of 59082 LinkedIn

Zin, waarde en betekenis in tijden van crisis

Raf Daenen Reageer

Vertrouwen is gebaseerd op drie pijlers; een voorspelbaar en meetbaar doel, aandacht voor de ander, en de creatieve confrontatie die leidt tot een kwetsbare opstelling. Dit vergt doorgaans veel investering, zonder garantie op resultaat. Echter in tijden van crisis gebeurt er iets vreemds. 

De confrontatie met het onvermijdelijke maakt ons kwetsbaar en we raken meer betrokken bij en de ander, we durven ons afhankelijk te maken. We zijn gericht op het beheersen van de crisis, waardoor het bereiken van resultaat op basis van kennis, gezond verstand, noodzaak en vertrouwen snel tot stand kan komen.

Lars Moralis en Frans Melissen stellen: “Een systeem waarin winsten worden geprivatiseerd en kosten gesocialiseerd, waarin economische groei de dominante maatstaf van vooruitgang is, waarin mens en natuur teruggebracht worden tot productiefactoren, zal moeilijker te doorbreken zijn dan menigeen nu hoopt.”

De uitdaging.
Hoe zorgen we ervoor dat we ons kwetsbaar op te blijven stellen, blijven leren van onze fouten, en los komen van de doorgeschoten controlebureaucratie en afrekencultuur? Hoe gaan we vorm geven aan moreel leiderschap dat vraagt om nederigheid, dienstbaarheid, opoffering en verantwoordelijkheid nemen?

Deze vragen passen in de paastijd, waarin we door de pijn heen komen tot nieuw leven.
Ons mens zijn betekent dat we bewust kunnen kiezen voor het goede. In onze cultuurgeschiedenis is de basis gelegd van de moderne democratische waarden van vrijheid, gelijkheid en broederschap. Als individu heb je verantwoordelijkheid en kun je er samen met anderen iets van maken. In de wetenschap dat niemand en niets perfect is, gaat het om het scheppen van nieuwe ruimte om het anders en beter te doen. De sociale mens gelooft in de liefde voor elkaar die door tegenslagen heen steeds streeft naar hoop en verbetering. Dit betekent een herwaardering van de mens die meer is dan een productie- en consumptiefactor. In die zin is de mens in het neoliberale tijdperk met het idee van vrijheid van keuze en individuele verantwoordelijkheid aan zijn lot overgelaten. Veel mensen ervaren de bejubelde zelfbeschikking als een drama. Een op de vier studerende en hoogopgeleide Nederlanders vertoont burn-out verschijnselen. Ook de psychiatrie als bewaker van de menselijke geest roept om herwaardering van het gemeenschappelijke.
Vrijheid, gelijkheid, broederschap, mensenrechten en democratie en de keuze om het goede te doen zijn de basis van een humane samenleving.

Zorgen voor nu en straks
In deze periode is alles anders; je moet in je eentje boodschappen doen, sportcentra en horeca zijn gesloten, faillissementen dreigen, er is verlies van banen, mensen verliezen inkomen, we moeten thuiswerken, we hebben zorgen om onze ouderen in verpleeghuizen of onze naasten die aan het coronafront de zorg voor anderen op zich nemen. We zien ook veel rouwadvertenties. Voor de een komt het dichterbij dan voor de ander, maar allemaal maken we ons zorgen en tegelijkertijd proberen we er het beste van te maken.
Er ontstaan ook mooie initiatieven, die we het liefst na deze zorgelijke periode willen behouden. Mensen zijn aardiger voor elkaar en applaudisseren voor onze zorgverleners, delen hun zorgen met elkaar, helpen elkaar spontaan, hebben meer waardering voor onze hulpverlening en dienstverleners die zorgen dat onze wereld blijft draaien. De lucht is schoner, er is minder onnodig energieverbruik, we bewegen wat meer, vliegen minder en het leven is voor een aantal mensen minder gestrest.
Voor nu vinden we het belangrijk dat de nood of pijn zo draaglijk mogelijk gehouden wordt en dat de overheid de ergste noden onmiddellijk lenigt. En voor straks is het belangrijk dat we ons blijven realiseren dat economie dienstbaar moet zijn aan de samenleving en niet omgekeerd. Te denken valt aan een vrije maatschappelijke dienstplicht als nieuwe waarde, een basisinkomen voor hen die tussen wal en schip vallen, rentmeesterschap voor natuur en milieu. Het is nodig om middelen te herverdelen met meer aandacht voor maatschappelijke verantwoordelijkheid en meer waardering voor de harde werkers die onze samenleving draaiende houden.

We kunnen “corona” of andere grote crisissen niet in ons eentje de baas, we moeten het samen rooien en elkaar waarderen. Zorg voor elkaar en vertrouwen op elkaar vraagt ook om erkenning van gezag en autoriteit. De coronacrisis leert ons dat we het samenwerken aan samenleven met elkaar doen al doet dat soms pijn.

 

Raf Daenen, oud-wethouder en docent maatschappelijke ontwikkelingen

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.