of 59236 LinkedIn

‘Burgerparticipatie moet beter worden gereguleerd’

Dat stelt Eelco de Groot, senior lector public acceptance aan de TU Delft, in een essay in Binnenlands Bestuur deze week. De Omgevingswet verplicht de overheid om burgers te laten bijdragen aan besluitvorming. Maar over hoe die burgerparticipatie vorm moet krijgen, zwijgt de wet. Gemeenten, provincies en ministeries denken er verschillend over en dat geldt voor bedrijven en burgers niet minder. Waarom leren we niet van de succesvolle, gereguleerde aanpak over de grens, suggereert Eelco de Groot.

De transitie naar duurzame energie loopt kostbare vertragingen op door gebrek aan publieke acceptatie. Regulering van burgerparticipatie voor grootschalige en complexe projecten is nodig om hoge project- en maatschappelijke kosten te voorkomen.

Dat stelt Eelco de Groot, senior lector public acceptance aan de TU Delft, in een essay in Binnenlands Bestuur deze week. De Omgevingswet verplicht de overheid om burgers te laten bijdragen aan besluitvorming. Maar over hoe die burgerparticipatie vorm moet krijgen, zwijgt de wet. Gemeenten, provincies en ministeries denken er verschillend over en dat geldt voor bedrijven en burgers niet minder. Waarom leren we niet van de succesvolle, gereguleerde aanpak over de grens, suggereert Eelco de Groot.

Matig trackrecord
Hij wijst erop dat de nieuwe Omgevingswet burgerparticipatie verplicht, maar deze niet normeert. Toetsing is daardoor de facto onmogelijk. ‘Opnieuw wordt uitgegaan dat we er decentraal met elkaar wel uitkomen – maar die kans is niet erg groot  gezien het matige trackrecord en lerend vermogen in Nederland op het gebied van publieke acceptatie voor complexe projecten’, aldus De Groot. ‘Dat is niet alleen vervelend voor de bedrijven, burgers en bestuurders, maar ook voor het milieu. En de tijd dringt.’

Al sinds de jaren ’70 is volgens De Groot bekend dat procedurele en distributieve rechtvaardigheid de kerningrediënten van publieke acceptatie zijn: het tijdig betrekken van belanghebbenden en met hen goede en redelijke afspraken maken over hoe positieve impacts te optimaliseren en negatieve te voorkomen of terug te dringen. Ook is bekend dat publieke acceptatie in de driehoeksrelatie overheid, bedrijf en burger nooit vanzelf gaat. ‘Het is daarom beter een pragmatisch, begrijpelijk en systematisch proces te volgen. De Social Impact Assessment, de sociale evenknie van de Environmental Impact Assessment – de Nederlandse m.e.r. – werd begin jaren ’70 wettelijk verplicht gesteld in de Verenigde Staten. Sindsdien volgden tientallen andere landen’, aldus De Groot.

Maatschappelijke kosten
De Groot maakt aannemelijk dat de in het buitenland geleerde lessen ook voor Nederland gelden. Tegen de heersende dereguleringspendulum in pleit hij daarom voor pragmatische regulering van burgerparticipatie voor deze complexe projecten en maakt aannemelijk dat dit – contra-intuïtiefhoge project- en maatschappelijke kosten juist voorkomt.

Op 30 mei bespreekt de Eerste Kamer de AMVB Omgevingsbesluit. De Raad van State brengt rond de zomer advies over de AMVB uit aan het dan – mogelijk – nieuwe kabinet, gebaseerd op een goed geïnformeerde discussie om burgerparticipatie voor complexe projecten zorgvuldig en pragmatisch te reguleren. De Groot: ‘Dat moet een aanleiding zijn om de internationale beproefde methoden alsnog serieus in overweging te nemen, om zo jarenlange jurisprudentie te voorkomen over wat burgerparticipatie is en hoe het moet worden toegepast.’

Lees het volledige essay in Binnenlands Bestuur nr. 10 van deze week. (inlog)

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Ab Kools (Wijkraadvoorzitter Utrecht Noordoost) op
Zolang er over vergroten van burgerparticipatie wordt gesproken - zoals hier - in termen van kostenbeheersing zal er weinig van terecht komen vrees ik. Als het een waarde op zichzelf is kunnen we verder komen.
Door mevrouw Eeerlijke Kans (beleidsjager) op
Oh.. in plaatsen zoals Eindhoven en Oirschot en Best is het héél normaal om de bovenste driehoek van de burgerparticipatieladder te gebruiken....géén mogelijkheid tot burger participeren en vooral wijzen op zienswijzen en daarna niets ermee doen. Je kunt kennelijk alleen nog naar de Raad van Staten gaan om bezwaar te maken en daar stuurt men automatisch op aan. Valt toch mooi 95% van de bezwaarmakers af!!! automatisch af.
Door loekoek (vm. jur.medew.gsd) op
De Omgevingswet verplicht de overheid om burgers te laten bijdragen aan besluitvorming.=Lijkt me erg cru. M.i. is het beter om er over te spreken dat de overheid bij wet verplicht is de burger een mogelijkheid te geven een zinnige bijdrage te leveren. Wat dan zinnig is, is van een andere orde. Als die burger geen zin heeft, is dat zijn verantwoordelijkheid. Voorts moet je je afvragen of teveel de burger inschakelen niet juist leidt tot moeheid bij de burger. Soms krijg je nl. ook de indruk dat men zich wil laten helpen door de burger om eigen verantwoordelijkheid te ontlopen.
Door Arno Schepers - Volutie (Vennoot) op

Een wettelijke basis voor het "hoe van de burgerparticipatie" kan helpen. Maar er is meer voor nodig. Urgentiebesef en belang zijn twee belangrijke ingrediënten voor zowel bestuurders, ambtenaren als burgers om in beweging te komen. En het allerbelangrijkste is de overtuiging hebben dat ook voor ruimtelijke vraagstukken er in de samenleving heel veel expertise en creativiteit aanwezig is. En dat het een kwestie van pragmatisch ontsluiten is om het vraagstuk op te lossen.

Op welke manier je burgerparticipatie ook doet; het vraagt altijd om een andere rolopvatting van bestuurders, ambtenaren en stakeholders. En dat is bij wet nauwelijks te regelen, tenzij de Gemeentewet in revisie gaat.

Door Natasha Viering (senior communicatieadviseur) op
In Delft hebben we onlangs met de stad de Delftse Participatieaanpak 'Delfts Doen' ontwikkeld. Een hele pragmatische aanpak waarmee we juist participatie aan de voorkant met en door alle betrokken partijen goed kunnen organiseren. Delft Doen is een duidelijk proces met heldere spelregels, bruikbaar in de voorbereiding van elk nieuw initiatief, in de stad, de wijk of de buurt. De spelregels hebben we samen opgesteld: bewoners, ondernemers, organisaties en gemeente. De aanpak hebben we vorm gegeven in nauw overleg met de stad, op basis van ervaringen uit het verleden en wensen voor de toekomst. www.delft.nl/delftsdoen.
Door anoniem (Beleidsadviseur) op
Burgerparticipatie is het bevredigen van de behoefte van de steeds mondigere burger.

Door de burgerparticipatie steeds verder te stimuleren en vorm te geven hol je de vertegenwoordigende democratie uit. Kortom, een opmaat naar directe democratie (referenda), of anarchie. In beide gevallen wordt gekozen voor het 'ik'.

Door Ruud (Opbouwwerker) op
Sinds de jaren 70 en 80 nog steeds te weinig geleerd! Betrek burgers al tijdens de planontwikkeling en ben volledig open. Voorkom achterdocht en wantrouwen. Vergeet je dubbele agenda's. Burgers zijn niet gek, wel reeel en te vertrouwen!! En geef hen een positie en ondersteuning.
Door Maat op
We worden ziek van die burgerparticipatie letterlijk ziek schrap het maar van de lijst dat stomme onbetrouwbare gedoe er komt steeds meer dure onzin bij.