of 59318 LinkedIn

Hoe kom je data-gedreven in plaats van onderbuikgevoel-gedreven tot beheersmaatregelen in het sociaal domein?

De krantenkoppen liegen er niet om: veel gemeenten in Nederland hebben sinds de decentralisaties in 2015 te maken met tekorten in het sociaal domein. Met name de tekorten op Jeugdzorg lopen enorm op. Gemeenten ondernemen tweeledig actie: enerzijds door een beroep te doen op de rijksoverheid voor ruimere budgetten. Anderzijds door met beheersmaatregelen meer grip te krijgen op de productie en kosten van zorg. Maar hoe kom je als gemeente tot de juiste knoppen om aan te draaien? In samenwerking met één van onze opdrachtgevers kwamen we door middel van BI tot een mooi resultaat. Nieuwsgierig? Lees vooral verder.

Afbeelding

 

Het signaal vanuit P&C: beheersmaatregelen nodig!

Een signaal vanuit Planning en Control: dreigende tekorten. Hoewel het nog om een prognose gaat - en de omvang van het dreigende tekort dus nog geen definitief gegeven is – zal een tekort van een aantal miljoen niet verdwijnen zonder in actie te komen. En ja: acties kosten geld. Maar niets doen ook!

 

Selecteren van de juiste databron

Om te analyseren waar de tekorten vandaan komen, is het belangrijk eerst inzichtelijk te maken wat de voor- en nadelen zijn van de beschikbare databronnen. Ga je analyseren op basis van productie-uitvragen bij aanbieders, op basis van declaraties, of op basis van de afgegeven beschikkingen? Elke bron verschilt in de mate waarin het mogelijk is op detail- of regelniveau analyses te doen, de hoeveelheid indicatoren die in de data zijn opgenomen (verwijzers, aanbieders, productcodes, duur van de zorg), de mate waarin de bron up-to-date informatie geeft en de betrouwbaarheid. Welke bron (of een combinatie van bronnen) de meeste handvatten biedt om tot beheersmaatregelen te kunnen komen, verschilt per gemeente. Een belangrijke tip: om trends te analyseren is het – zoals vaak gedacht - niet altijd nodig om naar de daadwerkelijke uitnutting te kijken. Beschikkingen zijn dan wel een overschatting van de ingezette zorg, toch kan het trends inzichtelijk maken.

 

Tijd voor de data-analyse!

Vervolgens is het tijd voor de data-analyse. Er kan vanuit allerlei invalshoeken worden geanalyseerd. Een goede afstemming met en input van de business – management, beleid, contractmanagement – is hiervoor van belang. Het is belangrijk ergens te beginnen en deze aanpak steeds verder uit te breiden. Trial and error! Bij de opdrachtgever bleek bijvoorbeeld dat bij het analyseren op basis van de instroomdatum administratieve beslissingen een grote invloed hadden op de data, waardoor trends pieken en dalen lieten zien die niet strookten met de werkelijkheid. Daarom is in de analyse uitgegaan van het aantal cliënten met een lopende beschikking op verschillende peildata. Nét een andere manier van analyseren, nét andere formules. Veel meer inzicht!

 

Trial and error kan ook van toepassing zijn op het labelen van zorgproducten naar de achterliggende doelgroep van deze zorgproducten (GGZ-cliënten, LVB-cliënten, JOH-cliënten, ADHD-cliënten, dyslexie-cliënten). De resultaten daarvan leiden namelijk ongetwijfeld tot nieuwe vragen.  “Om welk type ingezette zorg gaat het dan eigenlijk? Betreft het dagbesteding, individuele begeleiding of verblijf?” Wanneer er dan binnen LVB verblijf een grote stijging in kosten of cliënten zichtbaar is, leidt dat weer tot nieuwe vragen. Bijvoorbeeld: “Gaat het daarbij om Landelijke Transitiearrangementen (LTA)?” en “Betreft het Institutioneel Verblijf of gaat het om logeeropvang in de weekenden?”

 

De antwoorden op de vragen hebben invloed op de beheersmaatregelen die worden genomen. Als het LTA zorg betreft, moeten andere acties worden ingezet dan wanneer het gemeentelijke zorg betreft. Een groei in Institutioneel verblijf is – gezien de vaak benoemde wens tot institutionaliseren van jeugdhulp - wellicht geen wenselijke ontwikkeling, terwijl logeeropvang voor de LVB doelgroep of pleegzorg binnen de Jeugd- en opvoedhulp dit juist wel kan zijn.

 

Ook het totale bedrag dat er in de zorg om gaat, is van belang. Het is onlogisch om te sturen op een stijging van cliënten in een zorgvorm waar maar 5% van de totale kosten naartoe gaat. Eenzelfde stijging van cliënten in een zorgvorm waar 40% van de kosten in om gaat, is zorgwekkender.

 

Het presenteren van de resultaten

Na het proces waarbij trial and error uiteindelijk tot de gewenste inzichten heeft geleid, is het nuttig deze overzichtelijk weer te geven. Enerzijds zodat de hele exercitie die is gedaan in één keer helder en onderbouwd is voor degenen die niet van A tot Z betrokken waren. Anderzijds ook om de focusgebieden te kunnen prioriteren.

 

Afbeelding

 

Bepalen van de juiste beheersmaatregelen

Nu de data is omgezet naar bruikbare informatie en de nodige inzichten boven tafel zijn, kunnen de beheersmaatregelen worden bepaald. Gaat er gestuurd worden op de sociale wijkteams? En op welke manier? Welke maatregelen worden richting aanbieders ingezet? Zijn er quick wins te behalen, bijvoorbeeld bij jeugdhulp die na de het 18de levensjaar van het kind doorloopt? Spreek daarbij een periode af waarin de maatregelen worden ingezet en blijf binnen deze periode monitoren op basis van data. 


Afbeelding

 

Meer informatie?

Neem dan contact met me op via inez@vandamoosterbaan.nl of 06 34 06 76 67.

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Contactgegevens

AfbeeldingVan Dam & Oosterbaan 
Orteliuslaan 871

3528 BE Utrecht

06- 28735345

www.vandamoosterbaan.nl

info@vandamoosterbaan.nl

Whitepapers

Bloggers