of 59045 LinkedIn

Burgemeester pleit voor 100.000+ gemeenten

Burgemeester Pieter Broertjes (Hilversum) roept het kabinet op tot een drastische vernieuwing van het politieke bestuur. Flink grotere autonomie voor gemeenten, de mogelijkheid om tussentijds gemeenteraadsverkiezingen uit te schrijven en een door de gemeenteraad benoemde burgemeester. Dat zijn een aantal ideeën die Broertjes opperde tijdens de Ben Pauw lezing voor bestuurders, lobbyisten en journalisten in Den Haag.

Burgemeester Pieter Broertjes (Hilversum) roept het kabinet op tot een drastische vernieuwing van het politieke bestuur. Flink grotere autonomie voor gemeenten, de mogelijkheid om tussentijds gemeenteverkiezingen uit te schrijven en een door de gemeenteraad benoemde burgemeester.

 

Dat zijn drie van de zeven ideeën die Broertjes opperde tijdens de Ben Pauw lezing voor bestuurders, lobbyisten en journalisten in Den Haag. Hij doet zijn oproep op grond van zijn eigen ervaringen in ‘het woud van regels en procedures.’  Volgens Broertjes raken mensen de draad kwijt in dat woud. ‘Niet alleen burgers maar ook bestuurders.’

 

Opheffen gemeenschappelijke regelingen

Broertjes pleit voor volwassen, herkenbare regiogemeenten van ‘minstens 100.000 inwoners’ die op lokaal niveau de enige bestuurslaag zouden vormen. Die grote gemeenten kunnen meer en zouden dan ook meer moeten mogen. Dan zijn ook constructen als de gemeenschappelijke regelingen niet meer nodig, die hij als ‘gebrekkig democratisch gelegitimeerde bestuurlijke constructies’ betitelt.

 

Tussentijdse raadsverkiezingen

Broertjes stelt verder voor de gemeenteraadsverkiezingen los te koppelen van een uniform geldende landelijke datum. ‘Dat kan eenvoudig door gemeenten zelf verkiezingen uit te laten schrijven bij een lokale bestuurscrisis’, zegt hij. Belangrijke bijvangst is dat het ‘vervuilende karakter’ van al die verkiezingen als graadmeter voor de landelijke politiek dan uit beeld raakt.

Kleinere gemeenteraden zijn daarbij wel een voorwaarde, waarbij hij denkt aan één raadslid per 4.000 inwoners met een maximum van 40 raadsleden. ‘Een gemeente van meer dan 100.000 inwoners krijgt dan 25 raadsleden. Dat zijn er nu 39, en boven 200.000 inwoners zelfs 45.’

 

Raad kiest en benoemt burgemeester

De positie van de burgemeester zelf mag anders. ‘Laten we een einde maken aan de spagaat dat de burgemeester zowel voorzitter van het college is als voorzitter van de gemeenteraad. Die rollen verhouden zich niet met elkaar omdat de raad, met name in zijn controlerende functie jegens het college, weinig heeft aan een voorzitter die boegbeeld is juist van dat college.

Ten tweede is de praktijk dat de raad via een sollicitatieprocedure de burgemeester kiest maar formeel niet verantwoordelijk is voor diens benoeming. Dat maakt de wereld ingewikkeld en diffuus. Niet alleen de keuze, maar ook de benoeming kan aan de raad worden overgelaten, stelt Broertjes.

 

Termijn van vijf jaar

De huidige bevoegdheden van de burgemeester zouden bij het college gelegd kunnen worden, waarbij de burgemeester eerst verantwoordelijk en eerst aanspreekbaar blijft voor de uitvoering ervan. Broertjes: ‘Het geeft de burgemeester een volwaardige portefeuille en de raad de mogelijkheid de burgemeester via gebruikelijke politieke mechanismen af te rekenen op zijn functioneren. De kans op een burgemeester afkomstig uit de lokale politiek neemt er aanzienlijk door toe – wat goed is voor het functioneren van de lokale democratie.’ Het verdient verder de aanbeveling zijn termijn en die van de raad gelijk te trekken. ‘Dat mag van mij vijf jaar worden, dat brengt meer rust in het gemeentebestuur.’

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door H. Wiersma (gepens.) op
Met deze - overigens niet nieuwe - ideeën schaart Broertjes zich in ieder geval bij de modern denkende hervormers voor een nieuwe gemeentelijke organisatie. Wie volgt?
Door Luppo (inwoner provincie Groningen) op
Laat elke gemeenteraad zelf een besluit nemen over de omvang van een eventuele opschaling!!
Dit orgaan vertegenwoordigt de bevolking, zit het dichtst op de bevolking en weet wat er leeft onder de inwoners.
Dus geen onder- en bovengrenzen, en laat de democratie zijn werk doen.

Als je vindt dat het huidig democratisch bestel niet werkt, dan heb je een andere discussie.
Door Opmerker op
Leuke poging om dit weer op de agenda te krijgen.
Door R. M. Dalmijn op
Geheel eens met de reageerders die een vraagteken zetten bij zowel de grootte -100.000 plus) - als de onderbouwing daarvan. Gelet op de ontwikkelingen op lokaal niveau, de implementatie van de participatie samenleving, en de mening van Thorbecke en de dagelijkse praktijk in Duitsland en Frankrijk - tienduizenden Burgemeesters- ben ik voor eenheden met een omvang van 5000 zielen; herkenbaar en aanraakbaar.
Door Jan op
Dus afschaffen die belastinggeld slurpende RUD's. Terug naar de gemeente.
Door Nick op
De mythe van de 100.000 plus gemeente. Waarom moeten we dat eigenlijk willen?
Ze kosten meer geld per per inwoner dan een kleinere gemeente, ze staan verder van de burger af, ze hebben echt geen betere wethouders, ze zijn veel bureacratischer, ze weten minder wat er in de gemeenschap speelt, etc.
In tegenstelling tot wat meneer Broertjes bepleit, kunnen ook 100.000-plus gemeenten niet zonder gemeenschappelijke regelingen.
En dan de gekozen burgemeester, alsof dat de probleen oplost. Ze zorgen er alleen maar voor dat de (nog redelijke) politiek neutrale stabiele factor in taad en college verdwijnt. Dat moeten we echt niet willen.
Door Wim Vreeswijk (Belastingadviseur) op
Grootschaligheid heeft tot nu toe niets bijgedragen aan de samenleving. Het enige wat er bereikt wordt met gemeentelijke herindelingen en fusies dat de individu steeds minder gehoord wordt en de afstand tussen kiezer en gekozene nòg veel groter wordt en dat is nu juist iets waar we NIET naar moeten streven.
Door Henk (ambtenaar) op
Als we dan toch moeten veranderen, laten we dan meteen overgaan naar een gekozen burgemeester. Niet gekozen door de Raad, maar door de bewoners!
Het blijft overigens een vraag of 100.000+ gemeenten nu echt beter functioneren ten opzichte van de kleine(re) gemeenten. Tot nu toe is dat zeker niet aangetoond.
Door dr. Frits van Dulm (oud-wethouder te Naarden & 0ud-DB-lid Regio Gooi en Vechtstreek) op
Het zou heel goed zijn wanneer de gedachten van burgemeester Broertjes vanuit de VNG en Binnenlandse Zaken worden opgepakt en nader worden uitgewerkt in nauw overleg met gemeentelijke bestuurders en politici. Transparanter bestuur en opschaling is niet verkeerd mits er aandacht blijft voor korte lijnen naar de inwoners. De gedachten die op tafel liggen hebben in grote lijnen raakvlakken met het Engelse systeem (hier bestaat ook maar één 'local government'; als directe schakel naar de inwoners bestaan de 'parish counsel' iets meer dan een buurt platvorm met een eigen budget!) Gemeenten boven de 100.000+ zijn de enigen die de ingewikkelde dossiers als het Sociaal Domein etc. goed zouden kunnen invullen; regio's werken niet zonder duidelijke bevoegdheden; de WGR+ is begraven; een vierde bestuurslaag was misschien ook te veel van het goede; met een robuust lokaal bestuur en een helder taken pakket voor de centrale regering/parlement stort het huis van Thorbecke niet in maar is huis wel veel meer berekend voor de huidige bestuurlijke problematiek. Tussentijdse verkiezingen en een langer termijn voor raadsleden zijn zaken die ook zeer serieus moeten worden onderzocht!
Door Han IJssennagger (Gemeenteraadslid/Statenlid) op
Interessante visie, alleen zou ik de burgemeestersfunctie dan ook maar tegelijk opheffen en de wethouder van de grootste partij die rol geven. Uitvoeringsdiensten zijn ondemocratisch en kunnen dan gelukkig afgeschaft worden. Grotere afstand tussen burgers en raadsleden is ook beter voor de slagkracht van het bestuur en vergroot juist de kans, dat de raad zich niet laat leiden door een groep schreeuwerige burgers, maar in het algemeen belang handelt! Je kunt nu eenmaal nooit iedereen tevreden maken.