of 61441 LinkedIn

Vaagheid troef bij sociale wijkteams

Gemeenten zijn volop bezig met sociale wijkteams of willen dat gaan doen. Over onder meer doelstelling, gewenst effect en bemensing staat echter nauwelijks iets concreets op papier. Dat blijkt uit onderzoek van Movisie.

Gemeenten zijn volop aan de slag met sociale wijkteams of willen dat gaan doen. Over onder meer bemensing, doelstelling en gewenst effect staat nauwelijks iets concreets op papier.

Hype
Dat blijkt uit onderzoek van Movisie, dat na de zomer talloze gemeentelijke beleidsstukken en evaluatierapporten uitploos. Primaire reden om het onderzoek te starten, was de indruk dat sociale wijkteams een hype zijn.

 

Experiment

‘Heel veel gemeenten zijn er in de vorm van een pilot of experiment mee bezig’, stelt onderzoeker Silke van Arum die samen met Vasco Lub de plannen onder de loep nam. Bij nadere bestudering van beleidsstukken blijken de plannen − nog − weinig concreet te zijn, uitzonderingen daargelaten. Gemeenten als Leeuwarden, Enschede en Eindhoven worden in den lande regelmatig aangehaald als best practice.

 

Geen lokale inkleuring

Rode draad in alle bestudeerde nota’s en notities is dat ze ‘heel algemeen en vaag zijn geformuleerd. Ook zie je vaak dezelfde teksten terugkomen. De lokale inkleuring ontbreekt’, aldus Van Arum.  Opmerkelijk omdat bij de decentralisaties van het sociaal beleid juist wordt gewezen op het belang van maatwerk.

 

Doelstellingen ontbreken

Een van de opvallende conclusies is dat gemeenten nauwelijks beargumenteren waarom ze een sociaal wijkteam in het leven willen roepen. ‘Sociale wijkteams worden gezien als dé oplossing voor problemen. Vrijwel nergens staat wat de doelstellingen zijn, welke problemen er in de wijken spelen en op welke wijze de sociale wijkteams die problemen moeten oplossen. Er staat gewoon dát er een sociaal wijkteam komt. Punt.’

 

Stimuleren burgerkracht

De argumenten van gemeenten die hun doelstellingen wèl zwart op wit zetten, verbaasden de onderzoekers. ‘Onze verwachting was dat gemeenten deze teams vooral willen inzetten als middel om een betere afstemming tussen verschillende hulpverleners te bewerkstelligen, en dat minder professionele drukte tot meer slagvaardigheid moet leiden.’ Met stip op nummer één staat echter in de beleidsnota’s dat de teams burgerkracht moeten stimuleren. Ook worden sociale wijkteams in veel gemeenten geplaatst tussen zelfzorg en gespecialiseerde zorg. ‘We zien dat de teams soms als buffer tussen burgers en tweedelijnszorg worden ingezet, en soms als toegangspoort naar die tweedelijnszorg moeten fungeren.’

 

Mandaat en aansturing

De gewenste bemensing van de teams wordt evenmin duidelijk. Ook over het mandaat van de sociale wijkteams en de wijze van aansturing wordt door de bank genomen met geen woord gerept. Het hoe en waarom van het  ‘keukentafelgesprek’ wordt evenmin helder ingekaderd en geëxpliceerd. Het vraagstuk van ontkokering wordt stelselmatig vermeden, terwijl dat wel een belangrijke, zo niet de belangrijkste pijler is van de ‘één gezin-één plan-één regisseur’-gedachte’, benadrukt Van Arum. Naar verwachting wordt de rapportage, inclusief aanbevelingen, begin volgende maand gepubliceerd.

 

Lees het hele artikel deze week in Binnenlands Bestuur nr. 1 (17/1)

Verstuur dit artikel naar Google+

Gerelateerde artikelen

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Ingmar Kappers (Senior Adviseur Organisatie, Proces en Verandering) op
Ik bemerk dat de onwennigheid voor velen zich uit in het creeren van schijnbare tegenstellingen. Vaag ten op zichte van gedefinieerd. Aansprekende visie ten opzichte van kpi's in het proces. Bottom-up versus projectmatige sturing.
Dit zijn schijnbare tegenstellingen, het gaat om de samenwerking tussen de systeemwereld van de organisatie met haar neiging tot controleerbaarheid en de leefwereld van de bewoners/burgers/ondernemers die een andere logica volgt. Uiteindelijk gaat het om heldere keuzes maken vanuit de organisatie met alle partijen rondom een vraagstuk. Dat betekent enerzijds dat de overheid niet meer de logische partij is om dingen op te pakken, dat de overheid ruimte laat aan andere partijen voor invulling en ruimte laat aan de eigen organisatie voor maartwerk, maar ook dat de overheid met de andere partijen dilemma's zichtbaar maakt elk niveau in de organisatie. En dat betekent dat die vaagheid enerzijds nodig is op hoofdlijnen ( betere jeugdzorg) en anderzijds in de uitvoering niet wenselijk is. Dat betekent dat we niet moeten doorslaan in het organiseren van sociale wijkteams omdat we denken dat dit werkt, maar beter starten met een aantal functies die wij zeker verwachten en op basis van de praktijk daarbij de beste organisatievorm moeten gaan zoeken met elkaar. En dat we dit niet overal doen, maar waar het een vraagstuk is. Veel aanpakken werken gewoon, lekker zo laten. Kortom, het is en vaagheid en hele heldere kaders en uitwerkingen niet of.
Door Moeder op
Dikke kans dat ik als moeder met jarenlange intensieve zorg bij kind met autisme, intussen ook geschoold als vrijwilliger, het wijkteam moet gaan uitleggen wat ze moeten doen bij gezinnen met autisme. Overigens is mijn vrijwilligersbaan geen oplossing. Ik kan geen problemen oplossen waarvoor professionele GGZ nodig is. Die problemen zijn zo enorm complex en gezinnen lopen vast op probleem kind, plus zeer zware, onterechte veroordeling door naasten. Verder kan ik geen betaald werk doen omdat zorg voor ons eigen kind veel te intensief is. Maar misschien wel een tip voor gemeenten. Ik denk dat ik toch meer weet dan een of andere peperdure zakelijke adviseur die over jeugdhulp moet gaan adviseren. Mensen als ik zijn te vinden via ouderverenigingen, zij hebben een verzameling ervaren mensen die tekst en uitleg kunnen geven.
Door E. Hoevenaars (WMO-Adviesraad voorzitter) op
Hebben ook zo'n pilot binnen onze gemeente , zijn er niet blij mee, er is n.l. nog niets duidelijk, zeker niet gezien de invulli8ng hiervan.
Door Mayan Exel (Adviseur) op
Het interessante, of voor sommigen lastige, is dat vaagheid in doelstellingen juist nodig is om professionele handelingsruimte terug te geven aan de mensen die met wijkbewoners willen/gaan optrekken. De paradigmashift raakt alle betrokkenen, ook adviseurs én onderzoekers! Overigens, er zijn plekken waar bekende denkwijzen wel doorbroken worden, een voorbeeld is het Wijkkracht 8 traject in Utrecht. Maar zoals met iedere transitie vind zulk experimenteren buiten het zicht van de spotlights plaats. Met een beetje inspanning zijn ze te vinden en kunnen we van de ervaringen leren.
Door michel janssen (Beleidsambtenaar) op
Uiteraard biedt Movisie op haar website trainingen aan op het gebied van sociale wijkteams en lift zo mee op de door haar zelf geconstateerde hype.
Door Ivo Heuts (Eigenaar/adviseur) op
Er is een andere manier van denken en er zijn andere kennis en vaardigheden nodig in de publieke sector die op dit moment ontbreekt (maar eerder wellicht toereikend was) bij de huidige mensen in gemeenten en bij adviesbureau's die jarenlang de gevraagde ondersteuning geboden hebben.
Denken overigens dat enerzijds past bij de dynamiek van het werken met en voor mensen in het publieke domein, maar anderzijds meer gemeengoed is in de private sector. Met dat laatste doel ik op het gezamenlijk formuleren van een allesomvattende visie, het formuleren van de kerndoelen, strategie ën, kritieke succesfactoren, prestatie-indicatoren (KPI's), het kiezen voor een besturingsmodel en vooral ook zorgdragen voor een goede implementatie en borging die zorgt voor continue aanpassing en kwaliteitsverbetering. De beleidsstukken lezend is dit inderdaad wat er ontbreekt en bij een operatie met een omvang als de decentralisaties baart dit zorgen.

In relatie tot de hype die sociale wijkteams heet kan ik alleen maar zeggen dat dit best zou kunnen werken en op diverse plekken misschien ook al zo is. Dit geldt alleen niet voor iedere situatie in iedere gemeente. Het aanbod dient altijd gebaseerd zijn op de vraag. Kortom, breng deze in beeld en kies daarna voor een aanpak/methode. Er wordt genoeg informatie verzameld die gebruikt kan worden om de exacte vraag te bepalen en trends te ontdekken.

Mijn advies? Kijk eens naar adviseurs en ga op zoek naar medewerkers buiten de kring waar normaliter gezocht wordt. Om een paradigma shift te realiseren dient er hulp en ondersteuning ingeroepen te worden van mensen die anders naar de werkelijkheid kijken. En of die beide 'smaken' kennen.
Door Jaap van Velzen (adviseur o.a. openbare ruimte) op
Heel fijn dat de hype nu in een relatief vroeg stadium wordt herkend. Dat biedt ruimte tot bijsturing en beter projectmanagement. Hopelijk zonder te vervallen in een nieuwe hype, bijvoorbeeld van welzijnswerkers.
Door Marchand (Dir.) op
Langzaam komt het al verwachte jongetje zoals in de 'De kleren van de Keizer' in beeld. Precies deze beschrijving geeft de echte werkelijkheid weer en zo komt er gelukkig een verklaring voor de tekentafelwerkelijkheid van geisoleerde adviesbureaus en uit kelders van gemeentehuizen. Daarnaast mede nog verbloemd door de gretigheid van welzijnsorganisaties zoekend naar reanimatie van de werksoort. Nu nog collectief trachten weer de verbinding met de werkelijkheid te herstellen en dingen te gaan doen die er echt toe doen en toegevoegde waarde gaan hebben. Daar ligt meer de uitdaging dan in veel trajecten en projecten die momenteel als prestige-object zijn uitgerold her en der!