of 59054 LinkedIn

Steunpunt Integriteit: griffiers onder vuur

Steeds vaker twijfelen politici en fracties openlijk aan de integriteit van griffiers, gemeentesecretarissen en andere ambtenaren die dichtbij het bestuur staan. Dat is zorgelijk, aldus het Steunpunt Integriteit Politieke Ambtsdragers.

Politici en fracties stellen de integriteit van griffiers, gemeentesecretarissen en andere ambtenaren die dichtbij het bestuur staan steeds vaker ter discussie. Een zorgelijke ontwikkeling, aldus het Steunpunt Integriteit Politieke Ambtsdragers.

Integritisme is risico

Uit de eerste halfjaarrapportage van het steunpunt sinds de oprichting op 1 januari 2015 blijkt volgens adviseur Hans Groot van het steunpunt dat vooral integritisme een risico vormt. ‘Wij volgen dat met zorg en zijn bang voor inflatie van het begrip integriteit.’ Groot ziet nogal eens een onwenselijke vermenging ontstaan van een functioneringsprobleem en een integriteitsprobleem. ‘Daardoor kan een situatie onnodig escaleren en zaken groter worden dan ze daadwerkelijk zijn.’


Speel niet meteen integriteitskaart

Natuurlijk kan sprake zijn van achterstelling van een bepaalde partij, scheefstand in de informatievoorziening of manipulatie door een griffier, maar Groot waarschuwt ervoor bij een dergelijke indruk of bij zulke vermoedens meteen de integriteitskaart te spelen. ‘Dat is niet fair. Als er geen concrete aanwijzingen zijn, bekijk dan eerst het functioneren van de griffier. Een integriteitsonderzoek is erg ingrijpend en levert altijd beschadigde reputaties op.’ Meldingen moeten volgens Groot voldoende concreet en verifieerbaar zijn om een onderzoek of een publicatie te legitimeren. ‘Een griffier is een secretaris voor wie allereerst de normale bescherming voor ambtenaren geldt.’

 

Integriteit ambtenaren vaker betwijfeld

Niet alleen griffiers, ook de integriteit van andere ambtenaren met een taak dichtbij het bestuur wordt steeds vaker openlijk in twijfel getrokken. ‘Vroeger waren het alleen de politieke ambtsdragers, maar nu ook de griffier, de gemeentesecretaris en andere hoge ambtenaren. Daarin zien we een verschuiving. We moeten kritisch kijken of dat wel de bedoeling is en of we de ondersteuning van het steunpunt daarop kunnen afstemmen.’ Volgens Groot moet iemand onnodige dynamiek zien te voorkomen en een situatie creëren voor een ambtenaar om zich te verbeteren. ‘De burgemeester zou als hoeder van de integriteit die rol moeten pakken, ook als het gaat om het onderscheiden van bestuurlijke en ambtelijke integriteit.’

 

Onderzoek niet altijd nodig

Een ander aandachtspunt in de rapportage is dat integriteitsonderzoek niet altijd toegevoegde waarde heeft. Soms zijn relevante feiten al bekend of is een politieke ambtsdrager al afgetreden. Besluiten om een integriteitsonderzoek te doen dienen bestuurders weloverwogen te nemen, aldus Groot. ‘Dat kan ertoe leiden dat we die afwegingen samen met de bestuurder afpellen. Wat is de repressieve of preventieve waarde van het onderzoek, afgezet tegen de impact en de kosten?’

 
49 adviesaanvragen

Het steunpunt ontving 49 adviesaanvragen tot 1 juli 2015, met name van bestuurders uit het lokale domein. Vanwege hun grote aantal spannen gemeenten hierbij vanzelfsprekend de kroon, maar ook vanuit provincies en waterschappen kwamen aanvragen. ‘Bij provincies is vaak meer expertise rond de kabinetschef. Bij gemeenten en waterschappen is dat minder’, aldus Groot. Adviesaanvragen gaan met name over belangenverstrengeling en nevenactiviteiten. Bestuurders houden in het proces zelf de regie en geven aan in welke mate ze advies nodig hebben. De inzet van het steunpunt verschilt dan ook per aanvraag. De ene keer volstaat een duidend telefoontje, andere keren komen de onderzoeksvraag, keuze van de onderzoeker en publiciteit en nazorg van een incident aan bod.

Verstuur dit artikel naar Google+

GERELATEERDE ARTIKELEN

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Hendrik op
@jan Vanuit een gemeentelijke functie ben ik bij griffies gaan werken. Opvallend was dat jarenlang raadsleden vanuit de ambtelijke organisatie het ondergeschoven kindje waren. De focus van de gemeentesecretarissen lag vrijwel geheel op het college en het in de luwte houden van de eigen gemeentelijke organisatie. Decennia lang hebben gemeenteraden goede ondersteuning gemist.

Griffiers hebben de nieuwe rol opgepakt en raadsleden zijn daar zeer tevreden over. Het gat dat secretarissen hebben laten vallen hebben zij naar tevredenheid opgevuld. Wellicht heb jij bij een uitzonderlijke griffie gewerkt. Alle onderzoeken over raadsleden en griffies wijzen dezelfde richting uit: tevreden raadsleden die zeer tevreden zijn over 'hun' griffie.

Wellicht moet jij je ervaring bij een griffie wat bijstellen.
Je geeft overigens ook geen antwoord op mijn stellingname dat een secretaris moeilijk de raad van advies kan dienen over een amendement op een college voorstel en een motie van wantrouwen tegen een wethouder. Maar dat terzijde.

Mijn verzoek: verbreed je monistische scope. Wees welkom in dualistisch samenwerkingsland en laat die negatieve reactie over griffiers (overbodig, papierschuivers, etc.) in het vervolg na.

Door Jan op
@Hendrik. Nee, ik heb bij de griffie gewerkt, maar ben daar graag en op eigen initiatief vertrokken. Wat een overbodigheid. Ik denk en weet dat de meeste raadsleden niet weten wat ze missen ten opzichte van de situatie van vóór de invoering van de griffie. Gewoon omdat ze die tijd niet hebben meegemaakt.
Door m.W.M. Driessen-v.d. Laar (Trendwatcher Integriteit Overheid) op
Beste @Evert, voor de goede orde: de heer Driessen kan u hier niet beantwoorden. Z’n stokpaardje staat op stal, door een rechter gemuilkorfd zo lang het nog duurt. Ga eventueel een keer bij hem langs met die vragen.
Het eventueel schaden van de eer en goede naam van een bepaald bureau door nieuwe publicaties wordt overigens steeds lastiger mocht hij dat toch nog overwegen met zijn stokpaardje. De goede naam heeft het bureau duidelijk zelf te grabbel gegooid in een serie dossiers, heb ik als trend waargenomen. En een tweetal directeuren is hem de laatste jaren al gepeerd. En of het mannen van eer zijn daar bij dat bureau daar kun je ook over bomen, als ze bewezen foute integriteitrapporten handhaven en zelfs voor de rechters blijven verdedigen tegen beter weten en zelfs erkennen in (er zijn beroepen tegen tuchtrechtelijke terechtwijzingen na indiening weer ingetrokken). Ik dacht dat integriteit en voorbeeldig leiderschap in integriteit ook inhield het nemen van verantwoordelijkheid en de consequenties van je handelen, en er niet voor (blijven) wegduiken, maar kan me vergissen. We zien de ontwikkelingen verder aan.

Ik merk nog op dat in het artikel waar ik op reageerde wel degelijk ook over het integriteitonderzoek ging, en de risico’s daarvan. Hoe groot de risico’s en valkuilen voor escalatie c.q. het opblazen van kosten, gevolgen en schade wijzen de ontwikkelingen in bv. Wassenaar en Schiedam uit, maar er zijn meer gemeenten waar de discussie escaleerde door een kostbaar en soms ook fout gebleken onderzoek, en ja, ook in Someren waar de kous nog altijd niet af is, dus wordt vervolgd.

Door Evert (Ambtenaar) op
En daar is Martien weer met z'n stokpaardje. Die integriteitbureaus hebben tioch niets met dit artikel te maken? Hoe staat het eigenlijk met de bouw in Someren? Jullie zijn nu toch aan zet?
Door M.W.M. Driessen-v.d. Laar (Trendwatcher Integriteit Overheid) op
Wat jammer en vreemd ook dat men het elkaar aanspreken op integriteit een zorgelijke ontwikkeling vindt. Die kant moet het juist op. Liever te veel dan te weinig. Alleen moet er omgekeerd voor de ambtenaren nog altijd een veilige voorziening komen boven de gemeente uit, om foute of dubieuze zaken van bestuurders veilig en met baanbescherming te kunnen melden voor onderzoek of directe maatregelen als ‘het’ al meteen te duidelijke en te ernstig is. Maar daarvoor moet eerst het Huis - nee de Tweekapper - voor de Klokkenluiders en voor de Integriteit worden op- en ingericht. Onafhankelijk van de bestuurskolom met politici met vaak lange partijtentakels voor hun damage control, dus op het niveau van de Nationale Ombudsman. Zo lang die tweekapper niet solide en betrouwbaar staat ben je, gezien de ervaringen in de praktijk van ‘opofferaars’, wel gek als ambtenaar om je baan en carrière in gevaar te brengen over de integriteit van een ander, meestal hoger geplaatste natuurlijk. Tegen de macht leg je het in de regel af.
Politici durven door de ontwikkelingen van de laatste jaren dus wel eerder en meer over de eerlijkheid, betrouwbaarheid en eventuele belangenverstrengeling van ambtelijke medewerkers te beginnen. Goede zaak, meer transparantie, meer preventie. Maar andersom moet dat straks ook nog beter gaan. Dat leidt dan al doende weer tot meer evenwicht en vertrouwen, zoals het hoort.

Interessante ontwikkeling is tevens dat zelfs de integriteitonderzoekers tegenwoordig op hun (niet) integer gedrag worden aangesproken en zo nodig afgerekend voor de (tucht)rechter. Hij die zich heiliger dan de paus noemt en anderen ongenaakbaar afrekent op integriteitfalen komt nu zelf in de problemen door broddelwerk of zelfs vooringenomen gerommel door niet objectief en niet-integer onderzoek (vriendjespolitiek bij de onderzoekers van vriendjespolitiek, jawel het bestaat). Een prima trend ook.

Kortom, het openbaar bestuur is op weg naar een situatie van ‘rondom’ een betere professioneel-kritische instelling op integer werken, meer bewustwording en transparantie, en meer preventie dus. Waar de burger dus eigenlijk recht op heeft voor zijn dure belastinggeld waar al die ambtelijke en bestuurlijke systeempjes op mogen draaien om de burger te dienen. En welke politicus kan zich daar nou terecht bezorgd om maken? Dat zijn dan niet de goeden! Hetzelfde geldt voor onderzoekers en adviseurs van een steunpunt op integriteitgebied. Gebeurt er nou eindelijk een was waardoor de zaak los komt gaan zij de zaak weer doen dimmen. Ik zou een steunpunt ten dienste van de politieke ambtsdragers als ambtenaar in elk geval niet vertrouwen als ik op een zaak zou stuiten, want niet onafhankelijk en onpartijdig genoeg (zie boven; het wachten is op de Tweekapper).
Door Hendrik op
Het bovenstaande geeft aan de het zeker voor de griffier en de gemeentesecretaris verstandig is de ambtelijke status te handhaven. De kwetsbaarheid is al groot, die wordt alleen nog maar groter door de afschaffing van het ambtenaarschap.

@Jan Zodra een bericht over griffiers op de site van BB verschijnt reageer je met "overbodig, papierschuivers, maak de gemeentesecretaris weer adviseur". Het opvallende is dat gemeenteraadsleden dat volstrekt niet vinden; die zijn over het algemeen zeer tevreden over de functie van griffier. Ben jij gewoon invloed kwijtgeraakt Jan? De meeste raadsleden weten heel goed de weg te vinden naar het gemeentelijk apparaat en krijgen daar prima informatie. Maar voor advies over bijvoorbeeld een amendement tegen een collegevoorstel of een motie van wantrouwen tegen de wethouder: het lijkt mij toch wel handig dat de gemeentesecretaris niet meer de adviseur is.
Door Ernst (beschouwer) op
@Janny Joosten. Het stuk gaat vooral over integritisme. Dat is een term voor doorgeschoten integriteit. Het spelen van de integriteitskaart kan op zichzelf een onethisch doel dienen. (partijpolitieke beschadiging bijv.) Het suggereert dat iemand bewust een scheve schaats rijdt en daarmee is middels gebruikmaking van de term de schade aangericht. Het is niet direct oninteger een onjuiste afweging te hebben gemaakt. Dat kan een functioneringspobleem zijn waarover je in dialoog moet en waarvan je kunt leren. Integriteit als term ook voor deze situaties gebruiken werkt onnodig beschadigend
Door reiziger (ambtenaar) op
Hoe hoger in de loonschaal en de herargie hoe meer elkaar de handen boven het hoofd houden en elkaar verschonen en elkaar de bal toespelen . Lagere ambtenaren worden gelijk voor een soort yougoslavie tribunaal gesleept met de grond gelijk gemaakt al of niet terrecht en op straat gegooid . Zelfde met bezuinigingen die vinden alleen plaats op en bij lager personeel en op hoger niveau gaat het feest gewoon door met zelfverrijking en zorgen voor elkaar dat ze niets te kort komen hoezo integer
Door Jan op
De griffie is volkomen overbodig gebleken. Het zijn slechts papierschuivers die inhoudelijk geheel afhankelijk zijn de echte ambtelijke organisatie. Maak gewoon weer de gemeentesecretaris ook adviseur van de raad, laat weer directe contacten toe tussen raadsleden en ambtenaren en benoem wat notulisten voor de raads- en commissievergaderingen. Iedereen is dan beter af. En het kost veel minder.
Door Jannes op
De gemeenteraad moet hier zelf meer aan gaan doen en zelf een voorbeeld zijn de ambtenaren moeten dan verplicht volgen.
Een goede gemeenteraad doet dit !
De meesten zijn zelf zeker sinds de 3 decentralisatie niet meer integer.
De weg is vrij om je gang te gaan en je eigen wetten te handhaven.
Er zijn nu zoveel hulptroepen uit het maatschappelijke netwerk die klusjes voor ze opknappen. ( van geld uit het wmo potje )