of 59244 LinkedIn

Internationale reflectie

De transitie van de jeugdzorg gaat door volgens schema zo bleek uit het jeugdzorgdebat in de Tweede Kamer vorige week. Dat is goed nieuws al is de ware reden achter de standvastigheid van het kabinet een wat plattere.

Vasthouden aan de overgang van de jeugdzorg naar de gemeenten per 1 januari 2015 is gewoon keihard nodig om de ombuigingstaakstelling van 450 miljoen euro in de boeken te kunnen laten staan.  Vooralsnog overigens vooral een technisch boekhoudkundige operatie, want erg plausibel is het ingeboekte bedrag niet. Niet omdat het onmogelijk is om 15% om te buigen. Ik denk dat op wat langere termijn minstens het dubbele kan worden bespaard als we er in slagen het transformationele gedachtegoed achter de transitie daadwerkelijk in te voeren. Daarvoor is het wel nodig dat de jeugdzorgsector conform eerder gemaakte afspraken budgettaire rust wordt gegund in de aanloop naar 2015 toe. Die rust lijkt er nu definitief niet te komen, nu de Tweede Kamer in meerderheid wel blafte maar niet doorbeet bij de mededeling van staatssecretaris Van Rijn dat hij de extra korting op de jeugdzorg gewoon doorzet. Tel daarbij de te verwachtte korte termijn bezuinigingen door provincies en gemeenten en iedereen kan uitrekenen dat de ingeboekte miljoenenbesparing zonder dat dit ten koste gaat van kinderen in de knel een illusie is.

 

Iedereen met een beetje gezond verstand weet dat het succesvol realiseren van fundamentele stelselwijzigingen die ook nog eens forse besparingen moeten opleveren investeringen vergt. Ook de onafhankelijke commissie Samson wees daar onlangs nog weer eens op. Het kabinet zou er in dit verband goed aan doen eens te rade te gaan bij de ervaringen in Denemarken. In Denemarken is in 2007 in het kader van een meer omvattende hervorming van het bestuurlijke stelsel, waaronder fusie van 271 naar 98 gemeenten, de verantwoordelijkheid voor de jeugdzorg vrijwel geheel bij de gemeenten belegd. En wat blijkt uit een verslag van een recent studiebezoek georganiseerd door het Nederlandse Jeugdinstituut? In de eerste jaren na de transitie was er sprake van meer kosten en een toename van zorgvragen. Maar nu na vijf jaar laten de cijfers zien dat het beleid effect heeft. Er is een sterke daling van het aantal uit huisgeplaatste kinderen en er is een stijging van het preventieve aanbod. De kosten hiervan staan in geen verhouding tot die van duurdere zorg. Over het algemeen is er bij de meeste gemeenten pas na vijf jaar een omslag bereikt naar meer preventieve ondersteuning en minder uithuisplaatsing. Het belangrijkste leerpunt: hervorming kost tijd!

 

Natuurlijk moet je voorzichtig zijn met internationale vergelijkingen, omdat de bestuurlijke, historische en culturele contexten te verschillend zijn. Maar de ervaringen uit Denemarken komen sterk overeen met wat gezond verstand ons in geeft. Ik kan me ook nauwelijks voorstellen dat het kabinet gelooft in het realiteitsgehalte van de nu ingeboekte bedragen in combinatie met de gelijktijdige ambitie om meer veiligheid voor kwetsbare kinderen te realiseren. Prima dat het kabinet de ombuigingsdruk op de transitieketel houdt. De extra kortingen vanaf 2013 zijn echter een domper voor al diegenen die het als een uitdaging zien om deze majeure ombuiging vanaf 2015 te realiseren. Het risico op kaalslag voor kinderen in de knel is daarmee weer een stuk dichterbij gekomen. Het perspectief op het realiseren van veel hogere besparingen dan de 15% is verder weg dan ooit.

Erik Gerritsen
Meer columns van Erik Gerritsen leest u hier.

 

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Nelleke Groenewegen (Directeur/bestuurder) op
Reactie Nelleke Groenewegen, namens BJZ Zeeland.

Als directeur bureau Jeugzorg Zeeland, distantieer ik mij nadrukkelijk van de reactie, die geplaatst zou zijn door een medewerker van BJZ. Daarbij voel ik mij gesteund door mijn medewerkers, die zich ook niet herkennen in het bericht. Naar alle waarschijnlijkheid is dit dus het werk is een eenling.
Onlangs spraken alle directies van bureaus Jeugdzorg nog hun zorgen uit over de forse bezuinigingen die de jeugdzorg te wachten staat. Ik ben het van harte eens met de woorden van mijn collega Erik Gerritsen. De transitie vraagt, naast slim denken, ook investering in jeugdzorg!
Bureau Jeugdzorg Zeeland heeft dit jaar onderzocht op welke wijze wij onze organisatie slimmer werkend kunnen maken. Twaalf medewerkers hebben in verschillende werkgroepen vele suggesties en adviezen uitgebracht: aan de OR, de cliëntenraad, management en medewerkers en aan de Raad van Toezicht. De reacties waren unaniem, bureau Jeugdzorg Zeeland gaat de adviezen allemaal opvolgen. Dat is immers beter voor cliënt, financiers èn medewerkers. Om dat te realiseren moeten ook wij eerst investeren: in medewerkers, in ICT, in scholing, etc. Wij werken daarbij nauw samen met Bureau Jeugdzorg Amsterdam. Mijn medewerkers komen elke keer geinspireerd en enthousiast terug van de werkbezoeken bij BJAA.

De komende jaren denken wij mee met gemeenten en alle organisaties in de provincie, over de toekomst van de jeugdzorg. Ook dat vraagt investeringen! Natuurlijk hebben bureaus Jeugdzorg de afgelopen jaren niet stilgezeten. We hebben geïnvesteerd in nieuwe methodieken als Signs of Safety, in de aanpak Kindermishandeling en in intensieve pedagogische thuishulp. Maar daarmee zijn we er nog niet! Om maar een paar voorbeelden te noemen: onze doorlooptijden moeten korter, het aantal klachten minder en afstemming met het preventieve veld staat nog in de kinderschoenen. De decentralisatie vraagt dus meer van ons dan enkel het invoeren van een nieuwe methodiek. Elke werker in de jeugdzorg is zich daarvan bewust. Ik kan mij dan ook niet aan de indruk onttrekken dat de reactie vanuit een medewerker bureau Jeugdzorg, een zeer slechte grap is.
Door Medewerkers bureau Jeugdzorg Zeeland op
Ik heb vanmidag al gereageerd maar mijn reactie is niet geplaatst. Heb ik nu te maken gekregen met de veelbesproken censtuur bij de columns van Erik Gerritsen? Of wil BB doen alsom mijn mailadres niet klopt? Of hebben de critici gelijk en worden reacties die Gerritsen slecht uitkomen geweerd?

Bij deze nogmaals mijn verhaal. Als voorbereiding op de transitie is bureau jeugdzorg Zeeland erin geslaagd de helft (!) minder uithuisplaatsingen te realiseren. Ook doen wij veel meer aan preventie. En daar hadden wij geen extra investeringen voor nodig: ons Zeeuwen ben zuunig....:-)

We hebben er ook geen dure reorganisaties voor nodig gehad en ook geen media-aandacht terwijl wij ons doel bereikten. Het ging om het doel en dat is zo spectaculair dat prof. Jo Hermans daar een boek over heeft geschreven en de PvdA wil dat Zeeland als voorbeeld gaat dieenen voor de hele transitie.

Het zou daarom beter en logischer zijn om Zeeland als voorbeeld te nemen dan Denemarken. Erik Gerritsen weet dit ook maar geeft nooit credits, ook niet toen wij onlangs in Amsterdam op werkbezoek waren. Hij twitterde zelfs dat het mooi om te zien was dat Zeeland zijn voorbeeld volgde!

Het beleid van bureau jeugdzorg Zeeland is om daar en publique netjes over te blijven. Maar op de werkvloer is er heel veel onvrede over, hoe kan het dat wij het zo goed doen en geen aandacht krijgen? En Erik Gerritsen - waar veel klachten over zijn - elke week net mag doen alsof hij de voorloper is met bureau Jeugdzorg Amsterdam.

En in plaats van Zeeland eens een keer te noemen wordt nu Denemarken aangevoerd als succes. Waarom? Omdat daar extra investeringen in het begin nodig waren? Omdat men dan kan doen dat goede resultaten veel tijd nodig hebben? Dat hebben ze niet, kijk maar naar ons.

Vandaar dat ik zonder mijn naam reager. Maar dit mag wel eens gezegd worden vinden vele collega's met mij die zich enorm ergeren aan de randstedelijke arrogantie. Wij roepen niet steeds dat we 'trots' zijn en dat we 'professionals' zijn en dat we dure reorganisaties nodig hebben die wij 'innovaties' noemen.

We zijn Zeeuwen. Maar zo genegeerd worden is niet leuk meer, vandaar deze reactie.
Door Ab Czech (programmamanager transitie jeugdzorg) op
De financiele zorgen op de korte termijn, zoals geschetst door Eric, deel ik. Zijn financieel optimisme op de langere termijn deel ik niet. Veel jeugdigen en gezinnen voor wie dat goed zou zijn worden nu niet bereikt met enige vorm van hulpverlening en de GGZ kent wachtlijsten. De rijksoverheid wordt op deze wijze wel een onbetrouwbare partner. Alle jaren dat het rijks- en provinciaal jeugdbelid vigeerde konden de budgetten stijgen. Nu gemeenten (wellicht al te enthousiast) het jeugdbeleid gaan overnemen, volgt de ene (straf)korting op de andere. Gemeenten moeten zichzelf serieus nemen. Als er nu nog een keer bezuinigd wordt, moeten we (VNG/G32/G4) de opdracht teruggeven.
Door Z.Y. Ferrat (onderzoeker) op
Het is niet waar dat 'iedereen met gezond verstand weet dat besparen investeren vergt' zoals hierboven beschreven. Dat is juist een populistisch verhaal bij uitstek, zie ook het feit dat populistische partijen (SP, PVV) dat idee verkondigen bij de economische crisis.

Als er minder geld is, moet je zo snel mogelijk de tering naar de nering zetten. Nu bezuinigen is dus een prima voorbereiding op nog meer bezuinigen. Kan ook best want er zijn vetlagen bij jeugdzorginstellingen, teveel management en overhead, dure kantoren, reorganisaties en 'innovaties'

Voorbeeld uit het buitenland zijn gevaarlijk. Het is een ander land met een ander bestuur, een ander systeem en andere financiele rekenmethodes. Overbekend is daarom dat je voorbeelden van successen uit het buitenland niet een op een kan vertalen naar Nederland.

Extra geld uitgeven op basis van zo'n buitenlands voorbeeld is daarom geen goed idee. Deze column is ook niet academisch beredeneerd. Er worden aannames gemaakt die niet kloppen, zoals 'om te bezuinigen moet je eerst investeren'.

Puur populisme, geen goed idee.