of 64204 LinkedIn

Wijkteams: Burgerkracht raakt uit beeld

‘Burgerkracht stimuleren’ stond twee jaar geleden stond nog als belangrijkste doelstelling in veel van de 32 gemeentelijke beleidsnota’s die Movisie onderzocht. Nu is het vergroten van zelfredzaamheid van burgers afgezakt naar een gedeelde vierde plaats

Sociale wijkteams zien het activeren van burgers en het vergroten van hun zelfredzaamheid niet langer als hun belangrijkste taak. Ook helpen ze mensen nauwelijks aan werk, zo blijkt uit onderzoek van Movisie.

Zelfredzaamheid
‘Burgerkracht stimuleren’ stond twee jaar geleden stond nog als belangrijkste doelstelling in veel van de 32 gemeentelijke beleidsnota’s die Movisie onderzocht. Nu is het vergroten van zelfredzaamheid van burgers afgezakt naar een gedeelde vierde plaats, zo valt te lezen in het rapport
Sociale (wijk)teams in beeld. Belangrijkste doelstelling van de teams is nu het voorkomen van zwaardere zorg en een integrale aanpak van multiproblematiek. Ook preventie (het voorkomen van escalatie van de problemen) staat hoger op de prioriteitenlijst dan burgerkracht (zie grafiek op deze pagina). 


Helpen
‘Twee jaar geleden waren gemeenten nog vaag over wat wijkteams precies moesten gaan doen’, legt onderzoeker Silke van Arum uit. ‘Het idee was toen dat wijkteams mensen moesten activeren om zelf de regie in handen te nemen en ze te laten participeren. Nu zien we dat er bij wijkteams veel vaker wordt geredeneerd vanuit het idee: we moeten mensen helpen. Zorg, welzijn en ondersteuning zijn belangrijker geworden binnen de teams.’

 

Geen wijkteams
Movisie onderzocht de gang van zaken in 234 gemeenten. Het aantal daarvan dat met wijkteams werkt is flink gestegen, van 69 procent naar 87 procent. 12 procent van de gemeenten kiest nadrukkelijk niet voor een wijkteam. Dit betreft vrijwel uitsluitend kleine gemeenten die bijvoorbeeld met een dorpsondersteuner werken die dicht bij de inwoners staat en door kan verwijzen. Of ze kiezen voor een ‘lossere’ netwerkorganisatie.

Jeugdzorg

In de 234 onderzochte gemeenten zijn inmiddels 603 wijkteams aan de slag, gemiddeld drie per gemeente. In de G32 ligt dat gemiddelde op acht. Rotterdam is met 42 teams nog steeds koploper. De groei van het aantal teams is er inmiddels wel een beetje uit; het overgrote deel van de gemeenten zegt geen plannen te hebben voor verdere uitbreiding. Sommige gemeenten willen het aantal teams verminderen. Taken rondom de jeugdzorg die eerst in een speciaal team waren ondergebracht, gaan daar nu toch samen met het wijkteam.

 

Scootmobiel
Veruit de meeste gemeenten kiezen voor een breed integraal team waar zoveel mogelijk hulpvragen opgepakt (zie grafiek op rechterpagina). Ze zijn er voor alle bewoners, jong en oud. Twee derde van deze teams pakt zowel enkelvoudige als meervoudige problemen op: niet alleen mensen die een traplift of scootmobiel nodig hebben, maar ook gezinnen die met zowel jeugdhulp, schuldsanering als verslaving te maken hebben.


Maatschappelijk werk

Dergelijke integrale wijkteams bestaan uit allerlei professionals, afkomstig van verschillende instanties of moederorganisaties. Maatschappelijk werk is met 84 procent het best vertegenwoordigd in de wijkteam, gevolgd door Wmo-consulenten (83 procent). Opvallend is dat Mee, de organisatie die mensen met een beperking ondersteunt, ook in 81 procent van de wijkteams vertegenwoordigd is. Brede welzijnsorganisaties zijn dat met 54 procent een stuk minder. Van Arum: ‘Wijkteams komen minder toe aan samenwerken met bewoners. En dat is juist een taak van de brede welzijnsorganisaties. We zien die nu weer vaker in de schil om het wijkteam heen terechtkomen. Ze krijgen subsidie van gemeenten om het contact met burgers aan te gaan, ze te informeren of ondersteunen. Bijvoorbeeld voor sport en bewegingsprogramma’s.’

Schuldhulpverlening

Opvallend weinig ruimte in de teams is er voor schuldhulpverlening (23 procent). Ook de medewerker van de dienst Werk en Inkomen is weinig vertegenwoordigd (37 procent, een daling ten opzichte van het jaar ervoor). Dit terwijl de helft van de gemeenten zegt wel taken op het gebied van werk en in komen uit te voeren. Het vaakst gaat het dan over schuldhulpverlening (75 procent), participatiebevordering (62) en ­inkomensvoorziening of het toe leiden naar ondersteuning (56).  

Maatwerk
‘De vraag dringt zich op welke mensen zich bezighouden met schuldhulpverlening binnen het wijkteam’, vindt Van Arum. ‘Daar ben ik ook wel nieuwsgierig naar.’ Een duidelijke verklaring waarom het aantal mensen vanuit Werk en Inkomen afneemt, heeft ze niet. Wel weet ze dat wijkteams nauwelijks toekomen aan het aan het werk helpen van hun cliënten. ‘Ze leveren vooral maatwerk. Dat bestaat in de meeste gevallen uit onbetaalde activiteiten als vrijwilligerswerk of dagbesteding. Regulier werk komt nauwelijks voor. Gemeenten moeten dat dus op een andere manier gaan doen. Het kan zijn dat er daarom minder mensen vanuit Werk en Inkomen in het team zitten. Misschien zitten ook zij in de schil eromheen en worden mensen die klaar zijn voor een reguliere baan doorverwezen naar de sociale dienst.’


Monitoren
Het onderzoek van Movisie is een herhaling van dat van vorig jaar. Van Arum concludeert dat de wijkteams inmiddels redelijk hun vorm gevonden hebben. ‘Waren gemeenten vorig jaar nog volop bezig met het uitbreiden van het aantal teams, nu is er rust. Vorig jaar lag ook de vraag nog open hoe ze de effecten van de wijkteams wilden meten. 96 procent monitort nu wat de wijkteams doen door middel van klantonderzoek, intervisie en het bespreken van casussen. Vaak gaat dat nog over het proces en de werkwijze. Een aantal gemeenten wil in 2016 over gaan naar het monitoren van effecten.’


Afbeelding


Afbeelding

Verstuur dit artikel naar Google+

Gerelateerde artikelen

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door John van der Malken op
Het werk van wijkteams bestaat voornamelijk uit roddel, leugens en achterklap en medische gegevens openbaar maken.De teams zijn erg groot en onervaren anders ga je niet over tot gemene,onprofessionele lage roddel. Je ziet nu al dat respect en vertrouwen in elkaar verdwijnt en dat er veelal onnodig hulp wordt geboden aan personen die al kracht bezitten en goed zelfredzaam zijn.Die harde wijkteam reddertjes in nood die zichzelf op de voorgrond plaatsen en een prominente rol geven zijn niet zo overdadig nodig als ze zelf beweren.Ze hebben in een korte tijd al zo veel kapot gemaakt. De mens zelf weet het beste wat hij nodig heeft, wil en hoe hij in elkaar zit de sociale werkers in de teams vergeten alleen om het te vragen aan iemand.

.
Door Lex Hemelaar - Stadsonderneming Zutphen (voorzitter) op
Sociale wijkteams en burgerkracht, dat is geen succesnummer. Om burgerkracht te stimuleren heb je ondernemerskwaliteiten nodig; doorgaans niet rijkelijk aanwezig bij sociaal werkers. Prima ontwikkeling dus! Sociale wijkteams, blijf bij je leest. Laat burgerkracht over aan degenen die dat het beste kunnen: de burgers. Gemeenten: haal je burgerkrachtbudget weg bij de sociale wijkteams en zorg dat burgers erover kunnen beschikken. Zie ons pamflet Burgerinitiatieven en Transities op www.stadsondernemingzutphen.nl.
Door Kees Marges op
Prima onderzoek. Maar jammer dat de financiering van de wijkteams niet aan de orde is gekomen. Ook de verschillen tussen gemeenten lijkt me van belang in het kader van de verschillen in zorgbeleid tussen de gemeenten. Voorts lijkt me erg interessant op welke wijze een wijkteam budget gestuurd wordt door het gemeentebestuur, ofwel is het wijkteam het middel om te bezuinigen?
Door Kees Marges op
Prima onderzoek. Maar jammer dat de financiering van de wijkteams niet aan de orde is gekomen. Ook de verschillen tussen gemeenten lijkt me van belang in het kader van de verschillen in zorgbeleid tussen de gemeenten. Voorts lijkt me erg interessant op welke wijze een wijkteam budget gestuurd wordt door het gemeentebestuur, ofwel is het wijkteam het middel om te bezuinigen?
Door Alexander van Meer op
Volgens Movisie kan de burger niets.
Door de achterbakse werkwijze van het sociale domein en de insteek van Movisie is alle vertrouwen in de mensheid in 2015 in een klap weggevaagd.
De burger moet zelf beslissen over zijn leven niet de teams.
Dit wanvertrouwen en deze privaschending herstel je niet meer.
Ook zijn er te veel betrokkenen die zich overal mee willen bemoeien.Eeuwig zonde.
Movisie komt altijd met mooie wereldverbeterende verhalen aan zetten die niet stroken met de realiteit.
Door Marcel op
Ga eerst maar eens onderzoek doen onder de bevolking hoe ervaren burgers het opdringen van hulp op een beledigende manier ?
Het gaat om wat zij willen en nodig vinden.
Niemand luistert meer naar de mens de wijkteams luisteren alleen naar hetgeen zij vinden en willen.
Is die hele hectiek wel nodig ?
Waar zijn de rechten en de privacy van de burgers ?
Door Ton Sonneveldt op
In de praktijk fungeert het wijkteam als drempel naar professionele zorg en doorverwijzen naar vrijwilligers werk. Primair doel is realiseren bezuinigingen en het activeren bewoners hoort daar niet bij omdat dat kan leiden tot kosten. Zo plat is het.
Door JaapvVelzen (adviseur, o.a. voorzieningen) op
Begrijpelijk dat wijkteams het lastig hebben. Maar juist de eigen regie van mensen kan zwaardere zorg en escalaties voorkomen. Hulpverlening blijft mi. nadrukkelijk een en-en verhaal. Als je er vanuit gaat - en dat mag ik hopen - dat gemeente en hulpvrager het samen moeten oplossen dan kan je de eigen regie van mensen nooit als een van de oplossingsfactoren onderaan zetten.

Relevante Parlementaire Dossiers