of 62812 LinkedIn

Sociaal werk cruciaal bij Omgevingswet

Marcel van Leeuwen en Bernard Kloostra Reageer

Participatie van bewoners is straks een speerpunt in de nieuwe Omgevingswet. Hoe voorkom je dat het alleen voor hoger opgeleiden is weggelegd? Maak beter gebruik van het sociaal werk om informatie breed te ontsluiten.

Weg van de diploma-democratie

Mark Bovens en Anchrit Wille legden in 2010 in hun boek Diplomademocratie de vinger op een zere plek. Inspraakavonden, bezwaarschriften op beleidsplannen en andere klassieke participatiemomenten zijn vaak weggelegd voor hoger opgeleiden. De inwoner met een lagere opleiding of lager inkomen is politiek veel minder actief.

Er is sprake van een kloof tussen politiek en laagopgeleide inwoners en inwoners met een laag inkomen. Volgens het CBS is de verkiezingsopkomst onder hoger opgeleiden het hoogst en onder mensen met een lagere opleiding of lager inkomen het laagst. In Trouw lezen we dat driekwart van de jongeren met een niet-westerse achtergrond thuisblijft bij verkiezingen. In kwetsbare wijken kun je de vraag stellen of de inwoners nog wel een representatieve of participatieve democratie ervaren.

Het rijk streeft een inclusieve samenleving na, waarbinnen niemand aan de kant mag staan. Participatie van belanghebbenden is bij de projectbesluiten van grotere projecten binnen de Omgevingswet per 2022 verplicht; er wordt stevig aandacht gevraagd voor bewonersparticipatie en bewonersinitiatieven krijgen een duidelijke plek. Voor gemeenten is bewonersparticipatie geen afvinkpunt, maar steeds meer een belangrijk onderdeel van hun beleid. Er is dus een mooie beweging opgestart, waarbinnen inwoners een duidelijke kans krijgen om te participeren.

Maar het gevaar dreigt dat niet alle inwoners gebruik gaan maken van die kans. Bij de energietransitie zijn vergelijkbare patronen te herkennen. Ook hier is extra inzet vereist om de inwoners met lagere lonen en een lagere opleiding bij de transitie te betrekken. Kim Putters stelde eerder in het Financieele Dagblad dat ‘hipsters de plek van oorspronkelijke bewoners overnemen’ in het vraagstuk van duurzaamheid. De besparingen die de energietransitie kan opleveren, lijken nu bij mensen terecht te komen die er wel eerst in kunnen investeren. Door bijvoorbeeld zonnepanelen aan te schaffen of hun huis te isoleren.

In de internationale definitie van het sociaal werk staan de termen ‘sociale rechtvaardigheid’ en ‘de bevordering van zelfstandigheid van mensen’ letterlijk genoemd. Deze beroepsgroep kan de eerder genoemde kloof helpen overbruggen, omdat ze aanwezig is in de haarvaten van de buurt en daar de buurtbewoners spreekt. Voorbeelden daarvan zijn de Huiskamers – of vergelijkbare projecten – binnen verschillende gemeenten waar de Tintengroep sociaal werk uitvoert.

In het Westerkwartier ondersteunden sociaal werkers een initiatief van de buurtbewoners om elkaar te ontmoeten en over allerlei onderwerpen te praten. Sociaal werk kan een grote rol spelen bij het ontsluiten van informatie: richting de buurtbewoners én overheden, om participatie bij de Omgevingswet en betrokkenheid bij hun leefomgeving te bevorderen. De sociaal werkers kunnen via deze brugfunctie inhoud geven aan het motto: niemand aan de kant!

Marcel van Leeuwen, manager Mensenwerk Hogeland
Bernard Kloostra, adviseur collectieve dienstverlening Tinten Training & Advies 

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.