of 64740 LinkedIn

Eigen schuld

Het gros van de Nederlanders vindt het kwijtschelden van schulden niet kunnen, meldde één van de grootste deurwaardersorganisaties van Nederland onlangs. Uit een enquête bleek dat slechts 7 procent het kwijtschelden van schulden moreel correct vindt. 

Ik zie maar één mogelijke verklaring voor het resultaat: de calvinistische ‘eigen schuld’-mentaliteit. Die gaat er vanuit dat schulden veroorzaakt worden door domme keuzes. Als je je daar ‘schuldig’ aan maakt, mag je dus wel even op de blaren zitten, is het idee.

De deurwaardersorganisatie reageerde met het onderzoek op de plannen van onder andere gemeente Arnhem om openstaande vorderingen bij de gemeente kwijt te schelden. Daar zijn Nederlanders het niet zomaar mee eens, was de conclusie. Het is dus ‘enorm belangrijk’ dat dit soort maatregelen goed worden uitgelegd, voegde de directeur van de organisatie er nog aan toe.

Dat uitleggen, dat doen schuldhulpverleners en wetenschappers maar al te graag. De psychologie van de schaarste is daarbij een favoriet. Steeds meer onderzoek toont aan dat het leven met weinig geld dermate veel stress veroorzaakt dat het de capaciteit om rationele beslissingen te nemen ernstig beperkt. Als je schulden hebt, kan je IQ tijdelijk zakken met wel veertien punten en wordt je langetermijndenken aangetast.

Keuzes die dom of lui lijken, zijn in feite een gevolg van financiële stress. Ironisch genoeg is het vaak de overheid zelf die de schuldenstress verergert door boetes en incassokosten op te leggen. De kwijtschelding die de gemeente Arnhem aankondigde, gaat om mensen die al drie jaar lang hun best doen om hun schulden af te betalen. Die mensen spelen door de kwijtschelding weer wat ‘mentale bandbreedte’ vrij, zoals de schaarstewetenschappers dat noemen, om hun leven op de rails te krijgen.

Sterker nog: de positieve effecten van het voorkomen of verhelpen van schulden zijn zo groot dat elke euro geïnvesteerd in de schuldhulpverlening minstens twee euro oplevert. Met andere woorden: het niet helpen van mensen met schulden omwille van morele argumenten kost bakken met geld. Wie is er dan precies dom bezig?

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Evert (Commercieel medewerker bij telecomprovider, raadslid , onbezoldigd schuldhulpverlener en ervaringsdeskundige) op
De reactie van Karel is kenmerkend, en evengoed begrijpelijk. Als je in de schulden zit, zorg dan dat je het verder uit de hand laten lopen van je problemen vermijdt. Een terechte vraag, of eis zelfs, van de mede-burgers op wie een deel van de maatschappelijke kosten worden afgewenteld. Het vereist een studie naar het gedrag van mensen met schulden (of andere vormen van schaarste) om te begrijpen dat die foute keuzes een onvermijdelijk gevolg zijn van: 1. leven met te schulden, en 2. het ontbreken van perspectief. Een gevoel van fatalisme dat bezit van de schuldenaar neemt. Daar kun je op de bekende calvinistische manier mee omgaan en zeggen: eigen schuld, dikke bult. Wie zijn gat verbrand, moet op de blaren zitten. Je kunt er meer barmhartig en tevens pragmatisch mee omgaan. Ik geloof meer in die aanpak, vooral omdat die de vicieuze cirkel zal doorbreken, en uiteindelijk meer winst op zal leveren aan zowel de schuldeisers, de schuldenaren, aan het bedrijfsleven, en aan de samenleving als geheel. Maar daarvoor is het nodig de drang los te laten om een schuldenaar, ongeacht de oorzaak van diens schulden, extra te laten boeten voor zijn financiële problemen.
Door de Vries (Ambtenaar) op
Misschien haalt Karel oorzaak en gevolg door elkaar als hij zich afvraagt waarom schuldenaren zo vaak verkeersboetes krijgen. Hij moet zich misschien afvragen waarom verkeersboetes vaak tot excessieve schulden kunnen leiden. Misschien komt dat omdat het CJIB de initiële boete bij niet betalen diverse keren verhoogt. De schuld genereert schuld. En daarom hebben schuldenaren die zag vaak verkeersboetes: de boete komt niet door de schuld maar de schuld komt door de boete plus de diverse vermeerderingen en incassokosten.
Door Karel (gepensioneerd ambtenaar) op
Waar het ook om gaat, is het feit dat na kwijtschelding er geen garantie is dat deze mensen het vanaf dat moment financieel beter gaan doen. De overheid steeds maar de schuld geven van extra kosten, stress en meer van dat fraais lost niets op. Legt u mij eens uit waarom mensen met schulden vaak verkeersboetes krijgen, die niet betalen en zo in een vervolgtraject met kosten komen. We kunnen er van alles op loslaten, gewoon nadenken en eerst denken en dan kopen kan veel problemen voorkomen. Zo ook niet te snel rijden en stoppen voor een op rood staand verkeerslicht. Onzin? Mijn jarenlange praktijkervaring met mensen in schulden zegt anders. En door mensen er op te wijzen heb ik mogen meemaken dat bestedingspatronen werden aangepast en men uit de problemen kwam en bleef! Pappen en nathouden lost niets op.