of 59318 LinkedIn

Ook de markt zorgt voor bureaucratie

Reageer

De vrijemarkteconomie is helemaal niet zo vrij als de naam suggereert. Het kan leiden tot perverse prikkels en is medeverantwoordelijk voor een veelvoud van rapportages en controles. De overheid doet of deed het nog niet zo slecht. 

Bij de decentralisaties is de verantwoordelijkheid van de zorg bij de gemeenten gelegd en burgers worden directer betrokken bij de zorg en begeleiding van hun naasten. Dat is een ingrijpende verandering. Ik denk dat het mogelijk is dat informele zorg het goede in mensen naar boven brengt. Maar informele zorg kan soms lastig en frustrerend zijn en het kan te lang duren voordat professionals zorgtaken overnemen. Toch zou ik dit stukje niet-marktgericht handelen niet willen missen. Helaas dringt door de procedure van aanbestedingen de vrijemarkteconomie steeds meer binnen in de zorg. En die vrijemarkteconomie is helemaal niet zo vrij als de naam suggereert. Het kan leiden tot perverse prikkels en is medeverantwoordelijk voor een veelvoud van rapportages, controles, onderzoek en audits.

Een ander verschijnsel is de neiging van de markt om tot in alle levenssferen binnen te dringen. Zo zijn er inmiddels psychologen of andere therapeuten en begeleiders die acquisitie plegen aan de zijlijn van sportvelden. Zij proberen ouders ervan te overtuigen dat er iets mis is met hun kind en dat zij kunnen helpen om de opvoeding te verbeteren. Zij vinden gehoor, omdat in deze tijd kinderen worden beschouwd als onze pareltjes die perfect moeten zijn en waarin we veel willen investeren. Ook kan marktwerking ten koste gaan van de klant, voor wie het allemaal beter zou moeten worden. Zo wordt bij het regelen van zorg via een pgb gemakkelijk 30 procent van het beschikbare budget besteed aan coördinatie en extra controles vanwege fraude incidenten in het verleden.

Ik zou niet graag in de schoenen staan van een marktgerichte aanbieder van zorg. Om te beginnen moet je een berg aan digitale formulieren invullen. Je moet concurreren met anderen. Als je aanbod wordt gehonoreerd, moet je je handelen steeds weer verantwoorden, om vervolgens geconfronteerd te worden met keurmerken, benchmarking, audits enz. Je kunt je afvragen of er nog wel tijd over is om te doen waar het werkelijk om gaat: zorg verlenen. Bij ieder incident wordt de overheid gemaand iets te ondernemen en komen er extra maatregelen die de indruk wekken dat er nog strikter op imperfectie toegezien zal worden. Anderzijds moeten onderzoeken, ombudsmannen, cliëntenbonden, consumentenpanels de indruk wekken dat de vrije markt het allemaal beter regelt dan de overheid. Maar als het mis gaat moet wel de overheid voor een oplossing zorgen. We zouden baat hebben bij een meer overheidsgestuurde economie en afscheid moeten nemen van perverse ontwikkelingen op de vrije markt van zorg en geluk. Waardoor de echte vraag naar voren komt en het aanbod daar beter op aan zou sluiten. Veel professionals zullen zich bevrijd voelen van de berg aan bureaucratische verantwoordingsprocedures.

We zouden kunnen volstaan met één onafhankelijke beroepsorganisatie. Waarschijnlijk ontstaat er een meer rechtvaardige hulpverlening waarbij niet de rijkste of de handigste een betere toegang tot zorg, behandeling en begeleiding krijgt, maar juist degenen die zorg nodig hebben. Het is beter om een koers te varen die gericht is op het nemen van gezamenlijke verantwoordelijkheid en de overheid te gebruiken als vangnet, dan in te zetten op een alsmaar uitdijende vrijemarktsamenleving die uiteindelijk tot vrijheid voor een beperkt aantal mensen leidt en tot onvrijheid voor de meeste mensen.

Raf Daenen, maatschappelijk agoog

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.