of 63428 LinkedIn

Rijk, pak eerst eens je eigen rol op

Huis van Essen en Anne Koning Reageer

Provincies en gemeenten zijn blij dat het rijk zich weer meer verantwoordelijk voelt voor woningbouw en ruimtelijke ordening en daar ook een grotere rol in wil pakken. Maar pak dan wel de juiste rol, vinden gedeputeerden Huib van Essen en Anne Koning.

Verkokering zit bouwambities gemeenten en provincies dwars

Decentrale overheden hebben grote ambities en voldoende plannen om de benodigde woningbouw een plek te geven. Barrières maken echter dat veel projecten vertragen of niet van de grond komen. Het rijk heeft een belangrijke rol om die te slechten.

Maar verkokering en het onvoldoende pakken van de eigen verantwoordelijkheid van het rijk leiden tot stagnatie van projecten. We zien dit bijvoorbeeld terug bij de problemen door stikstof, PFAS en geluidseisen. Woningcorporaties hebben onvoldoende investeringsmogelijkheden door de verhuurdersheffing. Een doorgeschoten marktwerking heeft ertoe geleid dat de vastgoed sector en speculanten enorme winsten maken, terwijl voor grote groepen in de samenleving geen betaalbare woning meer is te vinden.

Die verkokering betekent dat bij meer centralisatie naar het rijk de integraliteit alleen maar slechter wordt in plaats van beter. Bij de keuze voor woningbouwlocaties is dan onvoldoende oog voor de samenhang met andere opgaven. Zoals werklocaties, waterberging, bodemdaling, klimaatadaptatie, bereikbaarheid, cultuurhistorie, het versterken van natuurwaarden en biodiversiteit, de landbouw- en de energietransitie.

Er klinkt steeds vaker een roep om ‘meer regie van het rijk’. De effectiviteit daarvan staat of valt echter bij de rol die het rijk daarmee pakt. Het versnellen van de woningbouw in de complexe ruimtelijke puzzel vereist juist een brede blik, integrale regionale investeringsagenda’s en betere samenwerking.

Die oproep tot het aanwijzen van locaties is bovendien bizar in het licht van de Omgevingswet. De geest van die wet lijkt alweer vergeten. Eén-overheid, ‘lokaal wat kan’, weet u nog? Ook voor die andere grote opgave, de energietransitie, is een aanpak van onderop met regie van provincies het uitgangspunt. Gemeenten, waterschappen en provincies komen in de regionale energiestrategieën samen met een voorstel voor hun bijdrage aan de opwek met zon en wind op land. Gaat Den Haag nu locaties kiezen? De oproep voor het aanwijzen van bouwlocaties is opvallend omdat in de twee casussen waar het steeds over gaat, rijk en regio prima samenwerken. De provincie Utrecht en gemeenten werken in het programma UNed constructief samen met het rijk om vanuit een integrale beoordeling tot een verstedelijkingsperspectief te komen.

De plancapaciteit tot 2030 is inmiddels 155 procent van de toename in de woningbehoefte. De woningbouwproductie is in de afgelopen anderhalf jaar met in totaal meer dan 11.000 woningen opvallend hoog. En dat ondanks PFAS, stikstof en corona. De provincie Zuid-Holland, de gemeente Katwijk en de gemeente Wassenaar bereikten dit voorjaar overeenstemming over de bouw van minstens 5.000 woningen op de voormalige vliegbasis Valkenburg.

Het afgelopen jaar zijn er in Zuid-Holland 13.000 woningen bijgekomen. Met de toekenning vanuit de Woningbouwimpuls kan Zuid-Holland nu aan de slag met het versneld bouwen van 24.000 betaalbare woningen. Helaas constateert Zuid-Holland ook dat de stikstof-ruimte maar ruimte biedt voor 5.000 woningen. Een opgave waar een grote taak ligt voor het rijk.

Huib van Essen, gedeputeerde Utrecht
Anne Koning, gedeputeerde Zuid-Holland

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.