of 59236 LinkedIn

‘Overheden mogen wél zelf glasvezel aanleggen’

Gemeenten en provincies moeten een actievere houding aannemen om breedbandinternet in de buitengebieden mogelijk te maken. Dat stellen dr. Koen Salemink en prof. Dirk Strijker van Rijksuniversiteit Groningen. Zij verwijzen daarbij naar recente Europese  voorbeelden waar overheden zelf internetkabels aanleggen en het beheer ervan aanbesteden.

Gemeenten en provincies moeten een actievere houding aannemen om breedbandinternet in de buitengebieden mogelijk te maken. Dat stellen dr. Koen Salemink en prof. Dirk Strijker van Rijksuniversiteit Groningen. Zij verwijzen daarbij naar recente Europese  voorbeelden waar overheden zelf internetkabels aanleggen en het beheer ervan aanbesteden. 

Angst voor Europese regels

Volgens Salemink en Strijker zijn Nederlandse overheden angstig geworden om actief beleid te voeren met de aanleg van breedbandinternet. Bestuurders beweren dat Europese regelgeving het niet toelaat om zelf actie te ondernemen. Het is daardoor wachten op initiatieven voor breedbandinternet van de markt. Die zijn er vooralsnog te weinig, omdat investeringen in het buitengebied niet rendabel genoeg voor ze zijn. Daarbij voeren volgens Salemink marktpartijen ook nog eens een sterke lobby bij overheden om vooral niet zelf met de aanleg van internet aan de slag te gaan. De vrees bij de bedrijven bestaat dat door de overheid aangelegd internet de markt elders in Nederland kan verstoren. Bovendien zit de angst bij gemeenten er goed in om aangeklaagd te worden. Het bekendste voorbeeld is Appingedam, dat geen staatssteun mocht geven voor de aanleg van breedband en daarom veroordeeld werd door het Europese hof van Justitie.

Burgerinitiatieven duren te lang
Naar schatting zijn er zo’n 300.000 adressen in Nederland met slecht internet. De internetsnelheid is soms zo laag dat zelfs basishandelingen, zoals digitaal contact met de overheid, amper kunnen worden uitgevoerd. Door de jaren heen is het aantal burgerinitiatieven voor breedbandinternet toegenomen, maar niet in iedere regio zijn de burgers even mondig. Daarbij lopen burgers met eigen initiatieven risico, omdat er soms leningen van miljoenen euro’s nodig zijn om de voorzieningen te realiseren. 'De aanpak die nu gehanteerd wordt, zoals met het Communication Infrastructure Fund van de Rabobank, duren volgens Salemink en Strijker veel te lang. Bepaalde gebieden vallen bovendien buiten de boot.

Model voor open netwerk
Salemink en Strijker hebben onlangs een nieuwe mogelijkheid gevonden voor snel internet op het platteland. Deze is volgens de onderzoekers lang over het hoofd gezien, vermoedelijk vanwege het ‘Appingedam-trauma’. ‘Overheden mogen wel degelijk zelf een glasvezelnetwerk aanleggen en in eigendom hebben, onder de conditie van een open netwerk. Dat is een netwerk waarop alle dienstenaanbieders tegen dezelfde voorwaarden gebruik van mogen maken.  Het beheer van het netwerk moet daarbij aanbesteed worden. Zo’n model heeft de goedkeuring van de Europese Commissie. Al in 2011 is zo’n aanpak in Frankrijk goedgekeurd door de Europese Commissie, en meer recent in Oostenrijk.’ Salemink en Strijker pleiten al jaren voor een actievere houding van overheden. ‘Als Den Haag het niet doet, dan moet het van de provincies komen en samenwerkende gemeenten. Nu we Europese jurisprudentie zien ontstaan, willen we ambtenaren en bestuurders nogmaals op het hart drukken dat ze écht actiever mogen zijn dan ze wellicht denken.’

‘Plattelandsgebieden hebben ook snel internet nodig’
De onderzoekers zien het model als zeer geschikt voor provincies en gemeenten, die liever geen miljoenen uitlenen aan burgerinitiatieven. Voor Groningen en Friesland, die nu willen investeren in commerciële partijen voor de aanleg en zo alle zeggenschap verliezen, is het ook zeer geschikt. ‘We hebben dit model al rond 2013 gesuggereerd voor de provincie Groningen, toen nog in de veronderstelling dat er wel wat Europese hobbels aan verbonden zouden zijn. Dat blijkt dus niet het geval.’ Bij een intergemeentelijke of provinciale aanpak kunnen ook gebieden ontsloten worden die het zelf niet kunnen. ‘Die gebieden hebben net zo goed, of misschien nog wel meer, behoefte aan snel internet.’

 

Verstuur dit artikel naar Google+

Gerelateerde artikelen

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Gerard op
De markt laat hier duidelijk wat liggen. Dicht bevolkte gebieden zijn interessant. Dun bevolkte gebieden niet. Nu kun je die mensen "laten barsten" zoals onze gepensioneerde ambtenaar zegt. Maar een provinciale weg in Oost-Groningen wordt ook minder rendabel gebruikt dan een weg in de Randstad. Die dus ook maar niet meer aanleggen?
Staatsteun zou een oplossing zijn. Alleen KPN heeft al vaker aangegeven dan een proces aan te spannen. Maar KPN wil niet in die gebieden glas leggen. Immers het oude koperdraadje loopt daar nog van KPN. Dus zitten de inwoners en gemeenten behoorlijk klem. Dit artikel biedt een oplossing. In o.a. de Achterhoek en Gelderse Vallei gaat een bedrijf toch glasvezel aanleggen en gemeenten zorgen voor het faciliteren. Inwoners gaan extra aansluitkosten betalen, maar accepteren dat. Toch blijven ook daar de "super onrendabele" percelen buiten het aanbod. In dat buitengebied zijn ook ondernemers gevestigd die steeds meer geconfronteerd worden met de noodzaak van glasvezel. Als dan de markt verziekt is, is het dan zo erg om als overheid hier iets in te doen? Zonder deze overheidsinitiatieven zouden er geen spoorlijnen meer zijn buiten de Randstad. Ook daar zorgt de overheid voor de infrastructuur en zijn er commerciële vervoerders. Kortom beste reageerders: kijk eens een stapje verder dan de standaard formele reacties vanuit wetgeving. Denk mee met oplossingen. Denk mee met onze medelanders in het buitengebied.
Door Niels op
Een belangrijke vraag in deze discussie lijkt mij of burgers uitgesloten kunnen worden van internet als communicatiemiddel. Volgens mij is het antwoord tegenwoordig en in de toekomst "Nee". En dat maakt het voor mij een publiek goed dat (inmiddels) moet worden gezien als een primair publieke taak. Dat we daar in het verleden nog anders over dachten, is geweest.
Door G.Leusink (RA) op
Hoe kun je als overheid alles achter een digitaal loket stoppen waarbij tegelijkertijd 300.000 huishoudens verstoken zijn van een beetje normaal internet??
Door Opmerker (orig) op
Ik lees uit het stuk en de reacties bij elkaar dat verschil bestaat tussen juridisch niet willen (en kunnen?) en maatschappelijk niet willen (moeten kunnen?).
Private ondernemingen kunnen toch in overleg met de gemeente/provincie/centraal ?
Lijkt juridisch dus wel te kunnen. Een als overheid wil je je burgers natuurlijk flink bij alle processen betrekken. Want zo worden we nu politiek-maatschappelijk opgevoed. Dus....glasvezel .....overheid .....?
Door H. Wiersma (gepens.) op
@Jeroen Achten. Het gaat er in mijn reactie niet om wat je als Overheid kan, maar wat je als Overheid wil en/of wat verstandig is om te doen. Het realiseren van internet door Overheden wordt in Nederland niet als een primair publieke taak gezien. Nutsbedrijven zijn destijds niet voor niets geprivatiseerd.
@Henk. De aanleg van wegen (ook vierbaanswegen) in Nederland is nog steeds een algemeen aanvaarde publieke taak; bij internet ligt dat dus anders of je het nou leuk vindt of niet.
Door henk op
De aanleg van vierbaanswegen in overbevolkte gebieden is een privaatrechtelijke aangelegenheid en geen primaire publiekrechtelijke taak.
Overheden kunnen hooguit worden ingezet om te trachten realiseringsprocessen soepeler te laten verlopen. Als er locaties zijn waar privaatrechtelijke bedrijven onvoldoende rendement kunnen behalen dan hebben vooral burgers zelf een probleem en niet de lokale Overheid. Hoe vervelend dat ook is.
Door Mark op
Europese hof van Justitie zegt simpel gezegd niet doen. Dus als gemeente niet aan beginnen. Levert een hoop gerechtelijk gedoe en pers aandacht op. Dat wil je niet
Door Jeroen Achten op
@ Wiersma
Europese regelgeving kent de diensten van algemeen economisch belang (DAEB). Het gaat om diensten die een publiek belang dienen en die de markt zonder overheidsoptreden anders niet of niet met dezelfde kwaliteit kan verrichten.
Glasvezel in buitengebied voldoet hieraan.
Net zoals het kopernetwerk en kabelnetwerk die in der tijd zijn aangelegd door de overheid.
Door H. Wiersma (gepens.) op
De aanleg van internet-faciliteiten in zgn. onrendabele geibieden is een privaatrechtelijke aangelegenheid en geen primaire publiekrechtelijke taak.
Overheden kunnen hooguit worden ingezet om te trachten realiseringsprocessen soepeler te laten verlopen. Als er locaties zijn waar privaatrechtelijke instellingen onvoldoende rendement kunnen behalen dan hebben vooral burgers zelf een probleem en niet de lokale Overheid. Hoe vervelend dat ook is.