of 59345 LinkedIn

AMK/SHG niet van tweeën één

In mijn column 'drang/dwang' van drie weken terug beargumenteerde ik waarom het dominante gebruik van de begrippen jeugdbescherming en jeugdreclassering in de discussies over transitie en transformatie van de jeugdzorg, de gemeenten op het verkeerde been kan zetten bij de beslissingen die zij binnenkort gaan nemen over de nieuwe vormgeving van de jeugdzorg.

Ik gaf aan dat goede organisatorische beslissingen gebaseerd moeten zijn op inhoudelijke ontwerpcriteria als aard van de doelgroep, maximaal voorkomen van onnodig beroep op dure jeugdzorg en het zo snel mogelijk weer veilig stellen van kinderen die slachtoffer zijn van kindermishandeling. Jeugdbescherming en jeugdreclassering zijn geen inhoudelijke ontwerpcriteria. Ze wel als zodanig gebruiken zal leiden tot meer dwangmaatregelen en een onnodig groot beroep op dure jeugdzorg.

 

Een vergelijkbaar risico speelt ten aanzien van de discussie over te toekomst van het Steunpunt Huiselijk Geweld (SHG) en het Advies en Meldpunt Kindermishandeling (AMK). Het regelen van deze functies wordt uit de nieuwe jeugdzorgwet gehaald en ondergebracht in de WMO, waarbij in alle beleidsstukken gesproken wordt van een samenvoeging van SHG en AMK. Op het eerste gezicht lijkt het wellicht voor de hand liggend om twee functies die beide een meldpuntfunctie hebben samen te voegen, maar bij nadere beschouwing blijkt toch weer sprake van een typische “harkjes” benadering die vooral strijdig is met het inhoudelijke ontwerpcriterium “zo snel mogelijk weer veilig stellen van kinderen die het slachtoffer zijn van kindermishandeling”. Ik verklaar mij nader.

 

Als kinderen slachtoffer of getuige zijn van huiselijk geweld is dat kindermishandeling. Het overgrote deel van de volwassenen die betrokken zijn bij huiselijk geweld komt uit gezinnen waar ook al huiselijk geweld werd gepleegd. Huiselijk geweld wordt van generatie op generatie doorgegeven. Er moet een uiterste inspanning worden gedaan om deze transgenerationele overdracht te stoppen of tenminste zo veel mogelijk te beperken. Huiselijk geweld problematiek heeft ernstige consequenties en gaat niet vanzelf over. De gewenste gedragsverandering kan alleen worden bereikt met een stok achter de deur, met het inzetten van drang en in het uiterste geval dwang. Als geweld en mishandeling voorkomt, is het belangrijk om dit in het moment aan te pakken. Recent na de gebeurtenis zijn de gezinnen nog enigszins ontvankelijk voor hulp. Een dag later wordt de situatie alweer gebagatelliseerd door het gezin. Veruit het grootste deel van de meldingen huiselijk geweld betreft gezinnen met kinderen en dus meldingen kindermishandeling.

 

Het organisatorisch scheiden van het melden van kindermishandeling en het direct handelen gericht op het stoppen van huiselijk geweld en het inzetten van drang/dwang hulpverlening betekent een extra schakel. Een extra schakel is niet in het belang van kinderen die blootgesteld worden aan kindermishandeling/huiselijk geweld. Het gevaar van een extra schakel is, dat er niet in het moment wordt gehandeld. Daarmee wordt de kans op een effectieve aanpak aanzienlijk verkleind en neemt het risico op onnodige escalatie en beroep op dure jeugdzorg toe.

 

Het verdient dan ook vanuit de veiligheid van kwetsbare kinderen geredeneerd aanbeveling om het meldpunt onderdeel te laten zijn van de regionale gecertificeerde drang/dwang organisaties zoals door mij bepleit in mijn eerdere column “drang/dwang”. Meldingen van huiselijk geweld waar geen kinderen bij betrokken zijn kunnen worden doorgezet naar het afzonderlijk in stand te houden SHG, dat zich overigens ook nu al primair focust op het inzetten van gespecialiseerde laagdrempelige hulp aan slachtoffers. De hulp die het SHG biedt kan overigens heel goed onderdeel zijn van de vanuit de drang/dwang organisatie ingezette hulp.

 

Ook de onderzoeksfunctie van het huidige AMK past veel beter bij de gecertificeerde drang/dwang organisatie. Die is overigens alleen nodig in situaties waarin nog nader onderzoek naar vermoedens van kindermishandeling nodig is. Juist bij huiselijk geweld is die noodzaak er niet of nauwelijks, omdat al helder is dat sprake is van kindermishandeling. Dan is geen nader onderzoek nodig, dan moet er snel gehandeld worden gericht op het weer veilig stellen van kinderen. Onderbrengen van deze onderzoeksfunctie bij een nieuwe gefuseerde SHG/AMK organisatie slaat dus als een tang op een varken.

 

Ook als nader onderzoek wel nodig is, is het zaak dat parallel aan het onderzoek direct een gezinsmanager wordt ingezet in plaats van te wachten op de uitkomsten van het onderzoek. De ervaring leert dat het gelijk optrekken van de gezinsmanager en de onderzoeker kindermishandeling er toe leidt, dat in de meeste gevallen aan het einde van het onderzoek weliswaar wordt geconcludeerd dat sprake is/was van kindermishandeling, maar dat ouders inmiddels goed meewerken met de hulpverlening. Daarmee worden onnodige ondertoezichtstellingen en uithuisplaatsingen voorkomen.

 

Samenvoeging van SHG en AMK zal daarom leiden tot het tegenovergestelde van wat met de transitie en transformatie van de jeugdzorg wordt beoogd. Gelukkig laten de concept wetsteksten de ruimte voor gemeenten om verstandiger beslissingen te nemen dan samenvoeging. Verbetering van de samenwerking tussen de verschillende functies is zeker nog mogelijk en kan door samenwerkende gemeenten worden afgedwongen door deskundig opdrachtgeverschap. Hopelijk laten gemeenten zich door het dominante gebruik van de term “samenvoeging” niet op het zeer kostbare en voor kinderen in de knel zeer schadelijke en dus verkeerde been zetten.

Erik Gerritsen

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door G J McMurter (onderzoeker) op
Een vertrouwenscentra bestaat in Belgie :
Voorbeeld:
Uit een Directeur psycholoog
een pediater
vijf psychologen
zes maatschappelijk assistenten
2 secretaressen
en een crimonoloog
Door G J McMurter (onderzoeker) op
De Vertrouwenscentra in Belgie worden bevolkt door wetenschappelijk opgeleide deskundigen en de maatschappelijk werkenden zijn assistenten van deze wetenschappelijk opgeleiden. U als bestuurder AMK wordt voorgelicht door onwetenschappelijk opgeleid personeel, de maatschappelijk werkenden die als assistenten van wetenschappers behoren te functioneren. U wordt ook verkeerd voorgelicht door deze beroepsgroep die alle macht naar zichzelf heeft toegetrokken. SHG kan helemaal niets, omdat de maatschappelijk werkenden in uw organisatie geen onderzoek doen als omstanders zorgen melden, omdat zij zo als zij zelf zeggen niet instaat zijn tot het doen van dergelijk onderzoek. Bovendien lichten
zij uw vertrouwensarts die alle macht uit handen heeft gegeven en uw gedragswetenschappers eveneens u verkeerd voor met hun onwetenschappelijke analyses van een situatie. Als u spreekt over het SHG dan kent u de praktijk niet!
Door Angela Pagonidis (trainer / communicatieadviseur OPBLOEIEN) op
Ik geef trainingen in de aanpak van geweld in opvoeding en relaties. De afgelopen periode heb ik met name veel professionals binnen de kinderopvang getraind.

Keer op keer krijg ik binnen de groepen die ik train de reactie:
- waarom heet het AMK meldpunt en geen steunpunt?
Professionals die met kinderen werken, zijn vaak handelingsverlegen, omdat ze ouders niet willen beschuldigen van kindermishandeling, dit vaak ook niet 100% zeker weten en bang zijn voor uithuisplaatsing. Ouders zijn sceptisch over het AMK, omdat ze bang zijn voor uithuisplaatsing. En dit is zonde, want zo komt er veel te vaak te langzaam of helemaal geen hulp op gang.

Alleen al om het imago van het AMK te verbeteren – wat bij kan dragen aan meer vroegsignalering en tijdige hulp - zou ik adviseren om het AMK en SHG samen te voegen en deze Steunpunt Huiselijk Geluk te noemen, desnoods Steunpunt Kindermishandeling en Huiselijk Geweld of Vertrouwenscentrum (zoals in België). Je wilt toch een laagdrempelige organisatie creëren waar mensen – daders, slachtoffers, omstanders – makkelijk naartoe gaan en snel goede hulp krijgen?

Blijkbaar werkt de huidige situatie – waarin het AMK een apart onderdeel is van bureau Jeugdzorg - nu niet goed. Dan is het toch beter om te veranderen, te innoveren en te leren van eerder gemaakte fouten…?
Door D. Uilenberg op
@Erik Gerritsen

Dat er geen onderzoeken zjin bij het merendeel van de AMK-meldingen maar men er zomaar wat hup opzet,, maakt het nog veel erger.

Een melding bij het AMK betekent dus - ook al is het onterechte melding - dat ouders hulp moeten accepteren. Onder dreiging van de mogelijkheid dat je anders de voogdij over je kinderen moet delen en ze daardoor uithuis gehaald kunnen worden.

En dat zonder onderzoek en waarheidsvinding. Ouders zijn dus vogelvrij, en BJZ's kunnen ongelimiteerd hulp opleggen en doen dat dan ook. De dranghulp explodeert immers, in Amsterdam heeft Gerritsen onlangs in het Parool daar dan ook enorme wachtlijsten voor aangekondigd/

Dat er minder OTS-en en UHP-s zijn is niet relevant. Het is zeer zorgelijk dat BJZ's gedwongen winkelnering af kunnen dwingen met die AMK's, zonder onderzoek hulp opleggen.

DAt is ook helemaal niet in het belang van kindern want die hebben nodig dat er tot op de bodem wordt uitgezocht of ze mishandeld en verwaarloosd worden. Op deze manier is het nogal logisch dat er telkens weer bij calamiteiten blijkt dat BJZ wel hulp verleende, alleen niet door had hoe erg het kind mishandeld werd.

De klachten over onterecht opgelegde hulp en en de bijbehorende stress en vernederingen zullen dus toenemen, als gevolg van valse meldingen bij het AMK. Er zullen nog meer familiedrama's komen en de VN zullen Nederland op de kop blijven geven dat kindermishandeling niet wordt aangepakt en natuurlijk zullen de kosten alleen maar toenemen.

Daarom is het zeer onverstandig om het AMK onderdeel van BJZ's te laten. Ze horen apart en ze moeten aan waarheidsvinding gaan doen. Daarnaast moeten er limieten komen voor de hup die BJZ's mogen opleggen, en het mag niet zo zijn dat ze dat zelf bepalen zonder onderzoek en zonder diagnose.

Zoals nu feitelijk door u wordt voorgesteld.
Door Joost Langezwaal op
Op grond van de voorgenomen wijzigingen in de WMO en Wet op de jeugdzorg krijgt de gemeente de taak om te voorzien in een Advies- en Meldpunt Huiselijk geweld en Kindermishandeling (AMHK).

Dat betekent dat het huidige AMK (thans geregeld in Art. 10 lid 1 sub e Wjz) dan in plaats van op grond van de Wet op de jeugdzorg op grond van de WMO zal zijn geregeld, en dat de financiering en de zeggenschap dan dus geen zaak voor de bureau's jeugdzorg meer zal zijn.

Het is gezien de huidige knelpunten in het systeem rond de jeugdige noodzakelijk dat dan tegelijk de criteria van KNMG, NIP en NVO van toepassing zullen zijn op de werkwijze van dit meldpunt.
Uit de voorliggende jurisprudentie van de tuchtcolleges voor de gezondheidszorg blijkt dat rapportages dan aan de volgende criteria moeten voldoen:

1. Wordt in de rapportage op inzichtelijke en consistente wijze uiteengezet op welke
gronden de conclusie van de rapportage steunt;
2. Vinden die gronden aantoonbaar voldoende steun in de feiten, omstandigheden en
bevindingen van het rapport;
3. Kunnen de bedoelde gronden de daaruit getrokken conclusie rechtvaardigen;
4. Beperkt de rapportage zich tot de deskundigheid van de rapporteur; en
5. Kon de methode van onderzoek om tot beantwoording van de vraagstelling te komen
tot het beoogde doel leiden.
6. Worden in de rapportage de grenzen van redelijkheid en billijkheid niet overschreden.

Mijn inschatting is dat dit álle maatregelen en 'noodzakelijke' dranghulp al met meer dan 50% zal doen afnemen, simpelweg omdat het bij deugdelijke toepassing van dergelijke criteria niet meer kan gebeuren dat een maatregel wordt opgelegd of verlengd of hulp wordt opgedrongen op basis van 'zorgen', 'inschattingen', 'signalen', meningen en/of onderbuikgevoelens van individuele maatschappelijk werkers (!) en dergelijke.

Overigens toont de afname van de maatregelen bij BJAA in 2012 overtuigend aan dat in het verleden ten onrechte ingrijpende maatregelen zijn opgelegd, zodat aldus kennelijk herhaaldelijk wetten en verdragen zijn - en worden - geschonden.

Daarmee komt tegelijk de vraag op hoeveel onterechte maatregelen er (dus) op dit moment nog van kracht zijn in Nederland ..

In plaats van een bureaucratische moloch op te tuigen, die kinderen en ouders thuis(!), op school en elders gaat 'zien' en benaderen, zoals nu in de agglomeratie Amsterdam dreigt te gebeuren met het programma 'om het kind', zou het beter zijn om kinderen en ouders kwaliteit te bieden met een lage drempel, en daarvoor is nodig een academisch geschoolde psycholoog/orthopedagoog/psychiater zonder banden met een organisatie die o.m. een eigen financieel belang heeft bij het opleggen en verlengen van gezagsbeperkende maatregelen. In dat verband is de samenvoeging van AMK en SHG inclusief het overbrengen daarvan naar de WMO wel het minste dat moet gebeuren om (eindelijk) te komen tot (enige) waarborgen voor kinderen en ouders.
Door Erik Gerritsen (Auteur van deze column) op
Beste Joost, veruit de meeste AMK meldingen leiden niet eens tot een onderzoek maar tot directe inzet van hulp. Als het tot een AMK onderzoek komt wordt slechts circa 10% doorgeleid naar de Raad voor de Kinderbescherming met verzoek tot OTS. alles is er dus op gericht om OTS te voorkomen. In 2012 realiseerde BJAA een daling van 17% OTS en 20% UHP.
Door Ab Czech (programmamanager transitie jeugdzorg) op
Ook ik heb twijfels of het samenvoegen van SHG en AMK inhoudelijk veel gaat opleveren. Bij mijn weten zijn er geen praktijkevaluaties waarbij veel problemen werden geconstateerd vanwege gescheiden organisaties. Er zal gedacht zijn beide heten meldpunt en beide hebben met geweld van doen. Bij huiiselijk geweld is dit geweldaspect evident, echter bij kindermishandeling niet omdat het 75% verwaarlozing betreft. Vandaar ook de specifieke onderzoeksfunctie van het AMK. Als samenvoeging verplicht wordt dan lijkt mij dat het onderbrengen van dit punt het beste kan plaatsvinden bij de gecerticeerde instelling voor jeugdbescherming. Dit lijkt mkij ook het juiste toekomstige adres voor een andere functie van Bureau Jeugdzorg namelijk spoedeisende acute zorg.
Door Leen de Jong (Ouder) op
Aan alle kanten wordt de toch al veel te schaarse deskundige hulp aan ouders en kinderen, pgb, gezinszorg, ggz, opvoedpoli, passend onderwijs, teruggedrongen door bezuiniging en de transitie naar gemeenten.
Daar komt justitie en te laag geschoolde bemoeizorg voor in de plaats. Nu elk gezin 2 "hulpverleners" die dreigen en niet helpen. En die helpen de geruchtenstroom leidend naar rechtzaken, OTS en UHP, die miljarendverslindende bureaucratische processen, op gang te houden.
Door Joost Langezwaal op
Gerritsen lijkt vooral bezorgd dat de Bjz-greep op de instroom verloren gaat wanneer SHG en AMK worden samengevoegd.

Stel je voor dat iemand op het idee komt om de actuele werkwijze eens kritisch te bezien in het kader van zo'n samenvoeging. En stel je voor dat er daarna op basis van FEITEN zou moeten worden gewerkt.

Het is tot nu toe juist zo conveniërend geregeld dat AMK als onderdeel van Bjz (!) kinderen en ouders op basis van een gesprekje met een maatschappelijk werker en allerlei vage beschuldigingen en 'zorgen' kan doorzenden naar Raad en rechter, waarna die laatste, die het bij gebrek aan onderzoek naar de feiten ook niet weet, kinderen en ouders weer 'door'stuurt naar .. Bjz.
Door Blueribbon (Ouderondersteuner) op
Een uithuisplaatsing heeft ook ernstige consequenties. Toch wordt er op basis van leugens en verdraaiingen uit huis geplaatst. Zonder waarheidsvinding. Een zeer traumatische ervaring voor kind, ouders en familie. Het gezin raakt blijvend ontwricht en het kind heeft levenslang gedragsproblemen. Alle reden om deze ernstige maatregel eens goed onder de loep te nemen. Wat gat dhr Gerritsen ondernemen om dit eens goed op de rit te krijgen?
Uhp duurt levenslang. De ergste crimineel krijgt nog geen levenslang. Waarom onschuldige kinderen wel?
Nederland en meneer Gerritsen schaamt u, in Rusland en Turkije worden de rechten vh kind niet zo ernstig geschonden als in Nederland.