of 59045 LinkedIn

‘Meer decentralisaties nodig’

Als gemeenten echt willen profiteren van de decentralisaties is volgens de auteurs van dit essay meer beleidsvrijheid nodig. De welvaart neemt volgens hen toe als de overheid tegemoetkomt aan uiteenlopende voorkeuren van burgers in verschillende gemeenten. Overheidstaken worden dan in beginsel overgelaten aan gemeenten
12 reacties

De decentralisaties in het sociaal domein vragen om een vervolg. Ook op terreinen als onderwijs, ruimte en economie werkt de gemeente efficiënter. In combinatie met verdere opschaling zorgt dat voor meer welvaart.

Dat stellen onderzoekers van SEO en Atlas voor Gemeenten in een essay in Binnenlands Bestuur. Als gemeenten echt willen profiteren van de decentralisaties is volgens hen meer beleidsvrijheid nodig. De welvaart neemt volgens hen toe als de overheid tegemoetkomt aan uiteenlopende voorkeuren van burgers in verschillende gemeenten. Overheidstaken worden dan in beginsel overgelaten aan gemeenten. ‘Het motto in de bestuurlijke verhoudingen zou dus moeten zijn: ‘decentraal, tenzij …’, aldus de onderzoekers Carl Koopmans en Caren Tempelman van SEO en Gerard Marlet en Rutger Zwart  van Atlas voor Gemeenten.

Onderwijs naar gemeenten
In het primair en voortgezet onderwijs kunnen meer taken onder de verantwoordelijkheid van gemeenten vallen. Gemeenten hebben op dit moment al een rol bij probleemsituaties in het onderwijs. ‘Het ligt voor de hand dat gemeenten ook op het onderwijs zelf meer invloed kunnen uitoefenen. Het rijk legt dan alleen nog minimumeisen op aan de kwaliteit van het onderwijs en de af te nemen toetsen’, bepleiten de onderzoekers.

Ook in het zorgdomein zijn verdere decentralisaties mogelijk. De huidige knip tussen thuiszorg (gemeenten) en zorg in ziekenhuizen, verpleeghuizen etc. (het rijk) is volgens hen ‘onlogisch’ en op termijn ‘onwerkbaar’. Als gemeenten goede thuiszorg leveren, daalt het beroep op zorg in verpleeghuizen. ‘Deze besparing komt echter niet de gemeente, maar het rijk ten goede. Gemeenten hebben in zo’n geval dus wel de lasten, maar niet de lusten’,  stellen ze.

Huisarts en tandarts
Het is in hun ogen denkbaar dat in de verdere toekomst ook de verantwoordelijkheid voor huisartsen, tandartsen, apotheken en fysiotherapeuten wordt gedecentraliseerd. ‘Sociale factoren, zoals achterstandswijken en vergrijzing, en lokale omstandigheden vereisen immers een eigen aanpak. Bovendien zijn synergievoordelen te behalen omdat gemeenten op dit moment al verantwoordelijk zijn voor de jeugdzorg.’

In het verlengde daarvan is het ook mogelijk de zorgtoeslag te decentraliseren. Keuzes op gemeenteniveau over het verzekerde pakket leiden immers tot duurdere of goedkopere voorzieningen op gemeenteniveau. De zorgtoeslag kan daarop aanhaken.

Huurtoeslag decentraliseren
De verantwoordelijkheid voor woningbouw kan prima bij gemeenten liggen. Alleen voor zaken van nationaal en internationaal belang (zoals biodiversiteit) dienen door hogere overheden (nationaal of internationaal) beschermende kaders gesteld te worden. Verdere decentralisatie van het woningbouwbeleid stelt inwoners beter in staat om te wonen waar ze willen. Ook de economie zal hiervan profiteren omdat agglomeratievoordelen naar verwachting zullen toenemen. Ook op het terrein van de huurtoeslag is verdere decentralisatie mogelijk. Dit is nu landelijk beleid, terwijl de effecten per regio heel verschillend uitpakken.

Schaalvergroting nodig
Als de trend naar verdere decentralisatie zich doorzet, ligt verdere schaalvergroting voor de hand. De bestuurlijke grenzen van die nieuwe gemeenten moeten dan zo goed mogelijk overeenkomen met de feitelijke reikwijdte en het verzorgingsgebied van werk, zorg, onderwijs, winkels, cultuur en natuur. ‘Op die manier ontstaat een bestuurlijke indeling die efficiënt lokaal bestuur en een optimale allocatie van publieke middelen en voorzieningen mogelijk maakt. Nederland bestaat dan uit vijftig tot zestig ‘regiogemeenten’. Een mooie klus voor een nieuw hervormingskabinet’, besluiten de onderzoekers.

Carl Koopmans, Carien Tempelman, Gerard Marlet en Rutger Zwart

Lees het volledige essay in Binnenlands Bestuur nr. 23 van deze week (inlog)

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Rutger de Vos op
Er moet eerst aan vertrouwen gewerkt worden.
De privacy is te erg geschonden
Er moet een landelijk onderzoek komen onder de bevolking of zij nog meer privacy willen geven aan d e gemeenten die zo onserieus met ons om gaan.
Door Joris op
De kwaliteit is te slecht om aan een vervolg van de decentralisaties te denken.
De gemeenten gaan veel te luchtig om met zeer ernstige problemen.
Hier moet eerst aan gewerkt worden en goed onderzoek naar gedaan worden.
Plannen bedenken is simpel maar voorzichtigheid is hier geboden.
Het welzijn van de burger moet voorop staan daar was het voor dat is nu niet het geval.
De burger is niet belang de aanpak is veel te riskant en ontzettend onveilig.
Door Mike op
Bedenk geen plannen en praat niet ergens over mee als je niet weet hoe het zit in de praktijk.
De gehele onderlinge communicatie in de decentralisatie zit niet goed in elkaar dat is overduidelijk.
Ook ik vind dat er geen vervolg,niet meer taken en zeker niet meer beleidsvrijheid moet komen.
Het is niet meer te vertrouwen.
De overheid moet heel hard optreden en dit plan tegen houden.
Door Max op
Dit plan moet zeer zeker niet doorgezet worden.
De huidige problemen zijn te groot.
Ook wordt de decentralisatie/participatie door de beleidsvrijheid verkeerd begrepen en opgepakt door het personeel.
Het is respectloos zoals er nu met de privacy en de mens op zich wordt omgegaan.
De kwaliteit en het gedrag van het personeel is zeer slecht ,ongevoelig,onbeschoft,onverantwoord,onvolwassen en niet humaan.
Het sociale domein hoekje ( o.a de mogroep ) dat maar vol blijft houden dat het goed gaat mag zich doodschamen.
Door wijkmanager op
Ik vind het meer dan heerlijk ook als wijkmanager om mee te doen aan de totale wijkaanpak.
Iemand maakt zo geen schijn van kans je vernedert iemand tot je klaar bent.
Vooral die hooghartige types zijn het leukst om te doen.
Ook al staat de me de wethouder ,politie of burgemeester,ggd er bij te kijken ze laten ons gewoon verder gaan.
Het is fun,lachen en genieten zolang als je maar kan.
Als er nog meer mogelijkheden bijkomen in de decentralisatie dan is dat alleen maar beter.
Door Mark Giels op
De overheid moet snel iets gaan doen aan dit riskante landelijke 'sociale participatie netwerk' want ze zijn alleen maar uit op macht.
Ze hebben geen goede intenties.
Laten we hopen dat de overheid het licht gaat zien.
Door Jeroen Willemsen (Cliëntondersteuner (langdurige) zorg ) op
Ja ja, als gemeenten willen profiteren maar ik vrees dat de burger er niets mee opschiet. Althans als ik zie hoe desastreus uitvoering Wmo nu plaatsvindt. Gemeenten poeieren burgers af bij keukentafelgesprek. Onbehoorlijk en onmenselijk bestuur!
Door Christa op
De problemen bij de gemeenten zijn nu al niet meer op te lossen.Carl,Carien,Gerard en Rutger hebben echt geen idee war ze het over hebben.
De criminaliteit bij de gemeenten neemt met de dag toe omdat ook de wethouders geen notie hebben van wat er eigenlijk speelt bij de teams maar ze financieren het wel.
Het is foute boel.
Door Ralph op
De decentralisatie in het Sociaal Domein is nog lang niet klaar, laat gemeenten eerst daar eens op focussen en dat afmaken. Er is nog geen enkel aantoonbaar succes van de transformatie en in veel gemeenten zijn de budgetten knellend. Dit soort adviezen halen het bloed onder je nagels vandaan...
Door S.K. de Jong (hoofd RO) op
In wiens opdracht heeft dit onderzoek plaats gevonden?
Laten ze dat eerst maar in de inleiding aangeven.