of 59108 LinkedIn

Paal en perk aan ‘volksdemocratie’

Vermenging van ‘volksdemocratie’ met de bestaande vertegenwoordigende democratie leidt tot het geleidelijk disfunctioneren van de vertegenwoordigende organen. Hiervoor waarschuwt de Raad van State in zijn jaarverslag 2016.

Initiatieven om de burgerbetrokkenheid te vergroten zijn zeker op lokaal niveau nodig en wenselijk als vernieuwende invulling van de democratie. Het moet dan vooral gaan om onderwerpen die de eigen (leef)omgeving betreffen. Vermenging van deze ‘volksdemocratie’ met de bestaande vertegenwoordigende democratie, die aan de lat staat voor bredere belangenafweging, leidt tot het geleidelijk disfunctioneren van de vertegenwoordigende organen.

Tweedeling

Hiervoor waarschuwt de Raad van State in zijn beschouwing bij het jaarverslag 2016. Volgens de Raad tekent zich binnen het concept democratie een tweedeling af tussen de traditionele vertegenwoordigende democratie aan de ene en nieuwe vormen van directe volksdemocratie aan de andere kant. In nieuwe vormen worden besluiten gedragen ‘door instemming van burgers via directe betrokkenheid, referenda of andere vormen van rechtstreekse collectieve wilsuiting’, aldus de Raad.

 

Eigen leefomgeving

Het is goed dat burgers nauw betrokken worden bij besluiten die hun eigen leefomgeving betreffen. Als het gaat om publieke besluitvorming die ‘heden en toekomst van de hele politieke gemeenschap raken, moet echter worden onderkend dat het concept van de vertegenwoordigende democratie wezenlijk verschilt van dat van de ‘volksdemocratie’. Het is daarmee maar beperkt verenigbaar’, aldus de Raad. Als de verschillen tussen beide vormen van democratie onvoldoende worden beseft, ‘dreigt het gevaar dat in het publieke debat beide vormen worden verward en het beeld ontstaat dat er geen verschil tussen beide is en het om eenzelfde soort democratie gaat.’

 

Deelbelangen

Het incidenteel behartigen van deelbelangen dan wel het (duurzaam) behartigen van het algemeen belang is daarbij het wezenlijke onderscheid. ‘De vertegenwoordigende democratie is bedoeld om de verantwoordelijkheid voor een overkoepelende afweging mede te leggen bij een vergadering die duurzaam is betrokken en verantwoordelijk is jegens de bevolking voor de wijze waarop zij de gemeenschappelijke belangen behartigt’, betoogt de Raad. ‘Dat verhoudt zich niet met het ad-hoc karakter van besluitvorming door referenda, incidentele burgerbetrokkenheid en andere vormen van betrokkenheid zonder verantwoordelijkheid voor de gevolgen.’ Met andere woorden: volksvertegenwoordigers en bestuurders moeten zich verantwoorden over hun besluiten en worden daar op ‘afgerekend’. In de ‘volksdemocratie’ hoeven burgers zich niet te verantwoorden over genomen besluiten.

 

Zorgen

‘Zorg over het functioneren van de vertegenwoordigende democratie is begrijpelijk’, stelt de Raad. ‘Deze kan er mag er echter niet toe leiden dat de vertegenwoordigende organen de besluitvorming over algemeen verbindende voorschriften overlaten aan andere gremia of aan de uitkomst van volksraadplegingen.’             

Verstuur dit artikel naar Google+

Gerelateerde artikelen

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Alfred op
Zodra puntje bij paaltje komt na alle ondoordachte participatie durven raadsleden toch niet los te laten. Resultaat is meer stemmers aan de kant die vertrouwen in overheid verliest. PVV, SP, DENK, al naar gelang achtergrond/voorkeur. Volkomen begrijpelijk.
Door Piet Klein op
@Berard, helemaal mee eens. Met zijn uitspraak doet Donner aan politiek. Het is echter niet aan de Raad van State om een oordeel te vellen over de democratische principes. Daarover oordeelt de politiek.
Een politiek die in staat is zijn volk te vertegenwoordigen, die in staat is haar standpunten uit te leggen en in staat is te overtuigen aan de meerderheid die haar gekozen heeft zal nooit een referendum aan de broek krijgen. Maar een politiek die bang is voor een referendum erkent haar onvermogen. Een politiek die bang is voor een referendum is als een patiënt die bang is voor de koortsthermometer.
Door Bernard op
Sinds het aantreden van Donner als vice-president, is het gedaan met de onafhankelijkheid van de Raad van State.
Door Rein Krantz (Nederlands burger) op
Onze vertegenwoordigende democratie is een groot goed, zo niet het belangrijkste democratische middel. Daarop moeten we zuinig zijn. Daar ben ik het met de RvS mee eens.
Wat geeft een individuele burger het gevoel dat deze invloed heeft op de eigen samenleving? Dat is meer de Volksdemocratie in de vorm van stemmen via een referendum.

In de uiterste vorm is de vertegenwoordigende democratie getrapt, stroperig en met als doel het algemeen belang. De volksdemocratie werkt daarentegen [vaak] vanuit het onderbuikgevoel en meer het individueel belang.
Met de vertegenwoordigende toetst men de grote lijn en met de volksdemocratie bepaalde onderwerpen.

Een voorwaarde hierbij is dat i.g.v. de volksdemocratie, naast de benodigde hoeveelheid handtekeningen, het onderwerp goed omschreven dient te zijn en dat de burger voldoende over het onderwerp wordt/is geïnformeerd. Dus niet zoals bij het EU- & het Oekrainereferendum, waarbij de politiek te weinig oor had voor de protest-stem én aangaf dat het allemaal goed zat. Dit gebrekkig informeren heeft dan ook weer gevolgen op onze vertegenwoordigende democratie [en onze samenleving]. Daarom is het mijn inziens onverstandig van de gevestigde politiek om een referendum [= volksdemocratie] te gebruiken om de stemming te meten.
Door Nico van Duijn (Raadslid) op
Sorry, 60/40%
Door Nico van Duijn (Raadslid) op
Beide vormen kunnen naast elkaar bestaan met als spelregel "Hoe dichterbij, hoe meer invloed heeft een wijk pf zelfs buurtje". Voorbeeld in Almere: Regenboogbuurt (2000 woningen) moet dat fraaie, kunstige zelfs, kleurenpalet behouden, zo stelde de gemeenteraad. Dit is een stadsbelang. Maar hoe streng je dat regelt, dat maakt ons niet uit. Veel goed geregelde discussies in de wijk, nogal verhit. Een representatieve enquete leverde op dat streng of minder streng handhaven ongeveer 60/30% voor- en tegestanders had. Beoordeling door de raad was: zo'n grote minderheid niet laten lijden onder de >50% wint regel. We doen 'minder streng'. Fraai proces, petje af voor de dienst Stedelijk Beheer. Deze werkwijze laten vastleggen door de raad is me niet gelukt. Aarzeling echt los te laten. Jammer.
Door Joep Schulten (ambtenaar) op
RvS ziet de beweging aan de onderkant van ons staatsbestel. Ik denk dat de RvS gelijk heeft. De beweging van de 'volksdemocratie' is wel degelijk een bedreiging voor het huidige bestel. Dat gaat niet stoppen bij louter de leefomgeving. Van buiten naar binnen. Het kan nog wel 20 jaar duren, maar het gaat er echt van komen en is niet te stoppen. Die beweging kent geen (gemeente)grenzen. Dus.., RvS u ziet het juist, de 'volksdemocratie' is een beweging die een bedreiging vormt voor het huidige bestel. Dus ook in uw voortbestaan of bestaansvorm.
Door Bosma op
@vanKlaveren. Gelukkig heeft het CDA opvattingen ovet het refetendum. De vice-voorzitter van de RvS mag, moet zelf een mening hebben over 'de democratie' en die mening ook verkondigen. Daar hebben we de RvS voor als hoog college van staat. Het feit dat die twee overeen kinnen komen diskwalificeert ze niet. Verder: de RvS spreekt recht in bestuurrechtelijke kwesties én is adviesorgaan voor de regering. Als de vice-voorzitter vd RvS spreekt, dan spreekt deze als adviseur en niet als bestuursrechter. Dat de RvS die twee rollen heeft is punt van discussie maar ik heb de indruk dat u het inhoudelijk niet eens bent met Donner maar in plaats van op de inhoud in te gaan op de man speelt. Dat zijn niet de sterkste argumenent in een discussie. Sterker nog, het zijn drogredeneringen.
Door Karel van Klaveren op
@Heukers: met die sharia zal het wel loslopen. We hebben ook nog zoiets als het Europese verdrag van de Rechten van de mens.

Veel ergerlijk vind ik dat Donner zijn positie misbruikt om gewoon het CDA-standpunt over referenda te verkondigen. Neutraliteit is ver te zoeken bij hem. Dat mag zich rechter noemen ?
Door Heukers op
Ja, ja, democratie volgens de Raad van State. Als het aan vice-voorzitter Donner ligt, wordt de sharia ingevoerd in Nederland.