of 59250 LinkedIn

Kleuterhype

‘Gouda verplicht 5-jarigen om thuis de afwas te doen’. Een artikel met die kop verscheen vorige week in het Algemeen Dagblad. De verontwaardiging droop van het artikel af. Is het nu al zo erg met Nederland gesteld dat kleuters door de overheid worden gedwongen huishoudelijke taken op zich te nemen? Is Gouda nu helemaal van de pot gerukt?

Klakkeloos werd het verhaal door tal van media overgenomen. Niet alleen de meer op sensatie gerichte media, maar ook serieuze dagbladen, weekbladen en omroepen brachten het nieuws van de harteloze gemeente die kleine kinderen een arbeidsplicht in de maag splitste.

Het verhaal bleek echter een heel stuk genuanceerder te liggen dan het AD wilde doen geloven. In de gemeenteraad van Gouda was gewoon gekeken naar het sinds 2005 geldende 'Protocol gebruikelijke zorg'. Een protocol dat – als het goed is – bij iedere gemeente bekend is en waarschijnlijk ook bij de overgrote meerderheid van de gemeenten wordt gehanteerd.

Het protocol beschrijft  wat het verschil is tussen AWBZ-zorg, mantelzorg en gebruikelijke zorg. Nu er steeds meer taken vanuit de AWBZ worden overgeheveld naar gemeenten, zullen de gemeenten immers moeten gaan beoordelen welke  taken de omgeving van een hulpvrager op zich kan nemen en welke de gemeente zal moeten vergoeden. Participatiesamenleving, weet u nog?

Zo wordt in het protocol beschreven dat thuiswonende jongeren van 18 – 23 jaar in principe in staat moet zijn om een zelfstandig huishouden te voeren. Dus kan zo’n jongere, wanneer de hoofdbewoner daar niet toe in staat is, de was doen, koken en het huis schoon houden. En dat voor totaal 5 uur per week. Geen zin of geen tijd hoeft door gemeenten niet geaccepteerd te worden als argument om dit werk door een betaalde kracht te laten doen. Iedereen die daartoe in staat is moet zijn steentje bijdragen.

Het protocol is echter coulant. Van jongeren tussen de 13 – 18 jaar wordt niet verwacht dat ze koken of de badkamer schoonhouden, hoewel de meeste daar best toe in staat zouden zijn. Maar je eigen kamer opruimen en je eigen bed verschonen, en eventueel een keertje stofzuigen en boodschappen doen, dat moet volgens het protocol toch niet een te zware eis zijn aan deze tieners. Zijn de kinderen onder de 13, dan mag volgens het protocol van hen verwacht worden dat ze helpen bij lichte huishoudelijke werkzaamheden zoals tafeldekken en afwassen, als ze daartoe in staat zijn. Want het protocol maakt nog het voorbehoud dat dit alleen geldt voor kinderen die daartoe de mogelijkheden hebben. Onder de 5 jaar worden kinderen sowieso niet verwacht een bijdrage te leveren aan de huishouding.

‘Gouda verplicht 5-jarigen om thuis de afwas te doen’ is dus wel heel kort door de bocht geredeneerd. Voor hetzelfde geld had er gestaan: Gemeenten willen niet meebetalen aan bed opmaken 12-jarigen’, of ‘Gemeenten vinden dat jongeren van 22 boodschappen kunnen doen’. Maar ja, dat bekt toch een stuk minder lekker.

Eric de Kluis

Lees hier het Protocol Gebruikelijke Zorg

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Martin (ZZP) op
Beste Chiel, Door Chiel op 8 oktober 2013 15:26
Oh, maar we BETALEN ook steeds minder belasting. Wist je dat niet? Alleen zijn het de mensen met de hoogste inkomens die minder belasting betalen, en de mensen met de laagste inkomens die hun ouders verzorgen. Maar ja, dat is een kleinigheidje, wie daar over valt.....
Om vervolgens je vraag te beantwoorden: Is de staat uberhaupt nog ergens voor behalve geld afpakken en weinig uitgeven, weinig hulp bieden, weinig ondersteuning geven aan hulpbehoevenden.
Ik zal het je uitleggen. Kijk, als je op een rechtse partij stemt, dan kies je voor: afpakken, geen ondersteuning, geen hulp. Stem je op een linkse partij (nee, niet de PvdA of GL, die zijn rechts), dan
kies je voor een zorgzame samenleving, met de nadruk op SAMEN. Snap je het nu een beetje?. Oh ja, en "middenpartijen" bestaan niet in een land met maar 2 politieke systemen (hulp bieden, of niet).
Door Chiel op
Ellen.
Ik ben het met je eens tot een punt. Dat punt is wanneer de overheid gaat dicteren wat kinderen wel en niet moeten doen, ze moeten al zoveel en ze zijn nog niet eens volwassen (en hebben er niets over te zeggen). Daarnaast denk jij dat het hierbij ophoud, maar dat is natuurlijk niet zo. Volgende (bezuinigings) stap is kinderen/jongeren tot alles verplichten (5 uur per week is dan nog maar de start). Dat gebeurd nu al met jongeren die werken en nog in ouderlijk huis wonen: hun inkomen wordt bij dat van het huis opgeteld. Dit zorgt er weer voor dat deze jongeren dus niet meer in dat huis willen wonen, en dan ook niet kunnen helpen in huis (terwijl dat in de getroffen gezinnen soms heel hard nodig is, en voorheen vrijwillig werd gedaan).
Iedereen die de volgende stappen niet ziet, is (naar mijn mening) kortzichtig. Volgens mij ziet de overheid hier gewoon weer een manier om geld dat er voor bedoeld is te besparen. Ik kom dan wederom op: minder belasting voor een minder sociaal stelsel. Niet gewenst maar wel de realiteit. Waar betalen we anders 50+% voor.
Door ellen op
Chiel, je leest niet wat er staat. Jongeren moeten een huishouden kunnen voeren, dus een was draaien, afwassen, koken etc. Hetzelfde dat ze ook moeten kunnen als ze (zoals vele jongeren) wel met 18 uit huis gaan. Er lijkt me niks mee mis dat ze dat dan ook doen als ze thuis wonen. Goede oefening voor later.
Er wordt nergens gesproken over het bieden van zorg aan de hulpbehoevende ouder, het gaat over meehelpen in het huishouden. Dat laatste lijkt me ook doodnormaal in een gezin zonder zieke of hulpbehoevende ouder trouwens.

Waarom zouden kinderen de handen niet uit de mouwen steken voor het huishouden? Ze mogen best iets terug doen voor de kost en inwoning.
(Zoals wij dan zeggen: ze zijn er niks te mooi voor). Van al dat geld dat hun ouders volgens jouw zeggen verdienen, genieten de kinderen immers ook mee. En zoveel zal dat geld niet zijn ook in een gezin waar een van de ouders niks kan.

Het lijkt me absurd dat kinderen de hele dag de tijd moeten hebben om te gamen en dat de overheid daarom geld moet geven voor betaalde zorg.

En waar gaat het helemaal om, om 5 uur per week. Dat is nog geen uur per dag. Tafel dekken, koken, afwassen en je hebt de tijd al verbruikt.
Door José op
@ Eric de Kluis dank voor de reactie.

Belangrijke verschil lijkt mij dat in het stuk van MO Zaak uit 2011 zorg door vijfjarigen met een 'verplichtend karakter' voorkomt en in het stuk van CIZ uit 2005 niet.

Er rijzen bij mij ook vragen over de status (van het stuk van) MO Zaak. De organisatie is in 2011 zoals we lezen 'afgescheiden van' CIZ....maar het stuk van MO Zaak staat itt dat van het CIZ volgens mij niet op overheid.nl...

Verder kreeg de journalist van AD naar mijn idee iig op de sites van de gemeente Gouda en de VNG het verwijt op zijn minst onzorgvuldige journalistiek te bedrijven. De vraag is dan: hoeveel licht zit er tussen de zorg door vijfjarigen met een verplichtend karakter in het stuk van MO-zaak en de AD-kop 'vijfjarigen verplicht aan de afwas'...

Mijn inhoudelijke kritiek is dat er in de gezinnen waar om het gaat iig sprake van een serieus (chronisch) zieke ouder. Natuurlijk kun je kinderen altijd vragen een handje te helpen. Zeker niks mis mee. Zorg door vijfjarigen verplichten, ook al is het in sporadische gevallen (het 'maatwerk') is echter echt héél andere koek. Feitelijk werpt de overheid die zorg terug op het bordje van de toch al zieke ouder en/of zijn/haar eventuele partner. Als het hen niet lukt die zorg door de kinderen af te dwingen (en dus niet af en toe een handje helpen maar dagelijks, structureel) draait het gezin nog verder in de soep met alle nare (financiële) gevolgen van dien. Nog los van of je het überhaupt moet willen in mijn ogen dus geen slim beleid.
Door Eric de Kluis (Hoofdredacteur Binnenlands Bestuur) op

@José
Dank voor het toezenden van dit stuk. Ik zie echter in de formulering geen wezenlijk verschil tussen de twee stukken. Waar in het protocol gebruikelijke zorg wordt gesteld dat de indicatiesteller er van uit gaat dat de kinderen een bijdrage kunnen leveren aan het huishouden, staat in de richtlijn Indicatieadvisering dat dit verplicht is. Daar zit niet veel licht tussen, in beide gevallen kan worden opgelegd dat kinderen een bijdrage leveren aan het huishouden.

In beide protocollen wordt echter wel het voorbehoud gemaakt dat 'rekening gehouden dient de worden met de ontwikkelingsfase van het kind (richtlijn indicatieadvisering) en het afhankelijk is van het psychosociaal functioneren van het kind (protocol gebruikelijke zorg).

Mijn punt is dat er volgens mij niets mis is als kinderen wat taken of taakjes voor hun zieke familielid op zich nemen, en we niet gelijk moeten doen alsof het dan om uitbuiting van kinderen gaat en daarbij de minimumleeftijd waarop een kind van vijf eventueel al iets zou kunnen doen, gelijk presenteren als een nieuwe norm.

Door José op
Van internet:
Op 1 januari 2011 ging de divisie MO van het CIZ zelfstandig verder; de afsplitsing van het CIZ was hiermee een feit.

En de richtlijn van De MO-zaak artikel 5.3 Gebruikelijke zorg door (jonge) huisgenoten:
Gebruikelijke zorg heeft een verplichtend karakter. Dit houdt in dat er zowel van volwassen als jonge huisgenoten een
bijdrage wordt verlangd in het huishouden. Hierbij dient echter wel rekening te worden gehouden met de
ontwikkelingsfase van kinderen.
Voor gezonde jonge huisgenoten geldt:
· Huisgenoten tot 5 jaar leveren geen bijdrage aan het huishouden
· Huisgenoten van 5 tot en met 12 jaar worden naar eigen mogelijkheden betrokken bij lichte huishoudelijke
werkzaamheden (bv. opruimen, tafel dekken/afruimen, afwassen/afdrogen, een boodschap doen en kleding
in de wasmand gooien)

Er staat dus wel degelijk verplichtend, in voorkomende gevallen dan, dat is het befaamde maatwerk.

Zijn dit oude versies of....?? Zit meneer De Kluis er toch naast?
Door Chiel op
Dus het is niet erg om van jongeren te vragen hun ouders te verzorgen? Sorry hoor, maar dat is wel erg. Je ontneemt deze mensen ten eerste de keuze ("geen tijd is geen excuus,"...jawel, dat is het wel wanneer je moet studeren/werken). Daarnaast willen ouders misschien niet verzorgt worden door hun kinderen.

Als dat niet erg genoeg is ontneem je van de jongere kinderen de mogelijkheid om kind te zijn (bed opmaken/kamer schoonmaken is geen punt, maar dat gaat later natuurlijk gewoon verder). Ik vind het persoonlijk opmerkelijk dat een generatie die zelf niet jong is, die zelf (ok, heel veel, maar niet allemaal) veel geld heeft verdiend, die er dus zelf grotendeels niet door geraakt wordt, nu gaat zeggen dat jongeren voor hun ouders moeten zorgen. Is de staat uberhaupt nog ergens voor behalve geld afpakken en weinig uitgeven, weinig hulp bieden, weinig ondersteuning geven aan hulpbehoevenden?

Ik dacht altijd dat de overheid er juist voor de hulpbehoevenden in de samenleving was, en niet voor degenen die geen hulp nodig hebben. We betalen in Nederland een grote hoeveelheid belasting voor onze sociale samenleving. Als we het sociale er dan uithalen wil ik ook veel minder gaan betalen. Ik denk dan aan de VS waar de gemiddelde burger nog geen 20 procent belasting betaald, maar dan ook niets terug krijgt/verwacht van de overheid. Dit is naar mijn mening dan niet wenselijk maar wel de realiteit.
Door Criticus (Ambtenaar) op
Is er geen ruimte in de media voor een krant die uitleg geeft en achtergronden uitzoekt? Iets wat de gangbare media klaarblijkelijk steeds minder kunnen of doen.

Ik bedank in ieder geval Eric voor zijn uitleg.
Door Willem van Eijk (Beleidsmedewerker economische zaken) op
Ik ben blij met deze achtergrondinformatie en reactie op de eerder geuite kreten in de media.
Volgens mij zit er niets anders op dan op deze manier een antwoord te formuleren op onze sensatiebeluste media. Inderdaad doen helaas tegenwoordig ook de media mee die voorheen op min of meer integere wijze nieuws trachten te brengen.
Ik zie één voordeel: ik weet nu van het bestaan van het "protocol gebruikelijke zorg" en weet nu iets van de inhoud daarvan. Dankzij de bovenstaande reactie op het sensatienieuws.