ruimte en milieu / Partnerbijdrage

Topografische braillekaart in ontwikkeling

Als je blind of slechtziend bent, kun je informatie op topografische kaarten niet tot je nemen.

08 maart 2022
Braillekaart

Stagiair Daan Rijnberk ging op zoek naar mogelijke oplossingen en ontwikkelde topografische kaarten met braille. Dat zorgt voor zelfstandigheid, nieuwsgierigheid en participatie in de maatschappij.

Rebecca Raadsen is 1 van de blinden en slechtzienden die de braillekaarten testte. Raadsen is sinds haar 19de volledig blind. Daarvoor zag ze 10%. Op haar 14de is ze braille gaan leren. Aafke Welbergen, adviseur gebruikersonderzoek bij stichting Accessibility, begeleidde de test van de topografische braillekaart.

Wat zijn hun ervaringen?

Braillekaarten geven inzicht

Raadsen: “Mijn stok helpt me om te navigeren en in mijn hoofd maak ik een soort plattegrond als ik op pad ga. Een nieuwe route loop ik eerst een paar keer met een mobiliteitstrainer, totdat ik de route weet. Van grasrandje tot lantaarnpaal, stoep en hekje.”

Raadsen vond het testen van de braillekaarten leerzaam en inspirerend: “Het is interessant om te weten waar iets ligt, in welke vorm, met welke verhoudingen, maar ook het verband met de geschiedenis. Hoe groot Polen eigenlijk is, dat wist ik niet, tot ik een kaart van Europa in mijn handen kreeg. Ook voelde ik een kaart met bebossing in Nederland. Ik wist dat het versnipperd was, maar nu ook in welke mate! Als ik naar mijn ouders ga met de trein ben ik benieuwd welke reis ik heb gemaakt. Dat zou met een braillekaart mooi inzichtelijk worden.”

Ook al zijn er in Nederland maar 6.000 mensen die braille lezen, ik kan daar wel iets voor betekenen.

Daan Rijnberk - student Geo Media & Design op Aeres Hogeschool

Betekenisvolle stageopdracht

Daan Rijnberk studeert Geo Media & Design op Aeres Hogeschool en werkte tijdens zijn stage bij het Kadaster in het Geo Expertise Centre aan de braillekaarten. “Dit project heeft maatschappelijke impact. Ook al zijn er in Nederland maar 6.000 mensen die braille lezen, ik kan daar wel iets voor betekenen. Het is goed dat het Kadaster dit doet, terwijl de doelgroep relatief klein is. Digitale oplossingen zijn een mooie aanvulling op braille, maar braille houdt nog steeds een functie die niet makkelijk vervangbaar is. Aan het begin zocht ik meteen contact met ESRI Zwitserland, zij hadden namelijk al eens een atlas in braille gemaakt.”

Een goede afspiegeling van de doelgroep

Rijnberk: “Stichting Accessibility heeft geholpen met het samenstellen van de testgroep. Met verschillende leeftijden, typen blindheid, allen met hun eigen meerwaarde. Sommige hadden al eens een braillekaart getest. Het was een enthousiaste, meewerkende en eerlijke groep en het is mooi om te zien wat deze kaarten betekenen. De mooiste reactie vond ik dat iemand zei niet te weten dat Duitsland niét aan Italië grenst, maar dat er nog een stukje Oostenrijk en Zwitserland tussen ligt. De kaarten geven een besef hoe groot een land is.”

Maatwerk

Waar je rekening mee houdt bij het testen van deze kaarten? Rijnberk: “Je wilt voldoende informatie weergeven, maar niet teveel, dat wordt te chaotisch. Ik nam verschillende kaarten op meerdere schaalgroottes mee om zo allerlei vragen voor te leggen. Hoe groot moet de braille zijn? En de rondjes voor steden? Hoe dik moeten de lijnen zijn om het te kunnen voelen? Momenteel werken we vooral met schaal 1:100.000-200.000. Zelfs daar moet je al rekening houden met: wil ik de snelweg óf de spoorlijn opnemen? Het is maatwerk, je kunt niet elk stukje Nederland zomaar printen.”

Braillekaart

Mensen zijn niet hun beperking

Het testen van de kaarten werd begeleid door Aafke van Welbergen, adviseur gebruikersonderzoek bij stichting Accessibility. “In mijn werk vind ik niet alleen de techniek interessant, maar vooral ook het werken met mensen. De persoon als uitgangspunt nemen en gewoon proberen. Wat is er wél mogelijk? Mensen zijn niet hun beperking, maar zichzelf.”

Klantreis in beeld

Van Welbergen: “Bij dit soort gebruikersonderzoeken richt het vraagstuk zich nooit op één onderdeel. Als je het over digitale kaarten hebt, praat je ook al gauw over technologie of de manier van bestellen. Een klantreis in beeld brengen, raakt alle componenten. Tijdens een sessie is het belangrijk om te zoeken naar dat wat iedereen wil, maar óók wat de tegenstellingen zijn. We willen dat iedereen een mening kan laten horen.”

Dit soort kaarten zijn geen vervanging van navigatie, maar zijn alles wat navigatie niet oplost.

Aafke van Welbergen - adviseur gebruikersonderzoek bij stichting Accessibility

Enthousiasme en verbazing

Van Welbergen: “Mij werd weer eens duidelijk dat als je ziend bent, je soms niet beseft wat je allemaal visueel meekrijgt. Dit soort kaarten zijn geen vervanging van navigatie, maar zijn alles wat navigatie niet oplost. Ik heb veel respect voor hoe de doelgroep omgaat met dagelijkse dingen, wat een aanpassingsvermogen! Er altijd maar het beste van maken. De kaarten riepen veel enthousiasme en verbazing op. Dat geeft een kick en daar zet ik me graag voor in.”

Rijnberk sluit af met een blik op de toekomst: “Het zou geweldig zijn als de kaarten uiteindelijk voor iedereen die dat wil online bestelbaar zijn. Waarbij mensen zelf een gebied kunnen kiezen. Momenteel onderzoeken we de opties hiervoor.”

Terzake

Dit artikel komt uit het Kadastermagazine Terzake van maart 2022.

Plaats als eerste een reactie

U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.