of 59045 LinkedIn

‘Ambtenaar komt in vuurlinie te staan’

De democratische legitimiteit komt ter discussie te staan als de overheid burgers vraagt zelf oplossingen te zoeken, aldus Overheidsmanager van het Jaar 2014 Maarten Hajer. ‘De wethouder is niet langer meer degene die beslist. En de ambtenaar komt in de vuurlinie te staan’

Als de overheid aan burgers zelf vraagt om oplossingen te zoeken, roept dat vragen op over de democratische legitimiteit. ‘De wethouder is niet langer meer degene die beslist. En de ambtenaar komt in de vuurlinie te staan’, aldus Overheidsmanager van het Jaar 2014 Maarten Hajer.

Wie beslecht conflicten?
Hajer, directeur van het Planbureau voor de Leefomgeving, maakt zijn opmerkingen over een meer faciliterende overheid in een recent interview met Sociale Vraagstukken. ‘Stel, de gemeentelijke plantsoenendienst komt vanwege een verminderd budget niet langer schoffelen, en buurtbewoners nemen deze taak over. Dan nemen de buurtbewoners zich vaak voor er echt iets van te maken. Maar wat als het voetbalveldje zo plaatsmaakt voor een border voor ruikers? Wat als de hondenbezitters het aan de stok krijgen met de bloemenliefhebbers? Wie gaat dat conflict beslechten? Nu kon je in de oude situatie bij de wethouder protesteren als de plantsoenendienst al te ijverig te werk ging, maar in de nieuwe situatie? De wethouder is niet langer meer degene die beslist. En de ambtenaar komt in de vuurlinie te staan.’

Ambtenaar moet de straat op
Volgens hem vergt een kleinere overheid van ambtenaren dat ze meer dan voorheen eropuit trekken, goed kunnen communiceren, conflicten weten op te lossen en vaardig zijn in netwerken. ‘Het zijn vooral de street-level bureaucrats die de continuïteit en kwaliteit van overheid én samenleving bewaken. Ambtenaren moeten de straat op.’ Hij doelt hier voornamelijk op professionals die gepokt en gemazeld zijn en alles al een keer voorbij hebben zien komen. ‘Wijkagenten en welzijnswerkers en andere professionals die zich onder de mensen bewegen en kunnen improviseren. En die zich idealiter gesteund weten door een overheid die faciliteert, eenvoudige regels opstelt, die hun ruimte gunt en waar nodig middelen ter beschikking stelt.’

Aantal beleidsambtenaren fors naar beneden
Wat Hajer betreft zijn professionals nog hard nodig als zaken aan burgers zelf worden overgelaten. Tijdens het interview wijst hij op twee ministeriële gebouwen die heel hoog de lucht insteken. ‘Daar zou minstens de helft vanaf kunnen. Het aantal beleidsambtenaren kan fors naar beneden. Maar daar staat tegenover dat professionals “op de straat” hard nodig zijn, ook straks. Mensen dus die zich staande weten te houden op moeilijke plekken, zoals de Schilderswijk of de Transvaalbuurt in Den Haag.’

Ambtenaar te weinig geschoold
De overheid moet zich volgens Hajer binnenstebuiten keren. ‘Maar alleen het idee al van een overheid die zich niet boven maar naast de burger plaatst, jaagt menig ambtenaar op de kast. Want wat als hij straks plotseling in de vuurlinie staat, en niet langer tegen de burger kan zeggen: “U moet dit doen omdat de wethouder of de minister wil dat u dit doet”? Hij zou dan bijvoorbeeld een beraad van buurtbewoners kunnen organiseren. Het punt is echter dat ambtenaren nog te weinig geschoold zijn in deze manier van werken. En dan heb ik het nog niets eens over de burger, die ook nog moet beseffen dat het beheer van collectieve goederen collectief denken vereist.’

Verstuur dit artikel naar Google+

GERELATEERDE ARTIKELEN

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door H. Wiersma (gepens.) op
Uit de reacties blijkt weer eens duidelijk dat we nog steeds worden opgezadeld met een Overheid, die voor het overgrote deel werkt als 'paard en wagen' in plaats van als ' snelle bolide'. Willen we dat veranderen dan zullen we in eerste instantie vooral ook moeten toewerken naar grote hervormingen op het gebied van de bestuurlijke inrichting en de bestuurscultuur in ons land, maar ook binnen de EU.
Door Jos op
We komen langzaam op een punt dat ik alle ambtenaren adviseer vooral ander werk te gaan zoeken en alle jonge mensen vooral adviseer om niet in overheidsdienst te gaan. Je deugt namelijk bij voorbaat niet, bent een parasiet van de samenleving en per definitie kan iedereen die geen ambtenaar is alles beter. De samenleving zal er ongetwijfeld op vooruit gaan als we verlost zijn van al die nietsnutten die alleen maar uit het raam staren en achter hun pc zitten. Uiteraard is dit cynisch bedoeld. Ik merk echter hier dat er zelfs wethouders als Schreurs zijn die kennelijk geen idee hebben wat zijn ambtenaren doen. Het is blijkbaar een hype om te toeteren dat ambtenaren de straat op moeten zelfs als je geen idee hebt waar je over praat en vooral aan het papegaaien bent. Je moet tegenwoordig wel gek zijn om nog in overheidsdienst te willen werken. Of je nu agent, brandweervrouw, plantsoenmedwerker of WMO-ambtenaar bent. En als je al in contact staat me burgers: wat je over je heen krijgt is agressie, bagger en erger. Merendeel is er alleen op uit om eigen zin door te drijven.
Door P.J. Westerhof op
Misschien moet 'Overheidsmanager van het Jaar 2014' Maarten Hajer eens beter om zich heen kijken. Wat hij roept is in de meeste gemeenten al jaren praktijk.

Dit 'polderen' holt het democratisch gehalte van de gemeente uit. Rechtszekerheid en rechtsgelijkheid verwateren, de grondslag voor gemeentelijke financiën brokkelt af (voor wat niet door de gemeente gedaan wordt hoeft immers ook niet betaald te worden), inhoudelijk deskundigheid bij ambtenaren - laat staan wethouders en raad - is op een minimum-niveau beland, wethouders focussen op pretprojecten en lintjes knippen en minder op integriteit.

De wijze waarop gemeenten om gaan met gemeentelijke wet- en regelgeving en met de WOB is alleszeggend.

De wal is het schip aan het keren, alleen gemeentelijke besturen en ambtenaren beseffen het niet. 'Overheidsmanager van het Jaar 2014' Maarten Hajer óók niet.

Dat wordt voor hen straks héél duur wakker schrikken. Tijd voor wéér een seminar of buitenlandse studiereis.
Door Daan op
Dhr. Hajer praat even met sociale vraagtsukken en denkt dar er nog meer ambtenaren en welzijnswerkers de straat op moeten.
De burgers zitten niet te wachten op nog meer intimiderende mensen in hun privelevens die ook al hun persoonsgegevens hebben.
Er komen alleen maar nog meer problemen bij.
Door Hans op
We doen allemaal alsof we iets heel goeds doen voor de maatschappij en de burgers maar in werkelijkheid weten we echt wel dat we met criminelen aan het samenwerken zijn.

Door Ivo Meijer op
Onderzoek eerst eens of de burger hier wel op zit te wachten en of dit nodig is.
Er loopt al zo veel in de wijk en ze weten nu vast ook al wel wat er speelt en leeft.
En het zijn prima dienstverleners.
Regels en wetten hebben we heel erg nodig zeker in deze comfortabele wethouders tijd.
Door Niels op
Eens met Guus. En wegens gebrek aan controle verdwijnen er ook te weinig nutteloos geworden regels. Er ontstaat een soort van regel-bubbel. Met andere woorden een virtuele wereld die met een kloof gescheiden is van de reële wereld...
Door M.J. Schreurs (Wethouder) op
Ben een groot voorstander dat de ambtenaar uit zijn/haar comfort zone moet komen. Verschuilen achter de dekking van bestuur, de zekerheid haast niet ontslagen te kunnen worden. Vaste werktijden. Verhouding gewijs hoog salaris en als ze dan hun baan interessant en minder doods in een hokje, dan moet je naar buiten en contact met inwoners aan te gaan om tot goede adviezen aan het bestuur te komen. Kom los van regels en wetten. Durf risico te nemen! Niet alleen achter de pc denken te kunnen regelen zoals zij vinden dat het moet zijn. Je bent dienstverlener en laat merken dat je klantgericht en met visie bezeg bent voor de inwoners van je gemeente. Tenslotte zij betalen het salaris van de ambtenaar.
Door Guus Levels (Voorzitter OR) op
Waar we in Nederland al langere tijd het pad over zijn kwijtgeraakt is het feit dat de effectiviteit van opgestelde regels hand in hand gaat met de controle op de naleving van deze regels. De trend om het aantal controlerende ambtenaren op allerlei vlak ui te dunnen in niet hand in hand gegaan met de terug gang in beleidsmakers en daarmee met de mensen die de regels op stellen. Meer regels en minder formele controleurs in een tijdsgewricht waarin medelanders maar moeilijk om kunnen gaan met sociale controle gaat met betrekking tot de naleving van regels niet tot succes leiden. Een bijkomende factor is dat veel mensen van mening zijn dat bepaalde regels wel voor andere zouden moeten gelden maar in dat ene geval zeker niet voor hen.
Mijn tip; als je niet vanplan bent om er voor te zorgen dat er formele controle op regels is of komt, maak ze dan niet. Wetten en besluiten controleren zich immers zelf niet.
Door jan (zefstandig) op
Ambtenaren met de helft of meer verminderen, de overige helft dmv scholing,er voor zorg dragen dat ze kunnen omgaan met de plaatselijke bevolking.
Wel zorgen voor een cultuur die Nederland heeft, nadenken , dan komt het allemaal goed, Over ? jaar.