of 59199 LinkedIn

Jeugdzorg zonder dwang, 3: meer passend jeugdzorgaanbod

Naast een andere manier van werken door Bureau Jeugdzorg en een eenduidige regierol voor gemeenten, waarover ik in de vorige twee columns schreef, speelt ook de kwaliteit van het jeugdzorgaanbod een belangrijke rol bij het realiseren van jeugdzorg zonder dwang.

Het is namelijk zo dat de wijze waarop het huidige jeugdzorgaanbod is georganiseerd voor een deel haar eigen dwangproblematiek oproept. Niet passend jeugdzorgaanbod leidt in essentie tot onnodige faalervaringen en kan jeugdzorgproblematiek onnodig verergeren. Dat leidt vervolgens weer tot verlies van zelfvertrouwen, frustratie en weerstand tegen instanties. Zorgmijdend gedrag zit dan niet in eerste instantie in de cliënten zelf, maar wordt geproduceerd door het disfunctionele systeem waarin kwetsbare gezinnen terecht komen.

 

Versnipperd zorgaanbod stuurt gezinnen van het kastje naar de muur en zadelt kwetsbare gezinnen met problemen op verschillende domeinen met nog een extra probleem op. Onvoldoende diepgaande diagnostiek in vroegtijdig stadium (vanwege het feit dat de jeugdpsychiatrie vanwege de DBC-financieringsystematiek alleen participeert als ze zeker weten dat ze de cliënt vervolgens ook mogen/moeten behandelen) leidt tot het te laat inzetten van passende behandeling. Men begint pas met intake en behandelen als de situatie is geëscaleerd in een crisis. Veel te laat signaleren van LVB-problematiek sorteert gezinnen voor op mislukte trajecten als gevolg van het stellen van onrealistische eisen. Een tekort aan pleeggezinnen voor oudere kinderen en kinderen met zware gedrags- of psychiatrische problematiek leidt tot onnodige opname in open of zelfs gesloten jeugdzorg, waar kinderen vaak beschadigder uitkomen dan ze er in gaan. Het algemene tekort aan pleeggezinnen leidt tot een grote kans op een mismatch, waardoor kinderen van het ene naar het ander pleeggezin worden verplaatst en vanzelf steeds onhandelbaarder worden om vervolgens in een inrichting terecht te komen. Inrichtingen waar het ontbreekt aan de zo belangrijke vaste hechtingsfiguren.

 

Het ontbreken van een “zachte landing” na succesvol verblijf in prikkelarme residentiële instelling leidt tot hoge terugvalpercentages, nadat de jeugdigen weer terugkomen in hun eigen prikkelrijke omgeving en dat begint alle ellende gewoon weer opnieuw. Wachtlijsten leiden tot elkaar opvolgende niet passende en dus mislukkende noodoplossingen wat weer leidt tot nieuwe wachtlijsten. Sommige GGZ instellingen nemen alleen cliënten aan als ze gemotiveerd zijn voor behandeling, terwijl de meest complexe doelgroep gekenmerkt wordt door stevige motivatieproblemen en gebrek aan probleembesef.

 

Ik heb het vaker gezegd en geschreven: het huidige jeugdzorgsysteem is een ziek systeem dat goedwillende jeugdzorgprofessionals, jeugdzorginstellingen en onmachtige jeugdzorgcliënten in een verlammende houdgreep houdt. Natuurlijk zijn er al de nodige voorbeelden van succesvolle pogingen in de jeugdzorgsector om zichzelf aan de eigen haren uit het jeugdzorgmoeras te trekken. Maar het is onmiskenbaar dat de aankondiging van de transitie een extra impuls heeft gegeven aan de innovaties in het jeugdzorgaanbod. Innovaties die de droom om jeugdzorg dwangvrij te maken dichter bij brengen.

 

Zo werkt bijvoorbeeld Jeugd en Opvoedhulporganisatie Spirit al jaren met succes aan het reduceren van haar residentiële capaciteit ten gunste van ambulante zorg bij de gezinnen thuis, is ze steeds succesvoller in het werven van pleeggezinnen en wordt er gewerkt aan het realiseren van gespecialiseerde “forensische” pleegzorg voor kinderen met zware problematiek. Zo werkt Jeugd- en Opvoedhulporganisatie Altra aan het realiseren van pleeggezinnen voor jonge moeders met hun kind, zodat ze een rolmodel voor goed moederschap dagelijks in huis hebben en werken haar in zware problematiek gespecialiseerde schoolmaatschappelijk werkers meer en meer in de scholen, waardoor plaatsing in het speciaal onderwijs voorkomen wordt. Spirit experimenteert met intensieve, langjarige vormen van professioneel co-ouderschap waardoor uithuisplaatsingen worden voorkomen.

 

Ook de beweging richting meer particuliere pleeggezinnen/gezinshuizen biedt perspectief op vergroting van het aanbod. Het huis hoeft niet meer gebouwd te worden en de pleegouders zijn veelal voormalig jeugdzorgmedewerkers met veel ervaring. JeugdGGZ instelling Accare slaagde er in het aantal plaatsingen in een isoleercel naar nul terug te dringen en heeft een “gesloten” jeugdzorgaanbod gerealiseerd waarin jeugdigen nog maar enkele weken hoeven te verblijven met vanaf het begin weekendverlof. Dit residentiële aanbod staat ten dienste van ambulante zorg thuis, het staat jeugdigen vrij om “weg te lopen” en er is altijd weer plek wanneer ze zelf de behoefte hebben aan een time out.

 

Accare, maar bijvoorbeeld ook JeugdGGZ instelling de Bascule werken meer en meer met outreachende multidisciplinaire (FACT) teams die naar de gezinnen toekomen in plaats van dat ze voor behandeling naar de instelling toe moeten. In Zaanstad werken ook Bureau Jeugdzorg en Spirit samen in het FACT team. Het MOC Kabouterhuis, gespecialiseerd in jonge kinderen, werkt nauw samen met de kinderopvang, waardoor kinderen in een meer vertrouwde omgeving kunnen worden geobserveerd en behandeld en ook de vroegsignalering wordt verbeterd. Accare verwijst ouders met eigen psychiatrische problematiek niet langer door naar de VolwassenGGZ, maar pakt de behandeling van ouders er gewoon bij, waarmee de behandeling van de kinderen ook effectiever wordt. Regionale Jeugd- en Opvoedinstellingen werken meer en meer samen met de landelijke instellingen voor gesloten jeugdzorg om de zo belangrijke zachte landing te organiseren. En de JeugdGGZ beweegt steeds meer naar voren in het proces, zodat door kindermishandeling ontstane trauma’s veel eerder worden gediagnosticeerd en behandeld.

 

Kortom, innovaties in het jeugdzorgaanbod gericht op het realiseren van jeugdzorg zonder dwang zijn al een tijdje “op eigen kracht” gaande tegen de stroom van de perverse financiële prikkels van het huidige systeem in. De onontkoombaar geworden transitie heeft aan die innovatiebeweging overigens wel degelijk een forse extra impuls gegeven. Gemeenten doen er verstandig aan zich in die innovaties te verdiepen, er op mee te varen en ze nog verder aan te zwengelen door het opruimen van perverse prikkels die innovatie nu nog afremmen. Het beroep op dure jeugdzorg kan onder regie van gemeenten fors worden teruggedrongen, maar zal voor de meest kwetsbare kinderen gewoon nodig blijven. Juist voor deze doelgroep is het van belang dat er niet eerst jaren wordt voortgemodderd in basiszorg en eerste lijn, maar dat direct passende zorg wordt ingezet. Ook dat zal overigens tot forse besparingen leiden, ver voorbij de vanuit de politiek opgelegde 15%.  “Matched care” in plaats van “stepped care”, noemen Anke van Dijke en Linda Terpstra dat in hun zeer aan te bevelen boekje “Kinderen mij een zorg: betekenis en grenzen van de pedagogische civil society”.

 

De beweging naar  “matched care” voor de meest zware doelgroep in de jeugdzorg zal een grote bijdrage leveren aan het dichterbij brengen van het streven naar jeugdzorg zonder dwang. Simpelweg, omdat gezinnen snel en in één keer goed worden geholpen en daardoor veel minder zullen neigen naar het aangaan van de strijd en het mijden van zorg.

 
Erik Gerritsen
Meer columns van Erik Gerritsen leest u hier.

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door DM (Ouder) op
Ik ben het uiteraard van harte eens met de voorgaande schrijvers. Ik wil hier nog het volgende aan toevoegen.
Gerritsen begrijpt niets van het concept vrijwilligheid (of wil dat niet begrijpen). De door de staat gefinancieerde en gefaciliteerde jeugdzorg is per definitie niet vrijwillig. Vrijwillig houdt namelijk in dat je als cliënt eenzijdig het contract met jeugdzorg kunt verbreken als je niet tevreden bent over de afgenomen diensten zonder dat dit repercussies heeft voor je gezin. Maar in de jeugdzorgpraktijk betekent dit dat er meteen gedreigd wordt met OTS en/of UHP. Jeugdzorg is net zo min vrijwillig als het betalen van een belastingaanslag. Gezien het abominabele aanbod blijft het mijden van jeugdzorg het beste advies. En als je er toch niet onder uit komt, de gang naar de rechter maken, omdat er dan nog een (kleine) kans bestaat op enige rechtsbescherming. In het uiterste geval verhuizen naar een andere provincie (bv Zeeland) of land (bv België) met een minder repressief jeugdzorgbeleid.
Door Ada Busman (auteur.) op
Hr. Gerritsen, wilt u, na al uw mooie praatjes, eindelijk eens echt weten hoe (groot)ouders, jeugdzorg/wsg ervaren en hoe onbekwaam de gezinsvoogden te werk gaan, kijk u dan eens bij http://www.uitgeverijeigenboek.nl/index.php?acti … naar ware verhalen over machtsmisbruik en disfunctionering.
Door Drs. N.J.M.Mul (ouder-ondersteuner in Jz-Kb zaken) op
Geachte heer Gerritsen,
Na het lezen van inmiddels 100 columns van u, kan ik niet anders concluderen dat u steeds door blijft gaan met het etaleren van een zeer arrogante houding en het geloof van een fantastisch BJZ..
Ook in deze column zegt u in feite: 'alleen de jeugdhulp van BJZ is goed, de andere hulp is ontoereikend'. U gaat prat op de hulp die uitgezocht wordt door BJZ en de gemeenten. U negeert gewoon alle wetenschappers die in menig onderzoek hebben aangetoond dat het beste wat BJZ zou kunnen doen voor het welzijn van kinderen is zichzelf opdoeken, immers: het merendeel van de 'hulp'(72 %) is namelijk ineffectief en zelfs schadelijk voor kinderen..
U schijnt nog steeds niet te begrijpen dat de basis van hulpverlening vertrouwen is. De 'hulpverlener' die alleen en uitsluitend aast op ouders vernederen, aan de kant zetten en vooral hun kinderen middels uit huis plaatsen voor het leven beschadigen geniet geen enkel vertrouwen of respect, TERECHT!
Ouders ontvluchten ons land, in het Europees Parlement werd Nederland aangeklaagd en kreeg er gigantisch van langs van andere parlementariërs..
(Ik was er zelf getuige van: zéér de moeite waard om eens mee te maken....)
Bij de gigantische miskleunen van BJZ die tot gezinsdrama's leidden, komt u op TV vertellen hoe goed BJZ is en kinderen in scheiding een 'time out' nodig hebben, waarbij u doelt op UHP, de kennis van het feit dat een kind gewoonweg niet als wapen dient te fungeren en respect voor de zorgtaak van BEIDE ouders, ook na scheiding, dat komt niet in u op, terwijl daar literatuur genoeg over is... U als BJZ zal de kinderen ook schaamteloos in blijven zetten namens een van de ouders....

Heer Gerritsen, u weet dat ik een actie voor uw standbeeld begonnen ben...Ik beloofde het zelf te onthullen na thuisplaatsing, desnoods met JUISTE HULP THUIS van het laatste UHP kind... Misschien verwachtte uw het al, maar er is géén cent binnen gekomen voor uw standbeeld en ik heb géén enkele reactie gezien in de geest van 'BJAA levert toch zo'n geweldige hulp'... en 'meneer Mul, u heeft ongelijk, BJAA is dát wat ouders willen voor hun kinderen, vooral de aasgier/ kinderrover die nu 'ouderkind-adviseur' of 'generalist.' of welke titel dan ook bij u gaat krijgen.... Ik zal op mijn beurt door blijven gaan om ouders te adviseren die O-K adviseur de deur te wijzen, en een schop achter hun... voor de generalist van BJAA... Ouders verdienen RESPECT, zo lang dat niet kan, houdt het op.!.
Van realisme zou getuigen als u op zijn minst één keer kritieken van ouders over respect, waarheidsvinding, juist dossiers en diagnostiek enz serieus zou nemen. Ik hoop in uw volgende columns iets van een spoor vanr ealisme aan te treffen. Kijkt u eens naar het rapport van de Commissie Samson: 'seksueel misbruik structureel aanwezig in de jeugdzorg' en 3x zo veel mishandeling....FANTASTISCH toch?!

U sterkte wensend en hoop dat u eens realistischer wordt...

Nico Mul
Door Docent beroepsonderwijs Amsterdam op
De LVB-doelgroep is de nieuwe melkkoe binnen de jeugdhulpverlening. Tegenwoordig is iedereen maar zwakbegaafd, maar liefst een op de acht (!) mensen in Amsterdam zou daaraan leiden.

Zo zielig, zeggen de 'deskundigen' die ons dit willen doen geloven. Die mensen zien er heel normaal uit en doen ook normaal maar ze zijn in wezen zo dom dat ze hulp nodig hebben. Er zijn zelfs plannen om iedereen met MAVO en minder op het politiebureau al te testen op hun IQ, als ze worden opgepakt.....

Maar als een op de acht zogenaamd abnormaal is, dan is dat wellicht dus gewoon normaal. Er zijn nu eenmaal menen met een lager IQ, maar dat maakt niet dat ze zomaar zwakbegaafd (Licht Verstandelijk Beperkt - LVB) zijn.

Ik heb duizenden leerlingen in de klassen gehad die ver onder MAVO-niveau zaten en slechts enkele keren het idee gehad dat het om zwakbegaafdheid ging. De rest bestond uit hele normale kinderen die prima mee kunnen komen in de maatschappij maar niet zo goed mee kunnen komen doo r school. Vaak door sociaal/maatschappeljke problematiek die er ook de reden van is dat ze niet zo goed opletten, aandachtsproblemen hebben. DAT is overigens ook een bekend gevolg van kindermishandeling (hechtingsproblematiek)

Gaan we nu er in Nederland massaal toe over om ruim tien procent van de bevolking incompetent te verklaren, geen volwaardige burgers? Doen alsof ze zwakbegaafd zijn?! Mijn collega's en ik zijn ervan overtuigd dat onze leerlingen in overgrote meerderheid niet zwakbegaafd zijn maar normale jongeren.

Soms zit er een leerling tussen die wel zwakbegaafd lijkt, maar dat zie je dan wel degelijk. Vaak zijn die leerlingen traag, zeer aanhankelijk maar ze verdwalen onderweg en lopen in zeven sloten. Dat komt heel af en toe voor. Het is daarom bijna misdadig om te zeggen dat er zoveel LVB-problematiek is die dringend onderkend moet worden.

En dat terwijl Amsterdam bezuinigt op mantelzorg? Waar is Amsterdam toch mee bezig? Hou eens op met die onzin over dat er zoveel zwakbegaafde mensen zouden zijn die hulpbehoevend zijn. Dat zijn alleen maar praatjes om geld aan die hulpverlening te verdienen. Bovendien zijn er in de LVB ontzettend veel misstanden omdat ze zogenaamd toch gek zijn en niks snappen.

Ook is het waar dat gezinsvoogden met uiterst minimale opleidingen tegenwoordig ouders en kinderen aan de lopende band beschuldigen van zwakbegaafdheid. Zelfs soms hoog opgeleide ouders, het is werkelijk niet te geloven. Maar wij zien het ook op school, ongelooflijk hoe men maar etiketten uitdeelt zonder enige deskundigheid en met nauwelijks opleiding. Precies zoals Joost Langenzwaal ook opmerkt.

Door Helene Wilbrink (deskundige jeugdzorg) op
Erg pijnlijk na drie jaar columns van Erik Gerritsen is het feit dat de Amsterdamse Rekenkamer een rapport heeft uitgebracht dat er onder het bewind van Gerritsen niets is verbeterd in de Amsterdamse Jeugdzorg. Ze noemen de situatie nog even erg als in 2008 toen Lodewijks Asscher het het monster van Frankenstein noemde.

http://www.rekenkamer.amsterdam.nl/afgerond-onde …

Het wordt zo vaak in de reacties gezegd, Gerritsen vertelt dingen die niet waar zijn en spiegt fata morgana's voor van een betere jeugdzorg en minder geld.. Maar in werkelijkheid staat hijvoor de tweede keer in vier jaar onder verscherpte aandacht van de Inpectie en wordt de Amsterdamse jeugdzorg duurder.

En nu blijkt ook weer uit dit rapport van de Rekenkamer dat er niets van deze columns klopt. Gemeenten doen er daarom erg goed aan Amsterdam NIET als vooreed te nemen. De gemeente Amsterdam krijgt er ook van langs, die zijn ook helemaal niet gericht op resultaten en verbeteringen. Maar letten alleen maar op mooie praatjes en zoals iedereen weet: dat kan Gerritsen wel. (understatement)

Dan over de samenwerkingen met de genoemde instanties. Spirit doet het helemaal niet heel goed met pleegzorg, het gaat om veelal om commerciele peperdure pleeggezinnen die nu sterk in opkomst zijn. Dus ook dat is een misleidend verhaal want het gaat helemaal niet om echte pleeguders zoals de lezer denkt.

De samenwerkingen met Accare en Molendrift betreffen kartelvorming. Gemeenten lijken nog niet door te heben dat een gezin een plan daarop neer komt. Immers de samenwerking bestaat uit organisaties die met elkaar om tafel gaan zitten en de client zo veel mogelijk hulp verkopen (want elke organisatie wil omzet)

Doordat ze daar nu samen afspraken over maken en elke organisatie zo aan zijn trekken komt, is er samenwerking mogelijk. Met andere woorden: als geen van die organisatis maar klanten verliest wil men samenwerken maar anders niet.

Een gezin een plan maakt de jeugdzorg dus uiteraard duurder, dat zal elke econoom bevestigen. Zet aanbieders met elkaar om tafel, laat hen ongelimiteerd hulp mogen verkopen en daar zelf over beslissen (immers als de client niet mee doet met de vrijwillige hulp komt er een OTS of UHP)

Natuurlijk stijgen de kosten daardoor explosief. Heel vreem dat dit aspect van 'een gezin een plan' nog geen aandacht heeft gekregen bij de transitie. Zit iedereen te slapen?
Door Jan Willem de Zeeuw (beleidsadviseur en onderzoeker) op
Erik Gerritsen zal zeker zijn 'belangen' niet vergeten. Ik lees zijn column echter vooral als een pleidooi voor echte vernieuwing van de sector jeugdzorg. Dat (huidige) instellingen daar op inspelen, is logisch en niet alleen maar een teken van een 'verrot systeem'. In dit kader pleit ik voor kleinschaligheid en varieteit van een netwerk van gezinsvormen, dat de verbinding legt tussen de pedagogische civil society en specialistische jeugdzorg. Voor meer zie: http://lokaalnetwerkgezinsvormen.wordpress.com/2 …

Jan Willem de Zeeuw
Door Annelies op
Volledig eens met het artikel, bedankt voor het de wereld insturen van wat er werkelijk speelt en wij professionals in de jeugdzorg ons werk niet goed kunnen doen. Voorbeeld: Sommige GGZ instellingen nemen alleen cliënten aan als ze gemotiveerd zijn voor behandeling, terwijl de meest complexe doelgroep gekenmerkt wordt door stevige motivatieproblemen en gebrek aan probleembesef.

Bovenstaand citaat is echt een probleem, mensen willen niet, komt een ondertoezichtstelling, mogen dus niet meer volledig zelf beslissen maar het gezin wordt zp niet geholpen omdat ze zelf moeten tekenen. Dat gaan ze natuurlijk niet doen, dat willen ze niet.
Passend aanbod zou goed zijn voor elk gezin en kind, niet omdat die en die hulp er nou net is en dat wat je eigenlijk wil niet.
Door Groep Hop (lijsttrekker Groep Hop) op
Heeft meneer Gerritsen soms aandelen in de club Spirit?

Al sinds jaar en dag geeft Groep Hop aan het Comden model onmiddellijk in te voeren omdat dit de uithuisplaatsingen en OTS en in Nederland tot nihil kunnen laten reduceren waarbij recidive nihil is en de gezinnen de juiste hulp krijgen aangeboden. Leuk al deze regionale initiatieven, maar dat werkt ook niet. landelijk invoeren en per omgaande omdat je dan alle misstanden voor zowel jeugdzorg als de ouders als het kind in een keer aanpakt.

verbeter de jeugdzorg begin bij de jeugdzorg. Nu dit verrotte systeem door blijft etteren zal het nimmer dat brengen wat men wil bereiken.

Groep Hop pleit voor de bezem en een werkend systeem ipv het hollandse roomser als de paus beleid waar ondeskundigen het je gaan vertellen op straffe van het niet meer zien van je kind. Niet meewerken ow dan je kind het huis uit om jou te dwingen mee te werken. (Spirit, WSG, SBJG, Bjz etc)