of 59250 LinkedIn

Amper bezoek digitale platforms

Diverse gemeenten investeren in online tools voor burgerparticipatie of experimenteren ermee, maar de overtuiging om deze ook invloed te laten uitoefenen op de gemeente ontbreekt meestal. Een inventariserend rondje bij een aantal gemeenten leert dat tools met veel tamtam worden aangekondigd, maar vaak eindigen in een teleurstelling.

Discussieforums waar na een jaar weer de stekker wordt uitgetrokken. Online idee-voorstellen zonder enige reactie. Een ‘meetingpoint’ waar een half jaar al niets meer wordt uitgewisseld: voorbeelden van teleurstellende gemeentelijke online tools zijn er te over, blijkt uit een rondje langs de digitale velden.

Rectificatie: in een eerdere versie van dit artikel schreef  Binnenlands Bestuur dat de jaarlijkse kosten voor de tool Stem van West 200.000 euro bedragen. Dit is onjuist. Stem van West is één van de projecten onder de noemer Open Stadsdeel, dat in 2017 in totaal 200.000 euro heeft gekost.


Nul respons
De gemeente Dordrecht stopte onlangs met Argu, een online platform waar bewoners kunnen meedenken met de gemeenteraad. In totaal had Argu Dordrecht 216 gebruikers die zestig ideeën indienden, maar de meeste ervan leverden geen of amper reacties op. Zo werd op het platform bijvoorbeeld tevergeefs een oproep gedaan om oplossingen te bedenken voor de woonsituatie van de middenklasse. Ook een oproep voor ideeën om de vele vertrekkende jongeren uit Dordrecht te behouden, leverde nul respons op. Argu, zo wordt duidelijk uit een brief van het college van burgemeester en wethouders, heeft niet opgebracht wat vooraf werd beoogd. Het project kostte de gemeente zo’n 20.000 euro.

Teleurstelling
Diverse gemeenten investeren in online tools voor burgerparticipatie of experimenteren ermee, maar de overtuiging om deze ook invloed te laten uitoefenen op de gemeente ontbreekt meestal. Een inventariserend rondje bij een aantal gemeenten leert dat tools met veel tamtam worden aangekondigd, maar vaak eindigen in een teleurstelling. Een gebrek aan animo onder burgers om deel te nemen aan digitale participatietools is onder gemeenten een bekend probleem. Veel gemeenten kampen met een tekort aan bezoekers. Hellendoorn bijvoorbeeld, legde 4.000 euro neer voor Hellendoorningesprek.nl, waarvan de  jaarlijkse kosten 2.700 euro bedragen. Sinds de oprichting in april 2017 is er zegge en schrijve één gespreksonderwerp geplaatst, over hondenpoep. Drimmelen kent dezelfde situatie. De gemeente betaalde 1.000 euro voor het platform ‘Wijzijn-drimmelen.nl’. Ondanks de vele geplaatste onderwerpen wordt er niet of nauwelijks gereageerd door bewoners.

Kleine bedragen
Schiedam trok de portemonnee voor een co-creatie platform van Citizenlab dat 7.500 euro kostte, maar er wordt sinds de start op vrijwel geen enkel onderwerp gestemd door inwoners. Met de door Binnenlands Bestuur geïnventariseerde platforms zijn vaak kleine bedragen gemoeid, maar ze voegen dan ook niet veel toe aan de lokale democratie.

Stem van West
Hoewel Nederlandse gemeenten tot nu toe mondjesmaat experimenteren met online tools voor democratie – en met wisselend succes – geloven deskundigen dat dat op den duur zal veranderen. Volgens Ivonne Jansen, programmamanager van Waag Society,  zal ‘de deur’ naar nieuwe democratie uiteindelijk gewoon opengaan. ‘Als de overheid zelf niet investeert, zullen er uiteindelijk processen in de samenleving ontstaan die dit gaan forceren, het is de toekomst.’ De tool ‘Stem van West’ wijst wat dat betreft de weg. Op dit online meeting point is het voor inwoners van Amsterdam-West mogelijk om voorstellen in te dienen voor de buurt, zoals een nieuw plantsoen of extra parkeerplekken. Door campagne te voeren op het platform kunnen stemmen worden verzameld. Bij genoeg stemmen wordt een idee voorgedragen bij het Algemeen Bestuur. De tool trekt een grote stroom bezoekers, stemmen en ideeën.

Directe invloed
Er zijn wel belangrijke verschillen met de eerder genoemde voorbeelden van andere gemeenten: de initiële kosten voor Stem van West bedragen 70.000 euro. Het overkoepelende project Open Stadsdeel heeft zes tools waaronder een agenderingstool voor een gesprek, crowdsourcing-en besluitvormingstools voor openbare ruimte en Stem van West. In 2017 waren de kosten hiervoor 200.000 euro. In 2016 bedroegen de lasten 185.000 euro. De kosten voor Stem van West zijn daarmee aanzienlijk hoger dan de eerder genoemde platforms van andere ­gemeenten. Misschien dat daarin juist wel een deel van het succes van Stem van West schuilt. Een andere succesfactor zou kunnen zijn dat bij het Amsterdamse digitale platform er wél directe invloed is op het reguliere democratische proces. 

 

Lees het volledige artikel in Binnenlands Bestuur nr. 3 van deze week (inlog)

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Tim Aarts op
Mede door dit soort eendimensionale artikelen gaat het mis met online artikelen.

Ik mis hier echt de diepere analyse. Online heeft natuurlijk de toekomst, maar een website/platform zal nooit het enige middel zijn in de mediamix. Het werkelijke probleem is niet dat overheden allerlei sites opzetten/inrichten, maar dat niet met de juiste doelen gedaan wordt. En het allerergste is dat er vaak niet wordt nagedacht over hoe de doelen bereikt gaan worden (en of deze bereikt gaan worden).
Door Maarten van der Velde (oprichter BUURbook.nl platform voor de buurt) op
Dat we naar een online participatie toe moeten is evident. Bewoners hebben geen tijd meer voor bewonersavonden. Gemeenten worden door fusies steeds groter. Wat is er logischer dan bewoners online 24/7 te faciliteren als ze hun mening over iets willen geven?

Zowel platforms, gemeenten en bewoners zijn zoekende naar wat wel en wat niet werkt. We zitten in een transitie naar een nieuwe manier van samenwerken aan buurt en stad. Fouten maken hoort daar bij. Het is 'learning by doing'

De belangrijkste voorwaarden voor online samenwerking zijn: 1. dat er een onafhankelijke platform is waar iedereen zonder redactie of censuur iets op kan plaatsen. 2. dat het een sociale component heeft zodat bewoners ook op elkaar kunnen reageren en 3. dat de gemeente online meedoet.

Dat laatste gaat nog vaak mis. ‘bewoners moeten zelf met initiatieven komen, wij faciliteren alleen’ klinkt het nog vaak. De angst fouten te maken zorgt voor verlamming en de angst een initiatief te nemen, zo lijkt het. Het zit hem dus ook in de vorm; begin met een vraag adviseren wij: ‘Beste bewoners, de gemeente krijgt signalen dat de parkeerdruk bij jullie te hoog is, hoe ervaren jullie dat?’.

Door dit online te doen zó dat bewoners elkaars reactie zien faciliteer je de discussie tussen bewoners onderling én zorg je er gelijktijdig voor dat bewoners elkaar op een laagdrempelige manier leren kennen. Als je het dus goed doet snijdt het mes aan twee kanten! De enige manier dit te leren is door het te doen en te blijven experimenteren!
Door Astrid (communicatieadviseur) op
In Delft hebben we samen met de stad een participatieaanpak gemaakt. Zo'n online platform is natuurlijk een van de vele tools die er zijn om inwoners te laten participeren. Het maakt integraal onderdeel uit van een aanpak waarbij je online en offline inzet en waarbij inwoners daar ook invloed hebben. Meer lezen? Kijk op http://lpb.nl/nieuws/nieuws-bericht/voorbeeld-de … of op www.delft.nl/delftsdoen.
Door Hans (afdelingsmanager) op
Dezelfde gemeenten zorgen er inmiddels wel voor dat ze per e-mail onbereikbaar zijn; je mag dan nog een (in hun belang sturend) contactformulier in sturen, maar voor een zaaksgerichte of meer algemene e-mail hebben ze de lijnen afgesneden, Hoe zo vervreemding?
Door Eric Smaling (Wageningen UR, voorheen 2e kamerlid SP) op
Dit zijn typische D66 methoden: alles digitaal met gelikte termen en dan een ingehuurde zzp-hipster daar statistiek op laten toepassen. Je moet gewoon de buurt in, overal aanbellen en opschrijven wat mensen je vertellen. Dat is communicatie en de meeste mensen vinden dat hartstikke leuk.
Door Toine Goossens (Toezichthouder gedrag en moraal) op
@Westerhof:

De burger heeft echter feilloos in de gaten of dit ambtelijk hobbyisme voor eigen glorie is of dat er concreet iets met de reacties van de burger wordt gedaan.
Waarstaatjegemeente, Verbeterdebuurt en gemeentelijke sites waar burgers melding kunnen doen zijn navrante voorbeelden.

Gelet op het hoog gehalte aan digibetisme bij ambtenarij en bestuurders zou dit artikel niet moeten verbazen.

Ik hoop dat iedereen die aan digitale communicatie doet zich dit harte realiseert. Communicatie draait om aandacht en belangstelling.

Wie geen aandacht trekt, krijgt geen belangstelling, wie geen belangstelling trekt, schiet mis. Dat moet Joep Meindertsma ook weten.

Ik heb in Utrecht nog nooit meegemaakt dat ambtenaren die bij inspraakprocessen betrokken zijn actief op zoek gingen naar uitingen van burgers als voorbereiding op de inspraak. Dat is blijkbaar een investering te ver.
Door Joep Meindertsma (Mede-oprichter Argu.co) op
Hoe succesvol een online platform is, hangt heel sterk af van hoe het wordt ingezet. Met Argu hadden we in Dordrecht inderdaad geen succes. We hebben echter bij andere gemeenten wél succes gehad, zoals bijvoorbeeld in Hollands Kroon. Daar hebben al meer dan 6000 inwoners samen meer dan 10.000 stemmen geplaatst en bijna 2000 bijdragen geleverd. Het verschil zit ‘em in hoe je een platform inzet als overheid.

Sjoerd gaf het al aan in de laatste regels: zorg dat digitale participatie echte invloed heeft. Heldere beloften (bijvoorbeeld: na 50 stemmen wordt het idee besproken) en serieuze onderwerpen (bijvoorbeeld: locatie van een AZC) zorgen er voor dat er grote groepen kunnen worden betrokken.

Schrijf online platforms dus niet direct af, maar kijk naar wat je moet doen om er een succes van te maken.
Door Bram Talmab op
De reacties van allerlei partijen die hun platform promoten spreekt boekdelen mbt mijn eerdere reactie.
Juist niet opdringen of topdown, maar laat inwoners zelf bepalen wat de juiste vorm is en zelf een platform opzetten.
Door Eric Hendriks (Initiatiefnemer) op
Met onze mijnbuurtje.nl aanpak helpen wij al jaren gemeentes om meer betrokkenheid met en tussen inwoners te krijgen, zodat er een initiatiefrijk inwonersnetwerk ontstaat. Iedereen is gebaat bij betrokken buurten waar mensen en organisaties elkaar vinden, meer samen doen, meedenken en optimaal gebruiken wat er is.

Een veelgemaakte fout bij gemeenten is de aanname dat een digitaal platform hiervoor dé oplossing is. Snel aangeschaft, opgezet door de gemeente zelf en klaar, op naar het volgende beleidsvraagstuk!

Gelukkig zijn er gemeenten die snappen dat als je echte verandering wilt, je ook zelf moet willen veranderen. Dat je met je ambtenaren, betrokken professionals en met inwoners samen een proces moet starten om elkaar makkelijker te kunnen vinden, meer samen te werken en meer verbinding te creëren. Dat inwoners zich eigenaar moeten voelen. En dat is niet altijd makkelijk. Met de aanpak die wij ontwikkelden, vragen we namelijk best wat van een gemeente, professionals en inwoners. We zijn ons daar erg van bewust. De verandering die wij voor ogen hebben, namelijk échte verbinding leggen met en tussen de verschillende partijen en zorgen dat die werkelijk samen op gaan trekken om nieuwe doelen te bereiken, is niet binnen een paar maanden gerealiseerd. Maar lukt het eenmaal, dan doe je samen de mooiste dingen! We leerden in de loop van de tijd de succesfactoren hiervoor. En we zetten pas ons digitaal platform in als de randvoorwaarden voor succes er zijn. Dit zijn onder andere een gezamenlijke visie, eigenaarschap bij inwoners, draagvlak bij alle stakeholders, teamwork en aandacht voor (online) communicatievaardigheden. En dan gaat zo’n online platform wél lopen.

Een betere titel voor dit artikel is volgens mij dan ook : “Zonder faciliterende houding gemeente, eigenaarschap bij inwoners en een integrale aanpak AMPER BEZOEK DIGITALE PLATFORMS”.
Door P.J. Westerhof LL.D MIM op
De overheid - rijks en gemeentelijk - is al vele jaren bezig digitale burgerparticipatie te faciliteren. Daarbij enthousiast 'geholpen' door allerlei aanbieders van 'oplossingen'.

De burger heeft echter feilloos in de gaten of dit ambtelijk hobbyisme voor eigen glorie is of dat er concreet iets met de reacties van de burger wordt gedaan.
Waarstaatjegemeente, Verbeterdebuurt en gemeentelijke sites waar burgers melding kunnen doen zijn navrante voorbeelden.

Gelet op het hoog gehalte aan digibetisme bij ambtenarij en bestuurders zoiu dit artikel niet moeten verbazen.
Duizenden Euro voor een simpele portal is ronduit ridicuul!