of 61441 LinkedIn

Vraag naar koelte in plaats van warmte

Jan Engels 1 reactie

Het besef is onvoldoende doorgedrongen dat door klimaatverandering de energiebehoefte in de gebouwde omgeving op z’n kop gaat. Er is meer aandacht nodig over hoe we ons kunnen koelen in plaats van ons warmen.

Klimaatverandering zet energiebehoefte op z’n kop

"Warmste week ooit in Nederland komt eraan". De kop van een artikel waarin klimaatonderzoeker Geert Jan van Oldenborgh (KNMI) waarschuwt dat met name de extremen in de zomerperiode opvallen. Inclusief steeds hogere minimumtemperaturen. Een ontwikkeling die sneller gaat dan de modellen tot dusver aangeven.

Hittestress is daarmee een fenomeen dat – gelukkig – meer en meer aandacht krijgt. De tegenhanger daarvan is dat onze behoefte aan koeling sterk stijgt: “Elektriciteitsverbruik tijdens hittegolf 30% hoger” was daarom een andere kop. De verkoop van airco’s laat jaar op jaar enorme sprongen zien. Niet voor niets concludeerde de International Energy Agency in haar rapport The Future of Cooling uit 2018: “Koeling is een kritieke blinde vlek in het klimaatdebat”. Vanwege het elektriciteitsgebruik. Bovendien: in Drawdown staan koelmiddelen als eerste en belangrijkste onderwerp genoemd om aan te pakken in het kader van de klimaatcrisis. Wat zien we daarvan terug in ons beleid?

Nog veel te weinig! Koeling wordt als relatief kleine, bijkomende opgave gezien. Koeling is niet benoemd in ons Klimaatakkoord. En wat tekenend is: gemeenten moeten in 2021 de Transitievisie Warmte opleveren. In de handreiking die het ECW voor gemeenten heeft opgesteld is maar weinig aandacht voor koeling.

Ons vizier staat verkeerd gericht. We beseffen nog niet dat door de klimaatverandering – waarvan we pas aan het begin staan – onze energiebehoefte in de gebouwde omgeving op z’n kop gaat. Zeker als we doorgaan met beter isoleren van onze woningen, wat ook zeker nodig is. Dan neemt onze warmtebehoefte nog sterker af, en groeit de koeltebehoefte.

Tegelijkertijd moeten we met een nieuwe, ‘frisse’ blik kijken naar de energiebehoefte van woningen. En beginnen met de warmte die er is. Voor onze woningen is in principe alleen “laagwaardige” warmte nodig: met 60 graden Celsius kom je een heel eind (met 40 graden eigenlijk al). Daarvoor materialen – fossiel of niet – verbranden op temperaturen van vele honderden graden is eigenlijk onzinnig. Dit omdat er zo ontzettend veel laagwaardige warmte beschikbaar is. 's Zomers in onze woningen en scholen, en nog grotere delen van het jaar in supermarkten (koeling!), kantoorgebouwen en bedrijven. En die warmte kunnen we alleen ’s winters benutten als we gaan investeren in seizoensopslag.

Er zijn bedrijven die zich hierin ontwikkelen, maar ons beleid blijft achter. Op rijksniveau (denk aan het Klimaatakkoord) en op gemeentelijk niveau: vanuit de drang om op korte termijn resultaten te boeken wordt stevig geïnvesteerd in (HT-)warmtenetten. Warmtenetten die bijna nooit van een aanvullend koeltenet zijn voorzien. Mijnwater in Heerlen is één van de mooie voorbeelden van hoe het ook kan. Of de proeftuin aardgasvrije wijken in Nagele, waar HoCoSto de warmte- en koudeopslag verzorgt.

Het kan dus, maar het vraagt omdenken. Het vraagt een andere benadering vanuit het rijk (denk aan de Warmtewet 2.0) en van gemeenten, die standaard een “Transitievisie Koude- en Warmte” op zouden moeten leveren. In het belang van alle bewoners. En in het belang van zinvolle investeringen.

Jan Engels, projectleider koeltebeleid van het Klimaatverbond Nederland

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Martin Fröberg (Consultant ) op
Nu de verkiezingsprogramma's nog een concept versie kennen is er nog tijd voor aanpassingen waardoor ook omgaan met koelte een plek kan krijgen. Naar mijn idee van groot belang om effectief om te kunnen gaan met de energie transitie.