of 59250 LinkedIn

Burger onvoldoende beschermd tegen ‘computerbesluiten’

De burger is onvoldoende juridisch beschermd wanneer de overheid computers gebruikt bij het nemen van besluiten over bijvoorbeeld kinderbijslag, AOW, toeslagen en belastingen. Dat stelt Marlies van Eck in haar proefschrift voor Tilburg University.

De burger is onvoldoende juridisch beschermd wanneer de overheid computers gebruikt bij het nemen van besluiten over bijvoorbeeld kinderbijslag, AOW, toeslagen en belastingen. Dat stelt Marlies van Eck in haar proefschrift voor Tilburg University.

Gevolgen voor burgers 
Van Eck, die op 9 februari promoveert, constateert dat de overheid computers gebruikt bij het nemen van besluiten over geld, maar hoe de besluiten precies genomen worden is niet duidelijk. Bovendien leunen overheden ook op elkaars computerbesluiten. In haar proefschrift ‘Geautomatiseerde ketenbesluiten & rechtsbescherming. Een onderzoek naar de praktijk van geautomatiseerde ketenbesluiten over een financieel belang in relatie tot rechtsbescherming beschrijft ze wat er precies gebeurt bij geautomatiseerde besluiten en wat de gevolgen ervan zijn voor burgers. Daarbij heeft ze bekeken of het voldoende is voor burgers om in bezwaar te gaan als er iets fout is gegaan.

 

Computerbesluiten controleren 

Er worden in het proefschrift enkele nadelen beschreven. Zo zijn instructies aan de computer (de beslisregels en de algoritmen) niet beschikbaar voor de personen die het besluit krijgen. Ook zijn er geen onafhankelijke instanties die deze instructies controleren op juistheid. Het zorgt ervoor dat een rechter dus niet kan controleren of de overheid de wet juist interpreteert. Ook zijn aannames van de programmeur onzichtbaar. Als niet precies duidelijk is waarom de computer een besluit neemt, weet niemand of het besluit eigenlijk wel juist is.

 

Besluiten aan elkaar gelinkt

Een ander nadeel is dat een besluit van het ene overheidsorgaan wordt overgenomen in het besluit van een ander overheidsorgaan. Wanneer er iets fout gaat, is het lastig om de fouten die daaruit voortkomen nog te herstellen. De burger is hierbij bovendien niet altijd de juridische goed beschermd. Van Eck doet een aantal voorstellen om de bescherming van burgers te verbeteren. Iedereen met problemen door computerbesluiten moet een eigen ambtenaar krijgen die helpt met het oplossen van het probleem, zodat niet de burger maar de overheid de last van een ingewikkelde uitvoering op zich neemt. Daarnaast moeten de instructies aan de computer openbaar en toegankelijk worden en ook te begrijpen zijn voor mensen die geen verstand hebben van programmeren, waaronder bijvoorbeeld rechters.

Verstuur dit artikel naar Google+

Gerelateerde artikelen

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Marlies van Eck op
Van Eck heeft jaren gewerkt aan dit onderzoek, empirisch onderzoek verricht en daar een dik proefschrift over geschreven. In de AVG zitten vergelijkbare bepalingen als in de Wbp. Gedurende al die jaren dat de Wbp geldt is niet waargenomen dat het openbaar bestuur bepalingen uit de Wbp op dit gebied heeft uitgevoerd, noch dat bestuursrechters rechtsbescherming hebben geboden over de band van de EU richtlijn en Wbp. Diegene die denken dat vanaf 25 mei as alles anders wordt, wens ik veel succes.
Door Mr. J.P. Klevant Groen (juridisch adviseur) op
Ach ja, waar is de tijd gebleven dat ik als lokaal vertegenwoordiger van de vakbond aan de hand van een zakboekje de salarisstrook van een lid kon narekenen. Door de computer konden die berekeningen steeds gecompliceerder worden. Helaas is daar voor het bereiken van allerlei politieke compromissen te uitvoerig gebruik van gemaakt. Overigens eens met Jan Uiterweerd: het bestuursorgaan moet natuurlijk aan de rechter een berekening kunnen overleggen waaruit blijkt hoe het tot het resultaat is gekomen.
Door Kristiaan (Consultant) op
Van Eck heeft in haar proefschrift waarschijnlijk niet de nieuwe AVG meegenomen. Hierin is namelijk een overweging opgenomen over "het recht op uitsluiting van geautomatiseerde besluitvorming" Als dit juist uitgewerkt wordt, dan kan straks iedere burger zelf aangeven of hij dit wel of niet toe wil staan. Volgens mij werpt dit een ander licht op dit hele artikel.
Door Jan Uiterweerd (coördinator publiekszaken gemeente Voorst) op
Alle besluiten horen te zijn gemotiveerd. Dit geldt dus ook voor geautomatiseerd genomen besluiten. Aannames horen ook te worden vermeld in het besluit.
Een behoorlijk computerprogramma doet dat minstens even goed als een handmatig opgesteld besluit.
Door Daan op
Ik zie eigenlijk niet in welk opzicht de beschreven computerpraktijk verschilt van de papieren praktijk.

In beide gevallen geldt: 'niemand weet of het besluit eigenlijk wel juist is', en: 'aannames zijn onzichtbaar', en: 'het is onvoldoende voor burgers om in bezwaar te gaan als er iets fout is gegaan'.

Dat is een 100% dekkende beschrijving van de pc-loze en papieren bestuurspraktijk. Welke praktijk al sinds mensenheugenis veelal wordt gedekt door de (hogere) bestuursrechters.

In het bestuursrecht geldt immers: de overheid heeft (bijna) altijd gelijk.