of 64740 LinkedIn

Een skillsgerichte onderwijs- en arbeidsmarkt - In gesprek met House of Skills

Een skillsgerichte onderwijs- en arbeidsmarkt. Een belangrijke randvoorwaarde voor de klimaatopgave èn draagt bij aan meer economische gelijkheid.
CrossOver Reageer

In gesprek met House of Skills over de skillsgerichte onderwijs- en arbeidsmarkt: een belangrijke randvoorwaarde voor de klimaatopgave èn draagt bij aan meer economische gelijkheid.

Een meer op skillsgerichte onderwijs- en arbeidsmarkt heeft veel potentie om de huidige traditionele arbeidsmarkt efficiënter, gelijker en toekomst-proof te maken. Als we de transitie naar een meer wendbare arbeidsmarkt realiseren, zal dit positief bijdragen aan onder andere de klimaatopgave, het bouwen van huizen en infrastructuur en economische ongelijkheid. Toch blijken er nog veel obstakels op de weg te liggen. Wij spraken Annelies Spork, programmadirecteur van House of Skills, een programma binnen de Amsterdam Economic Board, over de mogelijkheden, obstakels en oplossingen. House of Skills ontwikkelt niet alleen ketensamenwerking zoals loopbaanpaden Techniek en Bouw, en het Transferpunt Zorg en Welzijn, maar ook skillinstrumenten zoals De Paskamer, het Skillspaspoort en skillstrainingen voor HR-professionals. “Uiteindelijk willen we dat de beroepsbevolking zich blijft ontwikkelen om zo duurzaam inzetbaar te blijven. Weten welke skills iemand heeft en bij welk werk dat past vormen daarvoor een belangrijke basis.”


Waarom een meer op skillsgerichte onderwijs- en arbeidsmarkt?

De huidige coronacrisis heeft aangetoond dat mensen snel moeten kunnen overstappen van een krimp- naar een groeisector. Dit gebeurde bijvoorbeeld met horecamedewerkers die in de zorg een nieuwe functie vonden. Nu zijn er zeker succesverhalen, maar een grote en soepele transitie is uitgebleven. Daarnaast zitten we midden in de vierde industriële revolutie, waarbij banen zullen verdwijnen en anderen zullen veranderen. Maar er komen óók nieuwe banen. “In een ideale meer op-skills-gerichte onderwijs- en arbeidsmarkt benutten we alle talenten die nu onderbenut blijven en kunnen mensen zich ontwikkelen van A naar B zonder helemaal opnieuw te moeten beginnen”, zegt Annelies Spork. “Door meer focus te leggen op de skills van mensen en vacatures ook in skills te beschrijven benut je talent veel meer. Skills vervangen niet het hele diploma-denken, diploma’s blijven relevant, maar soms lijkt het alsof dat het enige instrument is dat we hebben.”

 

Het skillsgedachtegoed leidt daarnaast tot een meer efficiënte en meer gelijke arbeidsmarkt. Er wordt in dit nieuwe systeem minder waarde gehecht aan diploma’s die in een ver verleden behaald zijn, het opleidingsniveau, de brand name van werkgevers en sociale netwerken van werkzoekenden. Daarnaast is het systeem van “learn, do, retire” ouderwets en volgen mensen tegenwoordig een minder linear carrièrepad, zoals “learn, do, learn, do, rest, learn, repeat” (World Economic Forum, 2019). “Het oude systeem benadeelt mensen als zij in een eerder leven ‘verkeerde’ of onlogische beroepskeuzes hebben gemaakt, terwijl het skillsdenken juist kansen biedt,” zegt Annelies Sport. Werkenden en werkzoekenden kunnen deze kansen beter benutten als zij inzicht hebben in hun eigen skills. Daardoor krijgen zij een beter beeld van hun mogelijkheden op de arbeidsmarkt en welke ontwikkelpunten nog verbeterd moeten worden. Zo houden zij meer regie op hun eigen ontwikkeling en loopbaan.

 

Hoe ziet zo’n meer op skillsgerichte onderwijs- en arbeidsmarkt er uit?

Idealiter worden mensen, naast hun diploma’s en certificaten die zij bezitten, óók beoordeeld op hun skills en deze worden erkend door onderwijs en werkgevers als waarde- en betekenisvol. Skills zijn de core currency in deze arbeidsmarkt. Annelies Spork: “Op die manier kan en ziet een werkzoekenden bijvoorbeeld dat hij/zij kan reageren op een functie die buiten zijn/haar vakgebied ligt. Als iemand bijvoorbeeld eerder fysiek werk in de evenementenbranche heeft verricht, zijn er ongetwijfeld functies in de bouw waar zulke vaardigheden goed van pas komen. Was je eerder werkzaam in de horeca? Goed met klanten omgaan is ook erg handig in de zorg of installatietechniek. Om dit te bewerkstelligen hebben we een common currency nodig, in dit geval een gemeenschappelijke skillstaal die gesproken wordt door onderwijs, werkgevers en de overheid.” House of Skills focust op het belang van deze eenduidige taal, een skills-ontologie, zoals nu wordt opgezet door de overheid onder de titel CompetentNL.

 

Obstakels

Iedere transitie kent zijn obstakels maar het veranderen van een nationaal systeem is geen gemakkelijke opgave. Annelies Spork vindt het belangrijk dat er werkenderwijs ontwikkeld en geëxperimenteerd wordt met de skillstaal, zonder ellenlang aan de tekentafel te blijven zitten. “Om deze transitie te realiseren is het belangrijk een iteratieve aanpak te gebruiken. We moeten uitzoeken hoe we het werkend krijgen en ontdekkend leren. Daar heb je veel verschillende partijen bij nodig, die niet alleen beleid opstellen, maar het ook daadwerkelijk uitvoeren. Daarnaast is een lange adem nodig. Een ander obstakel is dat de transitie niet binnen één beleidscyclus van vier jaar te realiseren is. Iedereen wil graag snel resultaat zien, maar van belang is om met elkaar de stip op de horizon te zetten en daar naartoe werken. Onderzoek te doen, kijken wat werkt en dat opschalen. We hebben daarvoor minimaal 8-10 jaar nodig.”

 

Naast de overheid moeten ook de werkgevers anders naar hun functiehuis kijken. Annelies Spork deelt een anekdote van een werkgever die nog vast zit in het oude denken: “Ik ontmoette laatst een ondernemer die het allemaal interessant vond maar ervan overtuigd was dat potentiële zij-instromers voldoende technische basiskennis moeten hebben om aan de slag te kunnen. “Liefst moeten zij gelijk de meterkast in kunnen,” zei deze ondernemer. Nu is het de vraag of iedereen dit moet kunnen of dat werk anders georganiseerd kan worden. Door functies meer in losse taken op te delen en anders naar het functiehuis te kijken (i.e. jobcarving), kun je het werk meer skillsbased onder het personeel verdelen en instapbanen realiseren.”

 

Aan de onderwijskant zijn ook uitdagingen. Op dit moment zijn er onvoldoende leer- en werkcombinatie trajecten. Zij-instromers, cruciaal in deze transitie, moeten kunnen leren en werken tegelijkertijd, omdat zij het zich niet kunnen permitteren om alleen te studeren zonder inkomen. Daarnaast is er bij werkgevers te weinig capaciteit om zij-instromers te begeleiden. “Zolang iedereen het voor zichzelf blijft doen houd je dit in stand. We moeten meer de handen ineenslaan en consortia van bedrijven organiseren. Daarnaast is het belangrijk dat certificeringen meer gebaseerd worden op de skillstaal. Waar een cijfergemiddelde vooral een momentopname aangeeft kan een gemeenschappelijke skillstaal goed aangeven welke vaardigheden en ontwikkelperspectief iemand bezit.

 

Volgens Annelies Spork zijn het onderwijs en bedrijfsleven cruciale spelers om de meer op skillsgerichte onderwijs- en arbeidsmarkt te realiseren en heeft de overheid meer een faciliterende rol. “Het is van belang dat we samen uitvoeren, evalueren, itereren, leren en weer doorgaan. Dat past niet altijd in het overheidssysteem. Als je niet precies het resultaat behaalt wat vooraf is vastgesteld, dan is dat al snel falen. Projecten en pilots zijn in een transitie nodig om uit te zoeken wat wel en niet werkt. Die opgedane kennis is dan een resultaat waar je mee verder kunt.”

 

Het is onderdeel van een grotere transitie naar een duurzame wereld

Annelies Spork kan zich het exacte kantelpunt nog goed herinneren dat skillsdenken van groot belang werd. Dat was tijdens en na de financiële crisis van 2008 toen vooral mensen in het midden- en lagere segment op de arbeidsmarkt het hardst werden geraakt. “Aan het eind van de financiële crisis is onderzoek gedaan naar de staat van leven-lang-ontwikkelen in Nederland. We deden het best aardig, maar juist de meest kwetsbare groepen, zoals jongeren en migranten, deden het minder goed op dit thema. Wetende dat de arbeidsmarkt digitaliseert en er dus veel functies zullen veranderen wordt het nog belangrijker de arbeidsmarkt wendbaarder te maken. De uitkomsten van die eerdere onderzoeken gaven het startschot voor House of Skills: aanjager en innovator van deze transitie voor de Metropoolregio Amsterdam. We hebben onszelf een termijn gesteld van 8-10 jaar. Na die periode moet het onderwijs en het bedrijfsleven skillsbased werken. Dan is het geadopteerd en kunnen wij onszelf opheffen.”

 

Het huidige systeem draait om intensief leren in een hele korte periode en in een vast curriculum. Het gaat ervan uit dat iedereen op dezelfde manier leert en dezelfde kennis nodig heeft. Hierdoor blijven veel talenten onbenut. De consequenties hiervan zijn groot, zo onderschrijft Annelies Spork: “Er moeten bijvoorbeeld meer flexibele leermogelijkheden komen voor volwassenen zodat zij een leven lang leren kunnen combineren met dagelijkse verantwoordelijkheden. Als we deze transitie niet voor elkaar krijgen en mensen hun werk verliezen door digitalisering of andere externe factoren, is de kans groot dat zij uiteindelijk in de bijstand komen.”

 

Annelies Spork vervolgd: “Het is een systeemverandering en daar lopen mensen niet altijd warm voor. Terwijl deze transitie niet op zichzelf staat. Als je kijkt hoeveel mensen nodig zijn om de hele klimaatopgave te volbrengen, dan hebben we veel meer mensen nodig die technisch opgeleid zijn. Dat kan de initiële instroom kant niet alleen realiseren, dus daar zal zij-instroom nodig zijn.”

 

Deze transitie is dus ontzettend hard nodig. Om de klimaatdoelen te halen, om te zorgen voor een meer gelijke en inclusieve arbeidsmarkt en samenleving, en om echt het beste uit mensen te kunnen halen. We moeten de skills-taal benutten om het leven lang ontwikkelen en duurzame inzetbaarheid een push te geven, in vacatures en sollicitaties, in testen, in leren op de werkvloer en op nog veel andere vlakken. Dit vraagt grote samenwerking tussen verschillende stakeholders, maar als de grote drie partijen (onderwijs, werknemers, overheid) hun eigen skills juist inzetten, is het zeker haalbaar.


CrossOver werkt samen met House of Skills aan een meer skillsgerichte arbeidsmarkt.

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.