of 61441 LinkedIn

Sponsplein tegen hoosbuien

Op de Wereldexpo in het wateromzoomde Shanghai maakt Rotterdam goede sier met het paviljoen Rotterdam Watercity. Een kunstmatige regenwolk stort er buien over een zogeheten waterplein. Een centraal bassin en een stelsel kanaaltjes zorgen voor droge voeten.

De expo was nog maar net open, of in Nederland verscheen van de hand van stedenbouwkundige Florian Boer en collega’s een fraai vormgegeven stripboek over de mogelijkheden voor noodwaterberging in stadswijken via speel- en sportpleinen.

 

De feiten staan niet los van elkaar. Al voor de architectuurbiënnale van 2005 vroeg de gemeente Rotterdam om innovatieve plannen tegen de toenemende wateroverlast. Boer en consorten, later verenigd in ontwerpbureau De Urbanisten, bedachten een vernuftig stadsplein dat regenwater uit omliggende straten tijdelijk kan vasthouden. Het sprak zo tot de verbeelding dat het met gemeenteingenieurs werd doorontwikkeld.

 

Het idee vergaarde zo een scala aan varianten en (vorm)technische snufjes waarmee de waterstand en afvoer reguleerbaar is. In gesloten vorm kan een droog plein meebewegen met het waterniveau van een ondergronds bassin. Rotterdam berekende dat een stadsplein van 70 bij 30 meter een miljoen liter water aankan.

 

De winst zit in het dubbele ruimtegebruik. 90 procent van de tijd zal het plein gewoon droog staan. Alleen na een zware stortbui leent het zich voor spelevaren, of voor mijmeren op een drooggevallen eilandje. Het beeldverhaal is de beste advocaat. Geestig en informatief presenteert het een reeks pleinalternatieven. Boer en zijn collega’s verweefden hun dwarsdoorsnedes, maquettes, cijfers en foto’s in een heldere tekst, compleet met sfeervol getekende hoosbuien.

 

Het boek bevat zelfs een bekwame pastiche van het beroemde prentenboek Max en de Maximonsters. Een Hollands Maxje in regencape droomt zich een woeste boottocht over een volgeregend plein. Verteller Boer is aanwezig in een prettige voice-over, maar ook de getekende pleingebruikers leveren commentaar - soms functioneel, vaak ook grappig. Op het sponsplein, dat opzwelt bij regen, zegt zo’n poppetje simpelweg ‘square pants’, op het ijsplein ‘it giet oan’.

 

Zelfs de officiële presentatie van een maquette brengt humor. De auteurs kozen een foto waarop de wethouder geschrokken het water met zijn handen probeert te keren. De tafel stond niet waterpas... Door onwennigheid en complexe besluitvorming valt er in realiteit nog nergens een hightech waterplein te bewonderen. Vinexwijken bevatten soms wel rudimentaire vormen. Een ondiep bassin met stapstenen bijvoorbeeld, dat ’s winters ook fungeert als schaatsbaantje.

 

Het eerste Rotterdamse plan voor een geavanceerd waterplein in een dichtbevolkte stadswijk stuitte vorig jaar op weerstand bij omwonenden en het betrokken stadsdeel. Dit najaar wordt nu wel een akkoord verwacht voor een locatie in Rotterdam-Noord.

 

Carien Overdijk is journalist ruimte lijke ordening en architectuur

 

 

Florian Boer, Jens Jorritsma en Dirk van Peijpe, De urbanisten en het wondere waterplein, Uitgeverij 010, Rotterdam, ISBN 9789064507366, 49 pagina’s, € 12,50 (ook leverbaar in het Engels).

Verstuur dit artikel naar Google+

Vacatures

Dossier: coronavirus

Afbeelding

 

In dit dossier leest u alle artikelen van Binnenlands Bestuur over het coronavirus.