of 62812 LinkedIn

Gemeenten, stel uw lange termijn doelen in het Sociaal Domein weer centraal!

Gemeenten, stel uw lange termijn doelen in het Sociaal Domein weer centraal!
Stipter Reageer

Op 27 februari 2020 werd bij de eerste Nederlander corona gediagnostiseerd. Nog altijd gaat Nederland én de rest van de wereld, gebukt onder de gevolgen van deze ziekte en de genomen maatregelen om de verspreiding tegen te gaan. In een jaar tijd zijn we gewend geraakt aan het leven in een maatschappij die permanent in een mate van ‘lock-down’ verkeert. Het ‘nieuwe normaal’ raakt de hele maatschappij, zo ook de bedrijfsvoering van gemeenten in het sociaal domein. Nu, een jaar later, is dit een oproep om de gevolgen van noodzakelijk genomen tijdelijke maatregelen tegen het licht te houden, maar ook om terug te keren naar de oorspronkelijke doelstellingen die gemeenten in het sociaal domein voorstaan. In hoeverre zijn doelen met betrekking tot rechtmatigheid, doelmatigheid en efficiëntieverbetering behaald? En belangrijker: hoe kunnen we deze doelen ook in een sterk veranderde maatschappij blijven nastreven?

Thuiswerken is sinds dit jaar niet meer de uitzondering: dit is de norm geworden. Ook gemeenten zijn inmiddels goed geëquipeerd om thuis te werken, maar dit proces is niet overal zonder slag of stoot gegaan. Op meerdere plaatsen zijn de zwaktes in de gemeentelijke organisatie aangetoond. Gemeenten, de ICT-afdelingen in het bijzonder, hebben onder grote druk gestaan om ervoor te zorgen dat het personeel ook vanuit huis zijn of haar werk goed kan uitvoeren. Uiteenlopend van het inrichten van een beveiligde, digitale werkomgeving, toegang tot gemeentelijke netwerken voor informatiedeling, ontsluiting van allerlei (On Premise) geïnstalleerde systemen, het eigen maken van virtuele vergaderomgevingen zoals MS Teams of Zoom, inrichting van pakketten zoals Office365, aanpassen van thuiswerkbeleid en procedures, tot aan het faciliteren van een ergonomisch verantwoorde werkplek thuis. Al met al een hele operatie, waarmee een verschuiving in het denken tussen ‘werk’ en ‘thuis’ heeft plaatsgevonden. Een verschuiving die ook na de huidige ‘Coronatijd’ niet zomaar verdwenen zal zijn: (meer) thuiswerken is de nieuwe standaard geworden.  

 

Bij het doorvoeren van deze maatregelen zijn zowel technische kwetsbaarheden als organisatorische kwetsbaarheden zichtbaar geworden. Meer specifiek hebben wij bij veel gemeenten in het Sociaal Domein een grote personele kwetsbaarheid gezien. Denk aan taken die (te) smal belegd zijn, waarbij een goede back-up ontbreekt, weinig tot geen kennisborging en/of overdracht van werkzaamheden bij het ontstaan van uitval. Kwetsbaarheden die niet alleen de gemeente raken, maar waardoor de continuïteit én de kwaliteit van de primaire ketenprocessen onder druk komen te staan. Voorbeelden hiervan zijn de (juiste en tijdige) verwerking (en betaling) van declaraties van zorgaanbieders, de afdracht van eigen bijdrage richting het CAK, informatieverstrekking naar de SVB over persoonsgebonden budgetten (PGB’s), etc. Het stokken van deze processen heeft (in)direct gevolgen voor zorgaanbieders én inwoners.

 

Door het vele thuiswerken, gecombineerd met een hoog uitvalspercentage van medewerkers, zijn deze kwetsbaarheden aan het licht gekomen. Deze problemen zijn - daar waar ze zich hebben voorgedaan - zo goed mogelijk opgelost. Genomen maatregelen zijn: bevoorschotting van zorgaanbieders, invoering van work-arounds in werkprocessen, inhuur van extern personeel en consultants.

 

Dit zijn korte termijn oplossingen. Vaak noodzakelijk genomen beslissingen, primair gericht op de doorgang van cruciale processen in de bedrijfsvoering. Wat hiermee niet is opgelost zijn de effecten op midden- en langere termijn. Sommige van deze effecten gaan gemeenten merken bij de aankomende accountantscontrole. Want hoe is straks nog vast te stellen wat het verschil is tussen de doorbetaalde zorg en de daadwerkelijk geleverde zorg? Niet altijd zijn hier passende afspraken over gemaakt. Het controleren van de rechtmatigheid van zorgbetalingen wordt hierdoor nagenoeg onmogelijk. Naast de kwaliteit en rechtmatigheid van geleverde zorg, staan de genomen maatregelen vaak haaks op de beoogde kostenbesparingen die alle gemeenten in het sociaal domein willen realiseren.

 

Lange termijn doelen

Kijken naar de langere termijn betekent ook het weer centraal stellen van lange termijn doelen, zoals doelmatigheid: krijgt de burger de juiste zorg?, rechtmatigheid: worden de financiële middelen juist besteed? en efficiënte processen: gaan tijd en middelen niet verloren aan (te veel) administratieve last?

 

Wanneer gemeenten de focus op de korte termijn (continuïteit van de operatie), weer meer naar de lange termijn verleggen, wordt de vraag opportuun wat de kernactiviteiten zijn waar de gemeente zich mee bezig moet houden. En: waar in de keten vinden activiteiten plaats, die de afgelopen periode bij gemeenten voor vertraging of problemen hebben gezorgd? Kunnen deze activiteiten mogelijk, met een hogere mate van continuïteitsborging, door marktpartijen worden uitgevoerd?

 

Neem als voorbeeld de recentelijke introductie van de GGK 3.0 berichtenstandaard, of het vernieuwede CAK-berichtenverkeer, eerder in 2020. Deels zijn dit ‘technische wijzigingen’ geweest (in de opbouw van een bericht), maar voor een heel groot deel vertaalt dit zich naar wijzigingen in bijvoorbeeld de opbouw van het Product Diensten Catalogus (PDC), de wijze waarop zorg mag worden toegewezen, toegestane (volume) eenheden, tarief afspraken, uitvoeringsvarianten, de wijze van declareren, vastleggen van kostprijsproducten (voor de eigen bijdrage), de afstemming met zorgaanbieders en inwoners, en ga zo maar door.

 

Dit zijn voorbeelden van processen waarbij gemeenten zich de vraag mogen stellen of zij, in een domein dat voortdurend zó in beweging is, zelf optimaal in staat zijn om al deze wijzigingen zelfstandig bij te houden én de benodigde kennis hiervoor binnen de eigen organisatie te borgen. Zijn zij zelf voldoende in staat om een goede (dubbel uitgevoerde) uitvoeringsorganisatie hiervoor in te richten én te onderhouden? Heeft het meerwaarde om deze werkzaamheden zelf uit te voeren? Voor grote gemeenten of samenwerkingsverbanden van gemeenten zal het antwoord hierop waarschijnlijk bevestigend zijn. Wij zien echter dat dit voor het merendeel van de gemeenten niet opgaat.

 

Onze dienstverlening

Bij Stipter ondersteunen wij gemeenten in de administratieve uitvoering van de Wmo en de Jeugdzorg. Onze core competenties zijn de administratieve afhandeling, declaratieverwerking, betaling én het regelen van een goedkeurende accountantsverklaring, vanuit een rechtmatig ingericht proces. Wat wij gemeenten bieden is niet alleen ontzorging in de uitvoering van administratieve processen. Bovenal bieden wij gemeenten zekerheid en borging: borging van de continuïteit van de primaire ketenprocessen, borging in het te allen tijde voldoen aan actuele wet- en regelgeving. Inclusief het doorvoeren van alle wijzigingen in PDC, leveranciersafspraken, berichtenverkeer, communicatie naar ketenpartners, etc. Inmiddels doen wij dit voor een verzorgingsgebied ter grootte van +/- 1,6 miljoen inwoners. Dit geeft ons de schaalvoordelen die nodig zijn om onze kennis op peil te houden en blijvend te voldoen aan de (privacy) wet- en regelgeving en standaarden. Daarbij zijn cruciale taken dubbel belegd, waardoor continuïteit geborgd is. Ook richting ketenpartners als een CAK en SVB zijn wij door onze omvang een serieuze gesprekspartner. Dit met een kostenplaatje dat vaak aanzienlijk lager ligt dan bij uitvoering door de gemeente zelf.

 

Advies

Concluderend adviseren wij gemeenten om de focus langzaam weer naar de lange termijn doelen te verleggen. Daarbij loont de vraag: wat zijn de kernactiviteiten die ik als gemeente wil vervullen én die ik als gemeente, ook in tijden van crisis, aankan? En: waar kan ik een grotere organisatorische veerkracht bereiken door activiteiten uit te besteden aan een marktpartij? Rekening houdend met het dubbel organiseren van belangrijke taken i.v.m. mogelijke uitval én ook de belangen van ketenpartners, onder wie zorgaanbieders én burgers, in ogenschouw houdend. Dit alles natuurlijk met de belangrijkste taak centraal: het zo goed mogelijk bedienen van de inwoner.

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Contactgegevens

AfbeeldingBezoekadres

Elementenweg 17
3201 LG Spijkenisse

Postadres
Hongerlandsedijk 18
3201 LW Spijkenisse

Tel.nr. 085-9024000


www.stipter.nl 

e-mail: Vanity.deSnoo@stipter.nl

Meer nieuws

Datagedreven overheid

Whitepapers