Dat is een aanzienlijk aantal. En de verwachting is dat het aantal de komende jaren verder zal stijgen door de decentralisatie in het sociaal domein en de noodzaak voor gemeenten om samenwerking met externe partners te zoeken’, aldus Ten Have.

In totaal blijken er 6.500 samenwerkingen te zijn waarin gemeenten deelnemen en waaraan ze jaarlijks circa 2,5 miljard euro bijdragen. Dat is 5 procent van alle gemeentelijke uitgaven. Dit betreft enkel de exploitatiebijdrage aan het samenwerkingsverband, niet de geldstromen ten behoeve van de uit te voeren taken. In totaal is door de gemeenten voor ongeveer 2,2 miljard euro eigen vermogen aan verbonden partijen verstrekt, alsmede 3 miljard euro vreemd vermogen. Vooral Amsterdam en Rotterdam hebben met respectievelijk 738 en 394 miljoen euro significant meer kapitaal aan verbonden partijen verstrekt dan de gemiddelde gemeente. Dat gemiddelde ligt op 5,1 miljoen euro.

 

Vreemd en eigen vermogen

Door die omvang en verwachte groei is het van belang dat gemeentebesturen volgens Ten Have goed zicht hebben op hun financiële posities en risico’s. Uit het onderzoek blijkt dat over die risico’s – en die van verbonden partijen – door slechts een deel van de gemeenten consequent wordt gerapporteerd in de paragraaf verbonden partijen. Voor het jaar 2014 zijn nadere richtlijnen gegeven die tot meer inzicht en transparantie moeten leiden. Dat zou zichtbaar moeten worden bij de jaarrekeningen 2014. Dan gaat  het met name over het aandelenbelang, de verwachtingen over het vreemd en eigen vermogen van de verbonden partij en over de verwachte omvang van het financieel resultaat.

 

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door H. Wiersma (gepens.) op
Feitelijk behoren de financiële positie en risico's m.i. naar voren te komen in de jaarlijkse gemeentelijke begroting en de jaarlijkse gemeentelijke rekening (risicoparagraaf).
Opwaarderingen en afwaarderingen dienen volgens dezelfde regels en reële maatstaven plaats te vinden als in het bedrijfsleven en voor de belastingen.
Door Pierre op
Op zich goed dat er aandacht voor deze problematiek ontstaat. Teveel van dit soort samenwerkingsverbanden zijn een aaneenschakeling van op voorhand financieel kansloze grondexploitaties. Die je op voorhand beter niet in je eigen lokale raad kunt behandelen. Maar bestuurders van gemeenten willen daarvan meestal niets weten, want dan moeten ze lokaal verliesvoorzieningen treffen en/ of aandelenwaarde afboeken.
ROMs( regionale ontwikkelingsmaatschappijen) zijn een synoniem voor ROMmelposten en inhoudsloze blabla geworden.

Wat ik vreemd vind is waarom banken zo stil zijn bij dit soort dossiers. Bang voor nog een mega-zeperd?
Zachte heelmeesters....
Door Toine Goossens (Toezichthouder gedrag en moraal) op
Eigenaardige reacties. Het rapport is op de website van Deloitte te downloaden. Na lezing blijkt het een inventarisatie te zijn van aandelenbelangen die Nederlandse gemeenten hebben in Nederlandse vennootschappen.

Die vennootschappen zijn verplicht om hun jaarrekeningen bij de Kamer van Koophandel te deponeren. Ook dienen zij daar bekend te maken wie de aandeelhouders zijn en over welk percentage dezen de zeggenschap hebben.

Deloitte constateert dat over slechts 17% van deze belangen in de jaarrekeningen 2013 van Nederlandse gemeenten wordt gerapporteerd.

Over 83% van deze belangen wordt dus niets gerapporteerd.

Deloitte constateert dat de meeste gemeenten correct handelen. De conclusie is daarom gerechtvaardigd dat een minderheid van de Nederlandse gemeenten er in hun jaarrekening 2013 met de pet naar gooit.

Deze gemeenten nemen het blijkbaar niet zo nauw met transparantie. Dat doet ook het ergste vrezen over de kwaliteit en integriteit van de gemeentelijke besluitvorming.

Deze gemeentes zijn niet langer een goedkeurende verklaring waardig. De NBA heeft daar al herhaaldelijk in het openbaar op gewezen.
Door D. te N. (Adviseur) op
in Hoeverre is het risico bij de verbonden partijen groter dan dat de taak door de gemeente zelf wordt uitgevoerd vraag ik me af. Er is immers sprake van toezicht van de gemeenten bij de verbonden partijen. Daarnaast geldt, als zich een calamiteit (vanuit de exploitatie) voordoet, stel gemeld in het jaarwerk dan zal deze vooreerst een incidenteel karakter hebben; immers kunnen er terstond maatregelen genomen worden? Grote investeringen vinden er bij de aan ons verbonden partijen niet plaats, dus daar ligt het risico minder/niet.
Door Eduard Ridder op
Het duizelt van de cijfers en de aannames, maar een echt concreet stuk is het niet. Maar die kop is natuurlijk wel lekker om de andere media te halen......
Door beurszicht op
En Binnenlandsbestuur acht fraudeur Deloitte geloofwaardig?