of 59345 LinkedIn

Veiligheid wordt vergeten bij energietransitie

Nils Rosmuller Reageer

Veiligheid is een ondergeschoven kindje bij de energietransitie. Het is de hoogste tijd dat het rijk en regionale en lokale overheden de handen ineenslaan.

Ik zie de vraagstukken rondom veiligheidsaspecten van de energietransitie hand over hand toenemen. Het meest prominent komen die in beeld wanneer het misgaat. Heel duidelijk was dat bij de CO2-opslag onder de gemeente Barendrecht (2007-2010). Maar wat te denken van de afgebrande fietsopslag in Dieren (juni 2019) als gevolg van brandende zonnepanelen op het dak, of het stilleggen van de diverse geothermieprojecten door de SodM als gevolg van micro-aardbevingen.

 

Een studie van de rapportages vanuit de Topsector Energie laat zien dat er op diverse fronten van energieopwekking en -opslag kennis ontwikkeld wordt. Veiligheid komt in die rapportages echter amper aan bod, en daar waar het aan bod komt, wordt volstaan met de melding dat ‘de energietransitie natuurlijk veilig moeten geschieden’.

 

De burgemeester is nu verantwoordelijk voor de veiligheid en voert het bevel bij incidentbestrijding. Regionale en lokale overheden worden geadviseerd door de veiligheidsregio’s. Die veiligheidsregio’s maken zelf een transitie door. Van gericht op incidentbestrijding naar in toenemende mate ook risicobeheersing, van lokaal naar regionaal, van reagerend en corrigerend naar participerend en faciliterend, van sectoraal naar integraal. En ondertussen komt de markt met nieuwe concepten van duurzame energieproductie, -opslag en energietoepassing waarbij diezelfde adviseurs gevraagd wordt daar een veiligheidsoordeel over te geven.

 

Wet- en regelgeving voor dit soort innovaties is er veelal nog niet, noch zijn er voorbeelden en ervaringen. Innovatie en politieke druk gaan vóór veiligheid. Kortom, een ongemakkelijke positie voor de veiligheidsadviseurs, terwijl er wel om een ‘veiligheidsgoedkeuring’ wordt gevraagd.

 

De rijksoverheid heeft te weinig aandacht voor de daadwerkelijke implementatie van de energietransitie op regionaal en lokaal niveau, zeker op het aspect veiligheid. We roepen op tot een andere houding. Een eerste stap om rijk en regio beter te verbinden is de lokale en regionale veiligheidsfunctionarissen en instanties meer georganiseerd samen te laten werken. Pas dan komt een andere stap dichterbij, namelijk veiligheid goed voet aan de grond te laten krijgen in de regionale energiestrategieën, omgevingsvisies en -plannen. Ook afstemming met het bedrijfsleven is evident van belang.

 

Ik stel voor om bestuurlijke actie te organiseren rondom de veiligheidsaspecten van de energietransitie. Mijn voorstel is om in elke veiligheidsregio een portefeuillehouder (burgemeester) te benoemen, die dit dossier onder zijn hoede heeft. Hij of zij wordt gefaciliteerd door deskundigen uit de veiligheidsregio’s die zich hebben georganiseerd in een stuurgroep veilige energietransitie. Hun koersdocument kan de rode draad vormen voor te ontwikkelen activiteiten op kennisopbouw, operationeel en bestuurlijk niveau.

 

Gezien het feit dat de energietransitie zich niet alleen afspeelt in de gebouwde omgeving maar ook rond industriële terreinen en transportassen waar risicobronnen- en factoren aanwezig zijn, zal ook omgevingsveiligheid onderdeel uit moeten gaan maken van de burgemeestersportefeuille.

 

Nils Rosmuller, lector Energie- en transportveiligheid bij het IFV en lid van de stuurgroep energietransitie van de veiligheidsregio’s en brandweer Nederland.

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.