of 59318 LinkedIn

Geen politieke partijen in het waterschapsbestuur

Jan Coppes 7 reacties

Rondom de laatste waterschapsverkiezingen is er discussie ontstaan over het gebrek aan democratische legitimatie van het waterschapsbestuur omdat een aantal van de bestuurders niet wordt gekozen, maar wordt benoemd door belangenorganisaties. Deze zogenaamde geborgde zetels zouden niet democratisch zijn en moeten daarom worden afgeschaft. Deze bewering gaat volledig voorbij aan het soort organisatie dat het waterschap is en de daarbij behorende besluitvorming.

Naast de algemene democratie, zoals gemeente, provincie en rijk, waar op gezette tijden verkiezingen voor zijn, bestaat er in Nederland ook de functionele democratie ofwel belangengroependemocratie. Een andere organisatievorm van democratie, maar wel degelijk democratisch. Het waterschap is zo’n functionele democratie, gebaseerd op stakeholderparticipatie. In het bestuur zijn alle belangencategorieën vertegenwoordigd: boeren, bedrijfsleven, beheerders van natuurterreinen en burgers. De vertegenwoordigers van de eerste drie categorieën worden na een sollicitatieprocedure benoemd door LTO, de Kamer van Koophandel en de natuurterreinorganisaties. Dit zijn de geborgde zetels. Alleen de vertegenwoordigers van de burgers (ingezetenen) worden via verkiezingen gekozen. Elf jaar geleden heeft de wetgever het mogelijk gemaakt dat politieke partijen de burgers kunnen vertegenwoordigen in het waterschapsbestuur. Deze vertegenwoordigers worden gekozen via landelijke verkiezingen. Met de intrede van politieke partijen is het waterschapsbestuur gepolitiseerd. Daarbij komt dat de kosten van deze verkiezingen voor de belangencategorie ingezetenen al gauw 40 miljoen euro bedragen.

 

De OESO heeft in het rapport van 2014, ‘Water governance in the Netherlands – fit for the future’, Nederland dé referentie genoemd waar het gaat om water management. En dan niet alleen om onze technische deskundigheid, maar juist ook om hoe we het institutioneel en bestuurlijk hebben georganiseerd. De ‘stakeholderparticipatie’ van deze functionele democratie wordt als sterk punt benadrukt. Daarom is het onbegrijpelijk dat sommigen deze functionele democratie bij de waterschappen willen afschaffen en vervangen door een systeem van algemene verkiezingen voor alle bestuurszetels in het waterschap. Een uitvoeringsorganisatie als het waterschap is niet gebaat bij een bestuur door politieke partijen.

 

In lijn met het OESO rapport moet er juist voor gezorgd worden dat de functionele democratie verder wordt versterkt. De Adviescommissie Water (AcW) heeft in haar advies van juli 2015 over de modernisering van het waterschapsbestuur het volgende gezegd: ‘Voor de vertegenwoordigers van de specifieke belangencategorieën is in de Wet modernisering waterschapsbestel de keuze gemaakt voor een benoemingsprocedure. De procedure die daarbij wordt gevolgd moet vooraf worden vastgelegd en bekendgemaakt en er is een open kandidaatsstelling. De AcW heeft begrepen dat dit selectiemechanisme voor bestuurders van de drie specifieke categorieën kwalitatief goede bestuurders oplevert. De commissie stelt daarom voor ook geen verandering te brengen in de wijze van invullen van de zetels voor deze categorieën’.

 

Omdat deze werkwijze juist kwaliteit in het bestuur brengt, ligt het dus eerder voor de hand om die benoemingsprocedure ook voor de vierde belangencategorie, de ingezetenen, te volgen. Een bijkomend voordeel is dat dan ook de verkiezingen achterwege kunnen blijven. Tot nu toe zijn we er niet goed in geslaagd aan de burgers duidelijk te maken waarom voor een uitvoeringsorganisatie als een waterschap verkiezingen worden gehouden. Voor de drinkwaterbedrijven, die net als de waterschappen een belangrijke maatschappelijke taak vervullen, worden ook geen verkiezingen georganiseerd. Het benoemen van de vertegenwoordigers van de ingezetenen maakt de verkiezingen overbodig. Dit zal € 40 miljoen besparen, een bedrag dat beter in het waterbeheer geïnvesteerd kan worden. En laat dan de gemeenten, die gelegen zijn binnen het waterschapsgebied, verantwoordelijk zijn voor de benoeming van de vertegenwoordigers van de ingezetenen in het waterschapsbestuur.

 

Schaf dus niet de geborgde zetels af, maar schaf de waterschapsverkiezingen af. Politieke partijen hebben niets te zoeken in het waterschapsbestuur. Voor het depolitiseren van het waterschapsbestuur is wel politieke lef nodig, want uiteindelijk gaat de politiek zelf over die beslissing.

 

Jan Coppes, voormalig lid algemeen bestuur waterschap Vallei en Veluwe

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Bert Renkema (partriculier ingezetene) op
Kern van het betoog van Jan Coppes is dat een uitvoeringsorganisatie als het waterschap niet gebaat is bij een bestuur oor politieke partijen.

Mij lijkt dat over de kwaliteit van de uitvoering van de taken van een waterschap in Nederland weinig discussie is. Alom wordt dit geprezen, ook internationaal. Daarbij wordt weleens vergeten dat de financiering van de waterschappen in feite een omslagstelsel is: technische bepalen het niveau van de uitvoering en de hoogte van de waterschaptarieven zijn daarvan een afgeleide.

Als het gaat om de uitvoering van de taken zijn er vele afwegingen te maken over aard en niveau van de investeringen op de diverse deelterreinen van het waterschap: onderhoud waterkeringen etc. versus waterhoeveelheid en waterkwaliteit. Ook zijn er vele relaties met de provinciale en gemeentelijke taken op het gebied van ruimtelijke ordening, natuurbeheer en recreatie en milieubeheer. Kortom allemaal keuzes die ons allemaal aangaan.
En wat dacht u van de verdeling van de kosten over de diverse belangengroeperingen: wat betalen de burgers en wat betalen de boeren, de natuurorganisaties en het bedrijfsleven.
Veiligheid is een groot goed; net zoals gezondheid. Maar het geeft geen pas de keuze die gemaakt moeten worden te onttrekken aan het politieke proces.

Wij kunnen beter de uitvoeringsorganisatie onderbrengen bij de provincies en het hele gedoe van waterschapverkiezingen en daarmede een aparte bestuurslaag afschaffen. In die zin kunnen de waterschappen nog veel leren van de organisatie van het landelijk project Ruimte voor de Rivier. Hierbij is de minister van Infrastructuur en Milieu eindverantwoordelijk voor de vaststelling en uitvoering van het project op basis van een budget vastgesteld binnen de rijksbegroting. Een politieke aansturing, waarbij overigens de waterschappen als uitvoeringsorganisatie en zeer belangrijke rol hebben gespeeld.
Door J. Hak (14 jaar ervaring in waterschapsbestuur) op
Het zou pas echt van politieke lef getuigen als de waterschappen als apart bestuursorgaan worden afgeschaft. Niks ten nadele van de technische know-how en de gebiedskennis bij de waterschappen. Maar het is toch onzinnig om alleen daarvoor een apart bestuursorgaan, met eigen verkiezingen en een eigen belastingregime, in stand te houden?

Breng de waterschappen bestuurlijk onder bij de provincies. En houdt de kennis in stand en op peil.
Door myco op
Door de stakeholdersstructuur zijn de waterschappen belangenbehartigers van de boeren geworden. De waterstand wordt laag gehouden, en de burgers blijven zitten met de rekening voor verrotte funderingen.

Waterschappen worden betaald uit geld van burgers. Zij zijn wat mij betreft de enige stakeholder.
Door p op
Ja die stakeholder democratie zou best verder mogen worden ingevoerd in andere sectoren. Bijvoorbeeld de zorg...
Door Koen Westhoff (Particulier ingezetene in waterschap) op
Ik ben het geheel met het betoog van de heer Coppes eens MITS de benodigde middelen voor de watschappen dan ook door de betreffende partijen worden opgebracht. Anders.blijft.het principe dat de belastingbetaler invloed.moet kunnen hebben op de inzet van zijn middelen onverkort gehandhaafd.
Het waterschap als uitvoeringsorganisatie wegzetten zoals Coppens doet, doet geen recht aan het afwegen van belangen dat noodzakelijk is (daar is Nederland op gebouwd en om beroemd). Als het echt alleen uitvoering is rechtvaardigt dat juist ook geen specifieke belangenbehartiging. Bij RWS is in de directie immers ook geen zetel.voor de infrastructuurgebruiker vrijgehouden. Bovendien roept Coppens daarmee op dat de besturing van een waterschap in dat geval juist naar provincie of gemeente overgedragen gaat worden.
Door p op
Ach kom, politieke partijen zijn toch ook een verzameling stakeholders, maar dan van burgers...
Door John Steegh (oud-voorzitter Water Natuurlijk) op
Afgezien van de oude baard van wat verkiezingen kosten (eerder was de berekening ongeveer € 20 mln, de combinatie met Statenverkiezingen maakt het bijna gratis) en dat democratie áltijd geld kost is dit de omgekeerde wereld. Schaf de democratie maar af, want boeren (enz) hebben er meer verstand van. Zo redeneerden ze ook in de 19e-eeuw tegen het algemeen kiesrecht. Al bij 2 waterschappen hebben de geborgde zetels openlijk machtspolitiek bedreven door de meerderheid van gekozen vertegenwoordigers buiten spel te zetten: Fryslân en Hollandse Delta. Hopelijk blijft het daar bij, maar het is sowieso het bewijs dat ook het waterschap volledig democratische verkiezingen verdient. Het waterschap is wel een functionele democratie, maar dat betekent alleen dat het waterschap alleen over water gaat, niet dat het niet op dat onderwerp het algemeen belang dient te verdedigen, dus algemeen democratische verkiezingen te houden. Weg met die geborgde zetels! @WaterNatuurlijk staat dat voor, hopelijk snel hulp in de Tweede Kamer om de wet te wijzigen.