of 64740 LinkedIn

Omgevingswet: even wennen, maar dan een verademing

Anita Nijboer 3 reacties

In 2022 treedt de Omgevingswet in werking. De Omgevingswet kon én kan op veel kritiek rekenen. Die is als volgt samen te vatten: why fix it if it ain’t broken? Dat is in beginsel een legitiem uitgangspunt, maar nadrukkelijk niet van toepassing op het huidige omgevingsrechtelijke stelsel. 

De Omgevingswet betekent een aanzienlijke wijziging van het bestaande wettelijke stelsel. De Omgevingswet integreert zesentwintig wetten en brengt de hoeveelheid bijbehorende algemene maatregelen van bestuur (AMvB’s) terug van zestig naar slechts vier. Ook worden vijfenzeventig ministeriële regelingen vervangen door één regeling. De Omgevingswet kon én kan op veel kritiek rekenen. Die is als volgt samen te vatten: why fix it if it ain’t broken? Dat is in beginsel een legitiem uitgangspunt, maar nadrukkelijk niet van toepassing op het huidige omgevingsrechtelijke stelsel. Om te beginnen is het ook voor niet-ingewijden evident dat een aanzienlijke reductie van de hoeveelheid wet- en regelgeving bijdraagt aan de overzichtelijkheid van dit – en misschien wel ieder – wettelijk stelsel. Natuurlijk kent het huidige stelsel voor de meeste juridische professionals die actief zijn op dit gebied geen geheimen en kost het bovendien tijd en moeite om dit nieuwe stelsel eigen te worden. Maar dat neemt niet weg dat één overzichtelijke wet de voorkeur heeft.

 

Belangrijker is echter dat de Omgevingswet inhoudelijk veel beter aansluit op de realiteit. Het grote verschil met het huidige stelsel – en dit is ook meteen het deel waar critici kennelijk het meeste aan moeten wennen – is de holistische benadering van de nieuwe wet. In plaats van losstaande sectorale regels op het gebied van bijvoorbeeld lucht, geluid en geur – waarvoor nu nog telkens een eigen systematiek geldt – wordt uitgegaan van het meer realistische scenario dat al deze onderwerpen op één locatie een rol kunnen spelen en tegen elkaar moeten kunnen worden afgewogen. Dat is de voornaamste reden om in het nieuwe wettelijk regime afscheid te nemen van separate wetten per onderwerp. Een uitstekend uitgangspunt.

 

Daarnaast wordt in de Omgevingswet een groot deel van de verantwoordelijkheid bij de gemeente gelegd waar het gaat om de zorg voor ontwikkelruimte, maar ook om knelpunten op te lossen. Gemeentes moeten daarvoor een omvangrijk omgevingsplan maken, waarin ruimte wordt toebedeeld voor functies en emissie/immissie- en omgevingswaarden worden vastgelegd voor bijvoorbeeld geur, geluid en trillingen. Ook moeten zij – net als het Rijk en de provincies – programma’s opstellen en uitvoeren om die waarden te halen en om meer ontwikkelruimte te creëren. Gemeenten krijgen naast deze extra taken ook meer bevoegdheden, bijvoorbeeld om maatwerk toe te staan of op verschillende locaties hogere of lagere eisen te stellen, zoals bijvoorbeeld meer of minder duurzaamheidseisen. Het zijn stuk voor stuk wijzigingen die veel beter passen bij de huidige maatschappelijke realiteit.

 

In het kader van de grote opgaven op het gebied van de energietransitie, duurzaam bouwen, het realiseren van meer woningen en het combineren van functies om de beperkte ruimte optimaal te benutten, zijn de nieuwe instrumenten en de verhoogde flexibiliteit van de Omgevingswet een verademing ten opzichte van het huidige - toch wat rigide - stelsel.  

 

Verandering kan altijd rekenen op weerstand, dat is zeker bij wetgeving niet ongebruikelijk. Maar ik denk dat we al snel na de invoering van deze wet niet meer terug willen naar het huidige stelsel.

 

Anita Nijboer, partner bij Kennedy Van der Laan en auteur van ‘Omgevingswet in de Praktijk’

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Hans Zijdeglans op
Proficiat Kennedy van der Laan en mevrouw Anita Nijboer in het bijzonder met uw nieuwe goudmijn!
Door @dirk op
@dirk:
Opiniestuk is teveel eer. Het is napraten van de Rijkscampagne te promotie van de Omgevingswet. Een link had volstaan. Of " blablablabla"

Maar inderdaad: veel beloften, maar er wordt weinig waar gemaakt.
Door dirk (planoloog) op
Zeer vermoeiend dit soort opiniestukken. Zo algemeen verwoord lijkt het inderdaad een verademing, velen komen ook niet verder dan dit detailniveau. Duikt men echt in het nieuwe stelsel, dan blijkt het veel minder geschikt en toepasbaar. Op papier staat van zestig naar vier leuk, maar als die vier net zo lang zijn als de zestig voormalige regelingen, dan schiet men er weinig mee op. In de praktijk zijn veel gemeenten nu vooral bezig om oude wijn in nieuwe zakken te doen...veel werk: nul effect. De capaciteit is er binnen gemeenten niet om daadwerkelijk het denkwerk te verrichten waarmee de eventuele meerwaarde van het nieuwe stelsel benut kan worden. De praktijk is dat gemeenten nu 20 jaar bezig zijn om de wijn over te gieten. Dat is een grove invoeringsfout. Hopelijk ziet de Eerste Kamer dit in en laat men zich niet leiden door de misleidende informatie van de minister en de bestaande hosanna-stemming bij claqueurs als de VNG. Vraag het de mensen op de werkvloer eens: zij kunnen een prima toelichting geven.