of 59236 LinkedIn

Wethouder wil tegenspraak van ambtenaar

Het samenspel tussen wethouder en ambtenaar is vergelijkbaar met het dansen van de tango. Public affairs adviseurs Erik van Venetië en Jur de Haan beschrijven in hun boek “De tango van wethouder en ambtenaar” hoe wethouders het samenspel ervaren. 'Wethouders willen tegenspraak van ambtenaren.'

Wethouders bewonderen ambtenaren, maar ergeren zich ook aan hen. In De tango van wethouder en ambtenaar beschrijven public affairs adviseurs Erik van Venetië en Jur de Haan hoe wethouders het samenspel ervaren. ‘De netwerksamenleving vraagt een ander type ambtenaar.’

Waarom dansen de wethouder en ambtenaar de tango?

De Haan: ‘Een van de wethouders vergeleek het samenspel met zijn ambtenaren met het dansen van de tango. Dat vonden we passend: je hebt elkaar nodig, het is aantrekken en afstoten. De één leidt, de ander volgt, maar niets is wat het lijkt.’

 

Waarom werd het tijd voor dit boek?

‘Er is weinig documentatie over de precieze relatie tussen wethouder en ambtenarenapparaat. Ook bleek de rode draad in het boek dat wethouders behoorlijk kritisch zijn op hoe dat apparaat omgaat met de netwerksamenleving. “Aansluiten op de leefwereld van de burgers gaat hier met muizenstapjes”, zei een van hen. Ambtenaren leggen teveel focus op inhoud en te weinig op het publieke aspect. Daarnaast vinden wethouders dat zij te weinig armslag hebben. Ze worstelen ermee dat anderen leiding hebben over ambtenaren. De lokale politiek kent risico’s en daar willen ze grip op krijgen.’

 

U heeft 32 wethouders geïnterviewd. Wat viel het meest op?

‘Het gebrek aan politieke sensitiviteit dat wethouders bij ambtenaren ervaren. De focus op inhoud gaat ten koste van hoe zaken overkomen en hoe maatschappelijke partners naar dossiers kijken. Een wethouder zei dat hij dat zelf moest inbrengen, terwijl hij dat juist van zijn ambtenarenapparaat verlangde.’

 

Hebben wethouders voldoende ambtelijke sensitiviteit?

‘Wethouders beseffen dat ze het moeten doen met de mensen die ze hebben en willen dat ambtenaren beseffen dat zij ook maar gewoon zijn benoemd. Je moet het met elkaar rooien en je ertoe verhouden. Wethouders bewonderen hoe ambtenaren bij iedere nieuwe wethouder toch weer dat samenspel organiseren, zich aanpassen en nieuwe accenten leggen.’

 

Het boek staat vol tips voor wethouders. Welke zijn het belangrijkst?

‘Een goede tip is dat wethouders regelmatig een vlootschouw moeten houden op de dossiers en de bemensing. Zitten op lastige dossiers mijn beste mensen? Een ander belangrijk onderdeel is eigenheid: blijf jezelf. Je speelt een rol, maar je eigen persoon speelt ook mee. Veel wethouders zijn daar erg mee bezig.’

 

Loyaliteit is een basisvoorwaarde voor goed samenspel, zeggen veel wethouders. Wat is de nieuwe loyaliteit?

‘Zonder uitzondering zeiden wethouders: ik wil tegenspraak. Dat hoort bij loyaliteit. Zacht op de relatie, hard op de inhoud. Wethouders moeten die vrijheid om tegen hen in te gaan wel geven. Daarbij willen zij dat ambtenaren de verbinding leggen met de samenleving en weten hoe anderen naar dossiers kijken voor een betere maatschappelijke opbrengst.’

 

Waarom is het zo moeilijk voor ambtenaren die blik naar buiten te richten?

‘Sommigen doen het, anderen zijn het niet gewend. De netwerksamenleving vraagt een ander type ambtenaar. Ambtenaren werken hard, maar doen ze het op de juiste manier? Daar mag actiever over worden gesproken.’

 

De burger staat niet altijd op 1 bij ambtenaren en wethouders. Waarom niet?

‘Een wethouder begon vol ambitie met dat credo, maar ontdekte dat de gemeente toch veel met zichzelf bezig is. Gemeenten kiezen ervoor vragen van burgers weken te laten liggen. Misschien zoeken ze dan eerst dingen uit of spelen juridische zaken, maar het duurt erg lang. Het is al lastig burgers erbij te betrekken, maar zo stoot je betrokken burgers van je af.’

 

Wat is jouw eindconclusie over het samenspel tussen wethouder en ambtenaar?
‘Heb het erover met je ambtenaren. Het is niet vanzelfsprekend. Sensitiviteit, positie kiezen in bestaand beleid: verken het met elkaar. En er zijn meer partijen dan de gemeente. Kijk daar elke keer opnieuw naar.’

Verstuur dit artikel naar Google+

GERELATEERDE ARTIKELEN

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Hans (afdelingsmanager) op
Ik had als startend ambtenaar het geluk een wethouder te hebben die me overal in betrok en mee naar toe nam: collegevergaderingen, raadsvergaderingen, van alles. En ik moet zeggen dat ik daar heel veel van geleerd heb en dat je daar een stuk effectiever door wordt.
Door A.mbtenaar (beleidsadviseur) op
Als ambtenaar word je door een wethouder gezien als een 'uitvoerder' en niet als een persoon met verstandelijke vermogens die adviseert over wetten en regeltjes die ze zelf verzonnen hebben. Per definitie ben je 'star' en kun je niet 'out of the box' denken wanneer je ergens voorzichtig een kanttekening bij zet. Wethouder wil tegenspraak ambtenaar??! De grap van het jaar....
De gevleugelde uitspraak in onze gemeente is dan ook het cynische 'gaat niet bestaat niet'.
Door Carin Tiggeloven (voorzitter) op
Een mooie vergelijking met tango. De kunst van tango is dat de leider de volger de ruimte geeft om te volgen. Andersom geef je als volger de leider de ruimte om te leiden. De één kan niet zonder de ander. Daarbij is het belangrijkste: altijd weer het contact aangaan. Ook al schuurt het soms. Ook dan is er immers contact.
Door Hans Tilman (Gepensioneerd ambtenaar) op
Volgens mij valt dit onder de categorie sociaal wenselijk antwoorden.
Een wethouder die tegenspraak duldt, moet ik nog tegen komen. Zelfs wanneer het om feitelijke constateringen in de voorzichtige tegenspraak gaat, kan het een bijzondere lastige en soms zelfs een onmogelijke klus worden.
Door loekoek (vm. jur.medew.gsd) op
@Marquis de Canteclair thoe Beneveldt (emeritus) op 17 december 2016 11:59 Exact uw beleving. Hartfalen, opereren en nog steeds aan de pillen, Geen bloemetje en zelfs geen bezoek tijdens ziekenhuisopname in de laatste "werkmaanden". Vertrouwen is een aparte zaak. Om me heen heb ik ze zien omvallen. @garmonbozia op 17 december 2016 19:03 Juist maar dat gaat alleen op voor weinigen.
Door Mark op
Mijn ervaring bij een middelgrote gemeente is precies het tegenovergestelde.
De belangrijkste ambtenaren kennen de hoofdlijnen en pakken de hoofdlijnen. Maar verzanden met discussies in details met wethouders en gemeenteraad. Het niveau van wethouders (bang voor de afrekencultuur binnen de gemeenteraad) en gemeenteraad zelf is vér beneden hetgeen gewenst is. Ga maar eens na welke mensen in uw gemeenteraad zitten. Sterker nog, ga maar eens bij een gemeenteraadsvergadering zitten. Dat doet u éénmaal en daarna nooit meer.
Door Hans (Directeuradviesburo) op
Wat een onzinverhaal en BB doet net of het nog waardevol is ook. Ten eerste is slechts 3% van de Nederlandse wethouders geïnterviewd. Hoezo DE wethouder wil tegenspraak......... Weten zij wel wat de rol van de wethouder is en vinden zij zichzelf daar geschikt voor? Tuurlijk zal het antwoord luiden, het ligt aan de ambtenaren. Vraag het de kalkoenen of Kerstmis moet worden verboden.
Het schrijfsel zou pas interessant kunnen zijn als gelijktijdig een representatief onderzoek was gedaan onder ambtenaren, waarbij hun mening wordt gevraagd naar de aan- of afwezigheid van de noodzakelijke interactie tussen wethouders en ambtelijk apparaat, hoe gedragen wethouders zich, bemoeien zij zich inhoudelijk met collegevoorstellen, wat is daarbij de rol van de gemeentesecretaris enz. enz.
Vraag ook eens aan een aantal gerespecteerde bestuurskundigen hoe de rolverdeling was(bedoeld), hoe die is verworden en hoe die in de huidige tijd zou moeten worden ingevuld door dagelijks bestuurders en ambtelijke organisatie. Aardige klus met een interessant onderwerp.
Door Criticus (Ambtenaar) op
‘Het gebrek aan politieke sensitiviteit dat wethouders bij ambtenaren ervaren.'
zo ken ik er ook één:
'Het gebrek aan inhoudelijke kennis dat ambtenaren bij wethouders ervaren.'

Het grote verschil is alleen dat ambtenaren de wethouder niet afbranden op zijn politieke sensitiviteit. Dat is zijn 'vakgebied'. Maar dat menig wethouder wel met groot gemak voorbijgaat aan de inhoudelijke kennis van ambtenaren. Zij weten het beter, zij weten wat goed is... Dank je de koekoek.

Het grootste deel der ambtenaren doet dat wat goed is voor de gemeente waarvoor zij werken. Menig wethouder doet dat alleen voor zijn vriendjes.

Maar het boek is net zo'n eenrichtingverkeer. Alleen wethouders zijn geïnterviewd.
Door Carel (Ex-ambtenaar grootste dorp op de Veluwe) op
Wethouders kunnen wel een heleboel missen bij ambtenaren, maar volgens mij moeten zij eerst een cursus volgen 'wat is de rol van het ambtelijk apparaat?". Het grootste deel van de wethouders zien ambtenaren als hun persoonlijke assistent ipv een organisatie, die alle aan de orde zijnde aspecten/beleid in een voorstel verwerkt. Een college moet zelf weten of het daarvan afwijkt, maar niet verlangen dat een advies wordt aangepast, want stel je voor dat de pers daarvan lucht krijgt...
Ik heb de mannetjes meegemaakt die met stukken smeten met de kreet: "Hier heb ik niet om gevraagd" en zijn opvolger, die op een PDVlocatie een groot stuk grond wilde verkopen aan de moderne winkel-van-Sinkel die mij zei:"jou heb ik niet gevraagd, want ik weet wel hoe jij daarover denkt.....".
Ambtenaren zijn geen politiek adviseur van een wethouder, maar adviseren aan de hand van wetten, verordeningen, beleids- en bestemmingsplannen enz.. Wethouders hebben teveel vriendjes die tevreden gesteld moeten worden onder het motto: "Dit heb ik even voor jou geregeld.....". In elk college zit minstens één Piet van de Pol!!!
Door W.F.Willems (gepensioneerd.) op
Wel eens een wethouder meegemaakt, die een motie van wantrouwen ondertekende tegen zijn eigen kollege?
Ik wel en tekenend voor het nivo: deerniswekkend en schizo