of 59100 LinkedIn

‘Wet open overheid nek omgedraaid’

Het ministerie van BZK en de VNG draaien de Wet open overheid (Woo) langzaam maar zeker de nek om. De VNG door te lobbyen tegen de nieuwe wet en het ministerie door topambtenaren van de algemene bestuursdienst een vernietigend rapport over de wet te laten schrijven. Dit zeggen het Amsterdamse GroenLinks-gemeenteraadslid Zeeger Ernsting en D66-voorman in Almelo Jeroen Wiertz. Zij dienden vorig jaar met succes moties in tegen de lobby van de VNG en voor de Woo.

Het ministerie van BZK en de VNG draaien de Wet open overheid (Woo) langzaam maar zeker de nek om. De VNG door te lobbyen tegen de nieuwe wet en het ministerie door met een vernietigend rapport over de wet te komen. Dit zeggen het Amsterdamse GroenLinks-gemeenteraadslid Zeeger Ernsting en D66-voorman in Almelo Jeroen Wiertz. Zij dienden vorig jaar met succes moties in tegen de lobby van de VNG en voor de Woo.

Onuitvoerbaar

Vorige maand concludeerden drie topambtenaren verbonden aan ABDTOPConsult, onderdeel van de algemene bestuursdienst van het rijk, dat de Wet open overheid onuitvoerbaar is en tot hoge kosten leidt. Het initiatiefwetsvoorstel werd in april 2016 door de Tweede Kamer aangenomen. De reikwijdte van de Woo wordt breder dan die van de huidige Wet openbaarheid van bestuur (Wob), overheden moeten informatie actief openbaar gaan maken en de weigergronden worden duidelijker omschreven. Openbaarheid moet geen gunst zijn, maar een recht. De topambtenaren van ABDTOPConsult schreven het rapport (formeel: ‘quick scan impact Wet open overheid’) op verzoek van minister Plasterk van BZK, die ‘grote impact’ verwacht voor de bestuursorganen en de Wob liever moderniseert. Het wetsvoorstel ligt nu bij de Eerste Kamer.

 

Lobby

‘Binnenlandse Zaken heeft een praktisch bezwaar op een principieel uitgangspunt’, zegt het Amsterdamse raadslid Zeeger Ernsting. Het uitgangspunt van openheid moet volgens hem voorop staan. Ernsting: ‘Het feit dat we in Nederland op ICT-gebied kennelijk achterlopen en overheden niet weten wat ze allemaal in huis hebben, kan geen argument tegen een open overheid zijn. Natuurlijk moeten we een compleet beeld hebben van de mogelijke gevolgen van de wet, maar vervolgens moet dat toegankelijk worden gepresenteerd en besproken en is het aan de politiek om een beslissing te nemen. Je zult een inhaalslag moeten maken en moeten investeren, maar daarmee voorkom je ook een hoop kosten. Denk op de lange termijn en niet op de korte.’

 

Openbaar

‘In het rapport van ABDTOPConsult staat niet eens zozeer dat je niet alles in een register openbaar moet maken, maar dat de ICT van de overheid daar niet klaar voor is. Maak die ICT daarvoor dus klaar, want openheid is de essentie van democratie’, zegt ook D66-fractievoorzitter in Almelo Jeroen Wiertz. ‘Bij vernieuwing van de ICT moet openheid bij aanbesteding een voorwaarde zijn’, aldus raadslid Ernsting in Amsterdam. Hij was vorig jaar het eerste Nederlandse raadslid dat aanstoot nam aan de lobby van de VNG tegen de wet, waarna zijn vragen aan het college van Amsterdam door andere raadsleden in den lande werden opgepikt. De gemeenteraad van Amsterdam nam op Ernstings initiatief unaniem stelling tegen de lobby van de VNG. Het college stuurde daarop een brief naar de Eerste Kamer waarin de lobby werd veroordeeld en de wet werd toegejuicht. Ook de raden van Utrecht, Heerhugowaard, Leiden en Almelo vonden dat de VNG zijn boekje te buiten ging. De VNG vond en vindt de Wet open overheid ‘slecht nieuws voor gemeenten’ en ‘volstrekt onuitvoerbaar’. Lang niet iedere gemeente is het daarmee oneens. Het college van Nijmegen bijvoorbeeld kon zich goed vinden in de positie van de VNG

 

Gemeenten

Het rapport van de drie ABDTOPConsult-topambtenaren, die niets mogen zeggen over hun onderzoek naar openheid bij de overheid, ging over het rijk; volgende week beginnen ze aan een ‘impactanalyse’ bij gemeenten en provincies. De Senaat besloot afgelopen september de uitkomsten van beide analyses af te wachten alvorens een besluit te nemen over verdere behandeling. VNG, IPO en de waterschappen hadden de Eerste Kamer hierom gevraagd. Het tweede rapport moet er dit voorjaar zijn. ‘Het zou erg verrassend zijn als er iets anders uit zou komen’, zegt D66-fractievoorzitter Wiertz in Almelo. Ook Ernsting in Amsterdam ‘ziet de bui hangen’. Maar, voegt hij eraan toe, ‘er is binnen gemeenten een grotere verscheidenheid aan ICT-systemen. Het lijkt mij lastig om daar een eenduidig beeld van te krijgen. Ik denk wel dat het belang van transparantie van de lokale democratie belangrijker is dan voor de landelijke. Kleinere gemeenten missen het kritisch oog van de media. Daar moet je extra transparant zijn om je verantwoordingsplicht richting de burgers waar te maken. Als je mensen bij de politiek wilt houden, dan zul je maximaal open moeten en willen zijn.’

 

 

Verstuur dit artikel naar Google+

Gerelateerde artikelen

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Caroline Raat (Onderzoeker Open Overheid) op
Wat opvalt aan het rapport is dat de onderzoekers stellen dat zij uitgaan van een 'strikt juiridische' uitleg. Dat doen zij nu juist niet. Het gaat met name over de vraag wat er actief - op internet, automatisch - openbaar gemaakt moet worden. De onderzoekers gaan ervan uit dat alle mailtjes, conceptjes en ander intern grut hieronder valt. Zou dat zo zijn, dan rijzen de kosten inderdaad de pan uit. Maar dat staat helemaal niet zo in de wet! De impactanalyse moet dus gewoon overnieuw.
Door Bosma (Ambtenaar) op
De WOO is een wet die door 90% van de mensen die er wat vinden niet gelezen. De wet kan natuurlijk uitgevoerd worden maar dat kost bakken met geld. En dan hebben gemeenten een probleem: extra belasting heffen mag niet en het rijk betaalt niet (hoewel dat eigenlijk op basis van een andere wet wel zou moeten). Kortom, een product van typisch Nederlands denken: alles wat met name de gemeentelijke overheid doet hoeft niks te kosten. Nieuwe ICT? Gewoon gratis af te halen bij. Het punt is namelijk dat niet alles en niet alles per direct openbaar is. Deden we dat maar. Dan kunnen journalisten gewoon het gemeentehuis binnenlopen, inloggen op het gemeentelijke systeem en alle bestanden van alle ambtenaren, de hele financiele administratie, alle emails direct en ongefilterd bekijken. Dat kost niet zoveel extra maar dat vonden indieners van WOO nou net weer een beetje te ver gaan.
Door Ellen op
Een mogelijk alternatief zou zijn dat de gemeenten die geen geld uit willen geven om de Woo mogelijk te maken, dan wel een flink bedrag geven aan lokale omroepen zodat die de burger kunnen informeren middels goede journalistiek.

Maar het feit dat het veel geld en moeite gaat kosten om opgeslagen gegevens beschikbaar te kunnen stellen, doet mij me wel afvragen waarom die gegevens dan opgeslagen worden, als het niet is om ze beschikbaar te kunnen stellen? Het lijkt me dat er nog heel wat aan informatiemanagement en data minimalisatie gedaan kan worden bij de overheid. Misschien een idee voor de gemeenten om vol goede wil om geld te vragen voor invoering van de Woo en met dat geld ook in een klap hun hele ICT te stroomlijnen. Kan de service naar de burger ook een stuk van opknappen.
Door Niels op
Het is heel gemakkelijk om de initiatiefnemers op de korrel te nemen, maar dit voorstel is wel gewoon door de TK aangenomen. Ik ben inhoudelijk voor, maar maak me ook zorgen over de uitvoerbaarheid. Ook als ik me bedenk dat de controle van bestuur in principe al is geregeld. Bijvoorbeeld een gemeenteraad. De WOO is daarmee wellicht ook een uitholling van bestaande controlerende organen. Natuurlijk wordt de controle op besturen vergroot met de WOO, maar staat dat nog in verhouding? Dat zou mijn vraag zijn.
Door Hank Wennink (wetgevingsjurist, kaderlid CNV) op
De Wet open overheid gaat ook over alle instellingen die meer dan 100.000 euro ontvangen (subsidie of opdracht). Dat is dus de halve Nederlandse samenleving! Elk mailtje wordt na 5 jaar openbaar.
Door kaatje op
Zal vooral de VNG zelf zijn die bang is voor deze openbaarheid. Deze organisatie is een machtig "bedrijf" op zich, onder het mom van belangenvereniging Gemeenten. Met Min. Plasterk en vele anderen in haar broekzak. Vele aanklevende nevenactiviteiten grotendeels door de overheid gefinancierd. Zie ook het artikel destijds over het onvoldoende verantwoorde jaarverslag.
Door Caroline Raat (Specialist openbaarheid van bestuur) op
Wat betreft het misbruik: dat is inmiddels al in de aloude Wob zelf afgekaart en de Woo kent hierover ook bepalingen. Wat betreft bovenstaand bericht: ook in de Wob is openbaarmaking al een recht, alleen gaat de Woo meer uit van actieve openbaarmaking, die overigens niet afdwingbaar is. De diverse kosten- en impactberekeningen zijn lastig omdat er andere wetten (Archiefwet, nieuwe Omgevingswet, bekendmakingsregels uit Gemeentewet, etc) een groot deel van de openbaarmaking nu al verplichten.

Wat een veel grotere zorg is, is dat de Wet bescherming persoonsgegevens in strijd met verdragen in de Woo is 'gefietst'. Het gebruik daarvan kan strafbaar zijn! Zie daarover mijn blog:

https://www.linkedin.com/pulse/wetsvoorstel-open …
Door Hans de Boer (Jurist) op
Even een gedachtenexperiment: zouden Ernsting en Wiertz (of hun partijen) bereid zijn om de tzt uit de hand lopende kosten van de invoering van de Woo voor hun rekening te nemen? Laten we politici toch eens wat meer -persoonlijk- aansprakelijk stellen voor hun stemgedrag en gewauwel voor de bühne. Zeker nu het hier een initiatief-voorstel betreft zou dat helemaal geen onredelijk voorstel zijn. Gelukkig zijn de verkiezingen nog maar 2 maanden verwijderd, en zal dit onzalige wetsvoorstel ongetwijfeld als 'controversieel' bestempeld worden.
Door Janneke op
Ook als ambtenaar juich ik de nieuwe wet toe. We hebben toch niets te verbergen? Als er sprake is van misbruik, moet misbruik aangepakt worden.
Dat het veel meer geld gaat kosten hoeft niet perse, wel goed uitzoeken hoe dit zo efficient mogelijk kan.
Meer openheid leidt tot meer vertrouwen in de overheid/politiek.
Door Gepensioneerd (Gepensioneerde) op
Los van het kostenaspect, dient men eerst maar eens het misbruik aan te pakken alvorens men hier mee door gaat.