of 60715 LinkedIn

Jeugdzorg Breinbrekers: de oplossingen

De zomervakantie is voorbij. Het moment is gekomen om de maar liefst 33 reacties op de vijf jeugdzorgbreinbrekers uit mijn vorige column te beoordelen. Niemand behalve de inzenders zelf zal het mij euvel duiden dat ik de gebruikelijke ongefundeerd kritische anonieme “stokpaard”-reacties die ook nog eens niet ingaan op de gepresenteerde breinbrekers daarbij zal negeren.

Veruit het grootste deel van de reacties had als rode draad “blijf uit de buurt van (bureau) jeugdzorg want die helpen je van de regen in de drup, los het zelf op zonodig met inzet van deskundige professionals”. In algemene zin is dat natuurlijk een prima advies. Sterker nog, als men op eigen kracht in staat en vrijwillig bereid is tot het zoeken en aanvaarden van de benodigde hulp, zal Bureau Jeugdzorg nooit in beeld komen. Maar daar gingen de gepresenteerde casussen natuurlijk niet over. Die gingen over onmachtige cliënten die daar op dat moment niet toe in staat waren.

In de betreffende reacties gebeurt precies hetzelfde als wat we in de echte werkelijkheid ook vaak zien. Wegkijken van de ongemakkelijke waarheid dat er nu eenmaal in onze samenleving ook mensen zijn die onmachtig zijn om puur op eigen kracht en volledig vrijwillig een veilig opvoedklimaat voor hun kinderen te creëren. Die mensen adviseren om vooral uit de buurt te blijven bij (bureau) jeugdzorg is dan een zeer schadelijk advies. De situatie zal immers vanzelf verder uit de hand lopen en zodanig kunnen escaleren dat een dwangmaatregel (ondertoezichtstelling en/of uithuisplaatsing) niet meer te voorkomen is. Daarmee wordt ook de kans op onherstelbare schade in de relatie tussen ouders en kinderen vergroot. Een hele slechte oplossing dus die niet in het belang van kinderen in de knel is maar ook niet in het belang van hun ouders.

 

Meer sympathie heb ik voor (een deel van) de reacties van Leen de Jong die in algemene zin en ten aanzien van casussen 1 en 2 pleit voor de inzet van stevige hulpverleners die praktisch denken en goed kunnen communiceren met betrokkenen om van daaruit helder te krijgen wat er door de mensen zelf samen met hun sociale netwerk opgelost kan worden en waar ze een steuntje in de rug nodig hebben. Heel goed dat hij met betrekking tot casus 1 (psychotische moeder zwaaiend met pasgeboren baby) niet de makkelijke weg van de uithuisplaatsing kiest. Dat het allemaal vanzelf goed komt met alleen hulp van de huisarts (medicatie) en het familienetwerk zonder bemoeienis van Bureau Jeugdzorg is mijns inziens weer te naïef.

Met Juliette Santegoeds ben ik het dan ook eens dat een zwaargewicht casemanager met grote handelingsvrijheid onderdeel uitmaakt van de oplossing. In deze casus heeft de gezinsmanager zelf al de eerste goed stap gezet. Tijdelijke uithuisplaatsing in het familienetwerk. Ondanks de heftig gewelddadige aanleiding, is inderdaad de meest aangewezen vervolgaanpak zorgen dat moeder herstelt, therapie trouw is en samen met haar familie weer grip krijgt op haar leven. Zo wordt onnodige strijd met de jeugdzorg voorkomen en kan de baby ook weer snel veilig bij moeder terug geplaatst worden. Als moeder onverhoopt niet therapie trouw blijkt en haar stoornis blijkt chronisch, dan ligt een netwerkplaatsing met ruimte omgangsregeling voor de hand.

 

In de tweede casus (tienermoeder die op straat dreigt te komen) wordt door een “goed in de jeugdzorg ingevoerde Amsterdammer” gesuggereerd om moeder en kind gewoon in de vrouwenopvang op te nemen. Dat zou inderdaad een prima tijdelijke oplossing zijn, maar daarbij wordt voorbijgegaan aan de in deze casus beschreven helaas nog te veel voorkomende realiteit van wachtlijsten. Om in deze casus onnodige scheiding van moeder en kind te voorkomen is de beste (en direct ook duurzame) oplossing simpelweg dat de gemeente (in samenwerking met woningbouwcorporaties die een bepaald quotum woningen hiervoor reserveren) voor een woning zorgt eventueel in combinatie met hulp aan huis (begeleid wonen). Eens dus met wat Juliette Santegoeds daar over schrijft. Dat gaat ten koste van andere wachtenden op een woning, maar wat het zwaarst weegt moet het zwaarst tellen. Geen voorrang verlenen betekent de zekerheid van onnodig verder escalerende jeugdzorgproblematiek en hoge kosten. Hetzelfde geldt voor casus 3 (meisje dat na succesvol doorlopen van verschillende jeugdzorgtrajecten op haar 18de een woning nodig heeft en anders dreigt te gaan zwerven).

 

Rina Beers merkt terecht op dat in veel casussen de problemen niet bij jeugdzorg lijken te beginnen en dus de oplossing ook elders ligt (bij de gemeenten!). Ook in de vierde casus (moeder uit Nigeria met grote schulden die haar twee kinderen fysiek mishandelt en uit huis dreigt te worden gezet door de woningbouwcorporatie vanwege een vervuilde woning en overlast als gevolg van alcoholmisbruik), zijn de eerste stappen die moeten worden gezet een snelle schuldenregeling en “on hold” zetten van de dreigende uithuiszetting. Opnieuw is de gemeente aan zet. Die is verantwoordelijk voor de nu nog veel te bureaucratische schuldhulpverlening die de schulden vaak eerder groter maakt dan kleiner en die kan bij de woningbouwcorporatie aandringen op een pas op de plaats. Als dit aanbod gecombineerd wordt met de eis aan moeder om hulp te aanvaarden bij het op orde brengen van haar huis (via de inzet van een Eigen Kracht Conferentie gericht op het realiseren van een nieuw sociaal netwerk), het werken aan haar alcoholprobleem en het stoppen van het slaan van haar kinderen, dan is er perspectief op normalisering en kan een ondertoezichtstelling/uithuisplaatsing voorkomen worden. Het is in deze casus niet uitgesloten dat de bron van alle stress en daaruit voortvloeiende kindermishandeling, overlast en escalerende strijd met de instanties is gelegen in de schuldenproblematiek. Terecht wordt in een aantal andere reacties opgemerkt dat schulden ook het gevolg kunnen zijn van psychiatrische of LVB problematiek. In dat geval is natuurlijk ook behandeling van moeder nodig. Alleen als moeder elke hulp blijft weigeren en haar kinderen blijft slaan valt niet te ontkomen aan een ondertoezichtstelling/uithuisplaatsing, maar hopelijk leidt een schuldenregeling en het op orde brengen van het huis tot de rust die nodig is op de vicieuze cirkel van strijd te doorbreken.

 

In de vijfde casus (jongen van 14 die al twee jaar niet meer naar school gaat en daarover met geen enkele professional wil praten) is de suggestie van Etty van Leeuwaarden om een poging te doen om de jongen anoniem in gesprek te laten gaan met de kindertelefoon heel goed. Luisteren naar wat het kind zelf te zeggen heeft is een belangrijk element van effectieve hulp. Te veel kinderen voelen zich nog te weinig gehoord en klappen mede daarom vaak dicht. Een laagdrempelige voorziening als de kindertelefoon kan kinderen helpen om voor zichzelf op te komen. Wellicht dus dat wat gesprekken met de kindertelefoon de jongen weer motiveren om alsnog in gesprek te gaan met een gezinsmanager van jeugdzorg. De eerste vraag zal dan moeten zijn:”wat wil je zelf”? Wellicht dat zijn passie voor skaten een ingang biedt om hem ook weer te motiveren iets aan onderwijs te doen. Als de stap naar regulier onderwijs voor de jongen nog een stap te ver is, dan moet een maatwerkoplossing worden gezocht die past bij zijn unieke situatie in lijn met het advies van de Kinderombudsman over thuiszitters. Inschrijven bij een school en het geld dat die inschrijving de school oplevert gebruiken voor de financiering van thuisonderwijs op maat met als doel om uiteindelijk wel weer gewoon naar school te gaan. Eerst beweging krijgen bij de jongen en daarna weer naar school in plaats van andersom. Natuurlijk moet er ook met beide ouders gezamenlijk worden gesproken over een meer eenduidige opvoedstijl. Aan hen zal duidelijk moeten worden gemaakt wat zij hun zoon van wie ze beiden zielsveel te houden aandoen wanneer ze niet op één lijn komen.

 

Tot slot dan natuurlijk de vraag wie de prijs voor een gratis werkstage bij mijn Bureau Jeugdzorg wint. Best lastig, omdat eigenlijk niemand voor alle vijf casussen een acceptabele oplossing heeft geboden. De suggesties van Rina Beers en Juliette Santegoeds komen nog het dichtst in de buurt. Zij zijn dus van harte welkom om een keer mee te lopen in de uitvoeringspraktijk. Maar ook alle andere deelnemers aan breinbrekers zijn van harte welkom om een kijkje te komen nemen, want uit hun reacties blijkt dat er nog een wereld te winnen is in het vergroten van het wederzijdse begrip, in het belang van kinderen in de knel.

 

Over de uitslag van deze prijsvraag mag worden gecorrespondeerd via de reactiemogelijkheid. Bij voorkeur met lef en dat betekent dus niet anoniem.

Erik Gerritsen 

 

  

 

 

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Lucassen (ervaringdeskundige) op
De psychotische moeder wordt na haar opname in een FACT-team geplaatst, daar is geen jeugdzorg bij nodig. Door intensieve thuiszorg kan de moeder haar leven weer oppakken en kunnen de kinderen gewoon bij haar blijven wonen.
Door Leen de Jong (Ouder) op
@DM
Deze gegevens zijn verzameld door Rene Clarijs. Ik kan het niet goed zien aan de literatuurlijst onderin. Zou inderdaad ook weleens willen weten hoe ze aan die goede cijfers komen.
Ook bij professor Robert Vermeiren zag ik een goede vergelijking. In de UK en Denemarken worden 19/100.000 kinderen uit huis geplaatst. Hier in Nederland nog meer dan in Amerika (225/100.000) waar armoede en gebrekkige toegang tot hulp een grote rol speelt, in Nederland namelijk 300/100.000.
En dan moet je weten dat ouders in de UK al des duivels zijn van woede over de rechteloze behandeling van hun zaken rondom kinderen.
Overigens zijn de zaken bij opsluiting in Frankrijk net zo hoog als in Nederland. Laatst was er een programma dat er bij autisme in Frankrijk nog psychoanalytisch gedacht wordt, koelkastmoeders dus, kind noodzakelijk gescheiden van de ouder. Dat soort primitieve zaken lijkt hier ook weer een rol te gaan spelen. Ook bij hem was ik benieuwd hoe hij aan die cijfers komt.
Door DM op
Beste Leen,

Kun je ook een bron noemen?
Ik ben al jaren op zoek naar vergelijkende cijfers over uithuisplaatsingen en plaatsingen in gesloten instellingen tussen verschillende landen.
Door Leen de Jong (Ouder) op
http://tinyurl.com/odtr9ms
Jeugdzorg zal de casussen van Erik Gerritsen met de effectiviteit (not) van jeugdzorg gaan oplossen.
"Nergens worden zoveel kinderen uit huis geplaatst als in Nederland, nergens – en dat is het absolute failliet van de jeugdzorg – worden zoveel kinderen opgesloten als in Nederland (hier worden relatief ruim vijf maal zoveel kinderen opgesloten als in Duitsland, even keer zo veel als in Frankrijk, 28
keer zoveel als in België, 42 keer zoveel als in Portugal, 84 keer zoveel als in Denemarken, Noorwegen en Finland) (Van Rooijen, 2011). Beide aspecten (uit huis plaatsen en opsluiten)
geven aan dat de Nederlandse jeugdzorg slecht presteert, en dat het buitenland wenkende perspectieven kan geven. Nederland krijgt al jaren commentaar van de Raad van Europa dat ons jeugdbeleid teveel nadruk legt op jeugdproblematiek in plaats van op general services for youth."
Op beleidsniveau is dit allemaal al lang bekend. Het failliet van een onherroepelijk ontspoorde sector. En dat gaat over jeugdzorg, niet over de jeugd ggz. Daar zijn de behandelingen de laatste 20 jaar efficienter, goedkoper en effectiever geworden. Het op een hoop gooien van de jeugd ggz met de puinhopen van de jeugdzorg zal de kosten alleen verder opblazen en ook de nu nog goed functionerende jeugd ggz aantasten.
Wees verstandig en houdt de jeugd ggz erbuiten en in het ziekenfonds.
http://www.petitiejeugdggz.nl/petitie/
Door Sven Snijer (Hoofdredacteur Jeugdzorg Dark horse) op
Stel, je bent Erik Gerritsen... Je hebt de hele vakantie de tijd gehad om bij te komen van je verplichte nummer op BB, waar je al minder plezier in begon te krijgen...Je weet dat je er weer aan moet geloven. Je 'zaak' promoten terwijl er zich woedende klanten voor de deur hebben verzameld die niets willen horen over je incidentele goede producten, maar het liever met je willen hebben over de rotzooi die ze zo vaak is aangesmeerd.

Je weet dus al wat je kan verwachten, maar vol goede moed schrijf je toch weer...Het is een zelfkastijding die je probeert positief uit te leggen ('ik wordt hier alleen maar sterker van!') terwijl het steeds meer gaat knagen.

Hoeveel dingen kun je nog verzinnen om tussen de terechte kritieken te blijven door laveren en de focus gericht te houden op de hoopgevende elementen in het droeve werk?

Hoe lang kun je nog blijven wijzen naar de bloemetjes die ook groeien op de mesthoop?

Hoeveel reacties kun je nog verwijderen en tegelijkertijd geloofwaardig blijven?

En waarom heb je de critici zo onderschat?

Je schrijft, de laatste zinnen....Je doet je ogen dicht, bijt op je kiezen...en drukt op de verzendknop! Kopij verstuurd.

Je weet wat er komen gaat...Je spreid je armen wijd, laat je hoofd naar achteren hangen, en zegt zachtjes 'kom maar, kom maar, kom maar.....'

Sjors, je bent een ....!!!
Door Eerde Bolk (persoonlijk begeleider) op
Jammer dat er nu een propaganda achtig verhaal is geschreven door mr Gerritsen. Een echt reëel totaal beeld is (bewust?) achter wege gelaten. Het klopt niet wat er beweert word in zijn schrijven. BJZ weigert souplesse, ouders die meedenken ziet men als bedreiging, zij zijn immers de specialisten. Rapporten en bevindingen van de door BJZ ingeschakelde hulpinstanties worden in rapportages niet benoemt wanneer rapportage voor BJZ ongunstig is. Beste meneer Gerritsen wat maakt dat BJZ in een kokervisie blijft hangen en nooit terugkomt op eigen falen? Zelfs naar zeer professionele zorginstellingen blijft BJZ die houding....denk aan signalen van andere professionals naar BJZ over misbruik binnen Brabants pleeggezin...deze werden door BJZ totaal genegeerd en plaatsingen gingen gewoon door. Beschuldigingen over mishandeling etc. waarna politie signaal "veilig thuis" geeft, waarop BJZ geen gehoor geeft en UHP & OTS pleegt. Ervaringen ten overvloede. Sorry meneer Gerritsen, ik zou het ook liever anders zien....maar het is reëele waarheid
Door Sven Snijer (Hoofdredacteur Jeugdzorg Dark horse) op
Jongens toch! Gerritsen heeft de hele vakantie nagedacht hoe hij zich het beste op een elegante wijze onder die 33 negatieve reacties uit zou werken (en meende dat voor elkaar te hebben) en nu doen jullie dit! Zoveel waarheid, dit grenst aan mishandeling. Nu moet hij weer helemaal opnieuw beginnen. Arme, arme, Erik.
Door DM op
Gerritsen liegt als hij stelt dat BJZ nooit in beeld komt bij gezinnen die in staat zijn op eigen kracht en vrijwillig bereid zijn tot het zoeken en aanvaarden van de benodigde hulp, Was het maar waar!. De "hulpverlening" van BJZ is hoofdzakelijk opgedrongen hulpverlening, waarbij AMK en de O&K-adviseurs, de natte droom van Gerritsen, werken als "rainmakers"; zij die de opdrachten voor jeugdzorg binnenhalen.
Als de stelling van Gerritsen zou kloppen, zouden goed opgeleide zelfredzame mensen zich niet noodgedwongen hoeven te verdiepen in de kafkaiaanse wereld van jeugdzorg en zou er nauwelijks maatschappelijk kritiek zijn op het functioneren van jeugzorg.
Maar Gerritsen denkt blijkbaar dat als je een leugen maar lang genoeg herhaalt hij vanzelf waar wordt.
Door Leen de Jong (Ouder) op
Kinderen en hun ouders horen toegang te houden tot echte deskundigheid in de vorm van psychiatrie, psychologie en orthopedagogiek. Elkaar tips geven als ouders onder elkaar en gemeenschappen onder elkaar kan geweldig zijn maar moet wel vrijblijvend blijven. Altijd moet een ouder zelf beoordelen of de geboden tips ook slaan op de eigen situatie. Gedwongen tips door maatschappelijke werkers en verpleegkundigen, de 'generalisten', 'OKA's' en 'regisseurs' zijn onnodig, duur en ondemocratisch.
Teken de petitie om de echte zorg voor kinderen en hun ouders in het ziekenfonds te houden.
http://www.petitiejeugdggz.nl/petitie/
Door Leen de Jong (Ouder) op
Gedwongen hulpverlening zou een incident moeten zijn en niet de standaard. Hulpverlening en dwang sluiten elkaar uit. In mijn waar gebeurde casus was het verstandigste wat de huisarts deed de moeder, met behulp van medicatie de controle terug geven over haar gezin. De meeste volwassenen zijn namelijk heel goed in staat om met zonodig wat hulp zelf de regie te houden. Het probleem is nu juist de neiging, aangejaagd door campagnes Kindermishandeling, om ouders en kinderen te dwingen tot rechtzaken en 'hulpverlening' die nergens over gaat en het gezin niet helpt. Vooral de ouders die toch al om hulp vragen. Dat je daarna je burgerrechten kwijt bent en maar moet accepteren wat de hulpverlening voor jou bedenkt, alsof je zelf geen verstand hebt, dat zijn zaken die je in een democratisch land niet wil meemaken. Dwingen uit voorzorg?