of 59345 LinkedIn

Analyse: Afpakken jeugdzorg mistig gebeuren

Gemeenten zijn behoorlijk ontstemd over de ingrepen die ministers De Jonge (VWS) en Dekker (J&V) willen doen in de jeugdzorg. De Haagse ‘coupe’ verdient niet de schoonheidsprijs, hoe nodig ook voor kwetsbare kinderen.

Gemeenten zijn zeer ontstemd over de ingrepen die ministers De Jonge (VWS) en Dekker (J&V) willen doen in de jeugdzorg. Hoe nodig ook voor kwetsbare kinderen, vanuit gemeenteperspectief bezien verdient de Haagse ‘coupe’ niet de schoonheidsprijs. De eerste overheid is aan de kant gezet. Op de voorgestelde maatregelen valt bovendien een en ander af te dingen.

 

Roer om

De Jeugdwet was hard nodig, maar de beloften van de Jeugdwet zijn nog onvoldoende ingelost, schrijven De Jonge en Dekker in hun brief aan de Tweede Kamer. ‘Kinderen met complexe problemen ontvangen nog niet altijd op tijd de hulp die ze nodig hebben. Jeugdprofessionals ervaren een hoge werkdruk en zijn veel tijd kwijt aan administratie.’ Instabiele regio’s, de continuïteit van weinig voorkomende complexe hulp die onvoldoende geborgd is, instellingen die te maken hebben met een variëteit aan inkoopvoorwaarden en tarieven die onder druk staan, maken het dat de ministers het roer gaan omgooien.

 

Forse ingrepen

Het zijn forse ingrepen die De Jonge en Dekkers voorstellen en die de beleidsvrijheid van gemeenten evenzo fors inperken. Zo gaat ‘Den Haag’ bepalen welke gemeenten in welke regio’s verplicht moeten gaan samenwerken. Er wordt in principe uitgegaan van de huidige 42 jeugdzorgregio’s, die gemeenten aan de vooravond van de decentralisatie van de jeugdzorg verplicht waren op te tuigen. Dat ging destijds moeizaam, en sommige van die regio’s zijn al (deels) uiteengevallen. Het wordt nog een fikse klus om die regio’s weer bij elkaar te krijgen en in harmonie te laten samenwerken. Daarnaast komt de democratische legitimiteit verder onder druk te staan. Als meer jeugdtaken (boven)regionaal worden belegd, hebben de gemeenteraden nog minder grip op de jeugdzorg dan ze nu al hebben. De rekening belandt echter wel bij de gemeenten. De ministers gaan daarnaast nadere eisen stellen aan die (boven)regionale samenwerking. Ook bepalen VWS en J&V welke jeugdzorg waar thuishoort: lokaal, regionaal of bovenregionaal.

 

Actieve bemoeienis

‘Den Haag’ gaat zich tevens actiever bemoeien met de inkoop van de zorg, de tarieven en deels ook met de minimale taken die in de lokale wijkteams moeten worden geborgd. Mogelijk worden zelfs minimale eisen aan de gemeentelijke toegang/lokale wijkteams wettelijk vastgelegd. Er komt een Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB) zodat het rijk regels kan stellen ten aanzien van ‘reële prijzen’ die gemeenten met aanbieders moeten afspreken. Die AMvB verplicht gemeenten in ieder geval prijsindexaties in de tarieven te verwerken. De ingrepen in de tarieven zullen tot stijging van de kosten voor gemeenten leiden, terwijl ze al fors moeten bezuinigen. 

 

Wakker geschud

Al met al stevige ingrepen. Het is de vraag waarom de bewindslieden pas nu ingrijpen. Gemeenten, branche-, beroeps- en cliëntbelangenorganisaties, vakbonden en kinderrechters hebben geregeld aan de bel getrokken. De indringende rapporten van de inspecties hebben de bewindslieden blijkbaar pas echt wakker geschud. Het is ook de vraag waarom ze in het hele stelsel ingrijpen, en niet alleen in de jeugdbescherming en -reclassering. Transformatie heeft tijd nodig en die wordt gemeenten nu niet gegund. De te krappe budgetten die van rijk naar gemeenten zijn overgeheveld, hebben de afgelopen jaren niet bijgedragen aan een goed werkend jeugdzorgstelsel. Ook is het de vraag waarom de minister van Binnenlandse Zaken, als coördinerend bewindspersoon decentralisaties, in de voorgestelde stelselherziening geen enkele rol heeft gespeeld. Mogelijk is dat een bewuste keuze. Niet zo heel lang geleden schreef de minister van BZK dat zij zich steviger wil inzetten ‘om vanuit het rijk verplichte samenwerkingsverbanden of verplichtingen tot samenwerking te beperken en de kaders te verruimen waarbinnen gedecentraliseerde taken moeten worden uitgevoerd.’ Dat staat haaks op de plannen van De Jonge en Dekker.

 

Uitvoeringsloket

Als de voorgestelde stelselwijziging doorgaat − de wet gaat voor de zomer volgend jaar in consultatie − is geen sprake meer van een decentralisatie jeugdzorg. De weinige sturingsmogelijkheden die gemeenten hebben, worden hen verder afgenomen. Gemeenten worden een uitvoeringsloket van het rijk. De Haagse ingrepen komen bovendien niet ten goede aan de toch al broze interbestuurlijke verhoudingen.

 

Als dit alles maar niet ten koste gaat van kwetsbare kinderen.

Verstuur dit artikel naar Google+

Gerelateerde artikelen

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Spijker (n.v.t.) op
M.i. moet het devies zijn: decentraal wat kan en centraal wat moet. Ik denk dat de praktijk op dit moment uitwijst dat sommige zeer complexe jeugdzorgtaken inderdaad niet goed en efficiënt op decentrale schaal zijn te regelen. Het terugschroeven van dit complexe onderdeel op een hoger niveau lijkt daarom de beste methode. In ieder geval is dat beter en minder bureaucratisch dan jan en alleman mee laten beslissen in gemeenschappelijke regelingen. Bovendien zijn bij het Rijk hiervoor betere investeringsmogelijkheden.
Door M.S. (raadslid) op
Fijn dat er aandacht is voor de hoog specialistische jeugdzorg in de knel. Maar er zou ook meer aandacht moeten zijn voor de volgende problemen: 1. de enorme hoeveelheid Paarse Krokodillen in de jeugdzorg. Tot wel 30% van het budget. De aanbestedingen gaan mogelijk op de schop, maar dit is maar een fractie van het probleem. 2. Er zijn zoveel lagen in de jeugdzorg dat complexe zorg met veel hulpverleners te maken heeft. Van 8 zorgverleners wordt een kind niet beter. Dit komt mede door alle Paarse Krokodillen. 3. Tolerantie van afwijkend gedrag of leervermogen wordt in onze samenleving steeds kleiner. Hierdoor worden meer problemen gemedicaliseerd . Terwijl het de kinderen niet helpt: iedereen met een stempel heeft minder kansen in onze samenleving. Iedereen weet het, maar een duidelijk plan is er niet.
Door HH op
Kunnen we de jeugdzorg niet overdragen aan het rijk en tegelijkertijd een efficiencykorting op het bijbehorende budget doorvoeren? Lijkt me logisch!
Door Nuchter op
@Wachter.
Wat is er dan niet goed gedaan door die prutsers? Ik zie een warrig betoog zonder inhoud en motivatie. Misschien doen de gemeenten het wel heel goed. Ze bedienen maar liefst 10% meer kinderen. Kinderen die onder de oude regeling buiten de boot vielen. Jeugdhulp is veel bekender geworden. Hulp is dichterbij en dus benaderbaar. Dus wat is daar niet goed aan? Ja; dat kost dus veel meer geld. Dat klopt. Maar is de doelstelling goede zorg of minder geld? In uw reactie zie ik daar weinig over terug. Jammer Watcher. De kans gemist een goed beargumenteerd commentaar te geven op dit artikel.
Door Wottsjer (Watcher) op
Tjonge, jong, wat een onwaarachtig gehuil uit het bos van de kennelijk niet-vaardigen. 5 jaar prutsen en traineren en als er dan ingegrepen wordt vragen waarom dat zo lang geduurd heeft en waarom dan alles wordt aangepakt.
Het enige dat ontbreekt is een ongelofelijk fysiek pak slaag voor de verantwoordelijken, ha, ha, de 'eerste overheid', kennelijk volstrekt onmachtig ook maar iets van hun opgave waar te maken.
Je zou je haast wensen dat die hele bestuurslaag aan de kant geschoven wordt en gewoon weer alles wat met zorg en jeugd te maken heeft vanuit Den Haag bepaald wordt, en dat uiteraard op kosten van de gemeenten zelf die er zo'n onmachtige puinhoop van hebben laten komen.
En dan ook een tik voor de redacteur van dit artikel, dat in kennelijke afhankelijkheid van de broodheren is opgesteld, bah!
'Ten koste van de kwetsbare kinderen', wat een gehuichel, die kinderen zwemmen al vijf jaar in het badwater boven het putje.