of 59108 LinkedIn

Hollands Kroon: Weg met de managers

Hollands Kroon, in 2012 ontstaan uit een fusie van de gemeenten Anna Paulowna, Niedorp, Wieringen en Wieringermeer, gelooft in grote vrijheid voor de ambtenaren. Pardon: medewerkers – ambtenaren, dat klinkt zo ouderwets. Met de nieuwe en zeker in overheidsland revolutionaire manier van werken weet de gemeente de afgelopen jaren regelmatig de aandacht van andere overheden te trekken en de landelijke pers te halen.

Jaarlijks melden zich honderden sollicitanten die bij Hollands Kroon willen werken. De Noord-Hollandse gemeente opereert zonder managers en geeft ambtenaren volop vrijheid. In een serie artikelen zoomt Binnenlands Bestuur op de pioniers in. ‘Mensen die graag structuur willen, vallen af.’

Hollands Kroon, in 2012 ontstaan uit een fusie van de gemeenten Anna Paulowna, Niedorp, Wieringen en Wieringermeer, gelooft in grote vrijheid voor de ambtenaren. Pardon: medewerkers – ambtenaren, dat klinkt zo ouderwets. Met de nieuwe en zeker in overheidsland revolutionaire manier van werken weet de gemeente de afgelopen jaren regelmatig de aandacht van andere overheden te trekken en de landelijke pers te halen.

Geen hiërarchie
Maar hoe ziet dat ‘resultaatgericht werken’ er in de dagelijkse praktijk uit? Binnen de gemeente draait alles om de 35 ‘zelfsturende teams’, die bijvoorbeeld de voormalige plantsoenendienst en de financiële afdeling hebben vervangen. Tussen deze teams – die Hollands Kroon ‘pits’ noemt – is er geen hiërarchie; onder de driekoppige directie is iedereen in de organisatie gelijk. 

Omdat leiders ontbreken, wordt er bijvoorbeeld gewerkt met een roulerende voorzitter. Voordat een team begint, worden de leden eerst twee dagen ‘de hei’ op gestuurd. Daar wordt niet over werk gepraat, maar wel samen bier gedronken. ‘Het doel is je naaste collega’s goed te leren kennen. Als je weet van elkaars thuissituatie of persoonlijke problemen, accepteer je het als iemand een tijdje minder goed presteert’, zegt Petra Bais, lid van het achtkoppige team dat verantwoordelijk is voor de transitie van het sociaal domein.

De teams stellen een plan van aanpak op voor het komende jaar, dat goedgekeurd moet worden door de directie. De teams zijn zelf verantwoordelijk voor hoe de doelen bereikt worden, al is er wel drie keer per jaar overleg met de leiding. Doorgaans wordt er door de teams één keer per week vergaderd op het gemeentehuis, voor de rest bepaalt ieder zijn eigen agenda. ‘Zolang je resultaten boekt, is er niemand die zich afvraagt waar je blijft’, zegt Bais.

Verstoppen
Bais’ collega Ellen Bakker werkte ook al bij een van de voorlopers van de gemeente Hollands Kroon (Wieringen), waar het er traditioneel aan toeging. ‘Je moest om negen uur binnen zijn en je ging om vijf uur naar huis. Of je daadwerkelijk wat gedaan had, was minder van belang.’

Met de huidige manier van werken is ‘verstoppen’ volgens haar niet meer mogelijk, omdat iedereen binnen de teams duidelijke taken heeft. ‘De collega die ergens in een hoekje zit en waarvan niemand weet wat hij precies doet, bestaat bij Hollands Kroon niet meer.’

Bais en Bakker gedijen goed bij de grote vrijheid en eigen verantwoordelijk. En ze zijn niet de enigen. Tot nu heeft slechts één team bij de gemeente niet de eindstreep gehaald. Het ziekteverzuim bij Hollands Kroon is met iets meer dan 3 procent laag en de werktevredenheid met een 7,4 hoog. Jaarlijks melden zich honderden sollicitanten die graag bij Hollands Kroon willen werken. Niet gek voor een plattelandsgemeente in een uithoek van het land, vinden ze bij Hollands Kroon.

Status
Grote nadelen aan de werkwijze ziet Bais niet. Een consequentie van de werkwijze is volgens haar wel dat de meeste medewerkers er vanuit gaan dat hun collega’s 24 uur per dag en zeven dagen per week bereikbaar zijn. ‘Daar moet je tegen kunnen.’ Bij Hollands Kroon zijn er ook werknemers die niet goed mee kunnen of willen komen: zo’n veertig zijn er de afgelopen jaren vertrokken bij de fusiegemeente. ‘Mensen die graag structuur willen, vallen af’, zegt Bakker. En ook ambtenaren die belang hechten aan status zijn volgens haar bij Hollands Kroon niet op hun plek, omdat er buiten de directie nu eenmaal geen ‘hoge functies’ meer bestaan.

Besparing
Het schrappen van de managementlaag is niet alleen fijn voor ambtenaren die graag zelfstandig werken, maar ook voor de gemeentelijke begroting. Vorig jaar heeft Hollands Kroon 4,7 miljoen euro minder uitgegeven aan personeelslasten dan in 2011, het laatste jaar dat de vier gemeenten nog zelfstandig waren. ‘Wij zijn de enige fusiegemeente die meteen geld bespaart’, zegt gemeentesecretaris Arthur Cremers, een van de geestelijk vaders van de nieuwe werkwijze. Zelfsturing is geen doel op zich, zegt hij. ‘We willen de verantwoordelijkheid zo laag mogelijk in de organisatie leggen, omdat mensen op de werkvloer het beste weten wat er speelt. Managers vormen daarbij een belemmering en dus is het beter en goedkoper om ze af te schaffen.’ Het geld dat wordt bespaard, investeert de gemeente onder meer in de ontwikkeling van de overige medewerkers.

Lees het volledige artikel in Binnenlands Bestuur nr. 7 van deze week (inlog)

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door harry golsteyn op
24/7 bereikbaar.
Daar willen we nu juist vanaf.Burn-outs zijn aan de orde van de dag.
Zie nieuwe wetgeving Frankrijk.E-mail Sperre bij Mercedes en Daimler.
Voorstel in Nederland:recht op onbereikbaarheid.
Door Frank (ambtenaar en inwoner HK) op
Voor lof en afschuw zijn de reacties niet van de lucht. Als inwoner van HK merk ik wel dat de organisatie behoorlijk aan navelstaring lijdt. HK is behoorlijk met zichzelf ingenomen en innovatie lijkt telkens het toverwoord. Als inwoner van HK merk ik maar weinig van die vernieuwing of het moet zijn dat er weer iets verdwijnt
Door Marc de Crom (senior adviseur P&O) op
Heel goed dat er organisaties zijn die buiten de gebaande paden treden. En ja, er zal vast weleens iets misgaan, net als bij andere manieren van organiseren. Heel veel succes en werkplezier gewenst.
Door Marga op
Hoe zit het met de span of control? Ik vraag me wel af hoe je vorm kan geven aan loopbaangerichte functioneringsgesprekken en beoordelingen. Doen de ambtenaren dat onderling? Of moeten 3 directeuren alle ambtenaren minimaal eens per jaar beoordelen? En mooi als het allemaal goed gaat, maar hoe verloopt het bij arbeidsconflicten?
Door han Luijters (strategisch adviseur B&W/coordinator wijk en dorpsraad) op
Al veel geprobeerde manier van werken zowel in de zorg als bedrijven/ondernemingen. Daarvoor zijn nodig taakvolwassen medewerkers, heldere (bestuurlijke) opdrachten e.d. nodig en strakke bedrijfsvoering maar Waarom doe je "het"? Want is de winst die bereikt wordt of moet worden????
Door anoniem (Beleidsadviseur) op
Wat een waardeloos idee. En helemaal waardeloos dat met dit zogenaamde goede concept zo wordt geleurd zonder wederhoor. Gelukkig geven de reacties een genuanceerder beeld.

Als zelfsturende teams zo goed en efficiënt zouden werken, dan hadden ze dit al lang hebben doorgevoerd in het leger. Leiders zijn juist nodig om een ‘kippenhok’ te voorkomen, snel te kunnen schakelen, overstijgende teambezigheden te verrichten, te coachen, te faciliteren etc.
Door Marquis de Canteclair (Civ em.) op
Was het Marx, Ehring of Lenin die George Orwell tot zijn uitspraak bracht:Äll pigs are equal but some pigs are more equal than others?"
In het sovjetssysteem waren de sovjets (lees directie HK) de heersers zonder enige beperking. Om met Bomans te spreken: Zij wisten van De Lijst.....Promotie, perspectief, alles is verdwenen met een gammele nasmaak van het gemeentelijk gesponsorde heidebier. Zondagsrust is gemakshalve geschrapt maar de wetenschap hoe de toestand is van mijn collegiale eksterogen draagt fundamenteel bij aan mijn functioneren. Het kan verkeren zei Bredero ....O ja, het sovjetssysteem draait uitstekend in Noord Korea: misschien een bestemming voor een personeelsreisje? Of hebben de drie directieleden hun eigen agenda naast die van het Idee van de Hemelse Vrede?
Door Theo Moras (Gepensioneerd Criticaster betreffende Gemeente.) op
De inwoners van deze gemeenten zullen er over het algemeen heel anders over denken.
Burgers worden tot wanhoop gebracht, de gemeenteraad staat geheel buitenspel en het college doet wat het zelf wil.
Meer wil ik er niet over kwijt het is zonde van mijn tijd.
Door Wim Tijssen (programmamanager Omgevingswet) op
De ideale werkwijze om maximaal recht te doen aan de bedoeling van de Omgevingswet als veranderopgave.
Door Floris Graaf op
De gemeentelijke organisatie van Hollands Kroon is vooral met zichzelf bezig. Zware bezuinigingen op de zorg, maar wel ruim 6 miljoen voor een nieuw gemeentehuis. Dat is dus waar die 'ambtelijke vrijheid' toe leidt.
http://rtvnoordkop.nl/nieuws/fnv-uit-kritiek-op- …