of 59162 LinkedIn

Gebiedsgericht inzamelen bedrijfsafval helpt binnenstad

Reageer

De inzameling van bedrijfsafval leidt in binnensteden tot verkeersdrukte en een verrommeld straatbeeld. Bedrijfsafvalinzameling is een taak van de markt, waar overheden echter slechts beperkt invloed op kunnen uitoefenen. In de hoofdstad zijn door de Hogeschool van Amsterdam in opdracht van de gemeente verschillende private initiatieven onderzocht, waarbij de markt de problematiek oplost en de overheid een ondersteunende vervult.

Geen gemeentelijke taak

De inzameling van bedrijfsafval is in Nederland geen gemeentelijke taak. Vanwege de Wet markt en overheid hebben veel gemeenten eigen activiteiten bovendien afgestoten. Het gevolg is dat overheden op bedrijfsafvalinzameling slechts beperkt invloed kunnen uitoefenen. Dit omvat in de regel het reguleren van inzameldagen en -tijdstippen, het voorschrijven van inzamelmiddelen en het verbieden van opslag van bedrijfsafval in de openbare ruimte.

 

Druk op binnensteden

In steeds drukker wordende binnensteden leidt bedrijfsafvalinzameling tot problemen. Uit onderzoek van onder andere de Hogeschool van Amsterdam blijkt dat in de Amsterdamse Oude Pijp, een dichtbevolkte postzegel bomvol publiekstrekkers als horeca en de Albert Cuypmarkt, maar liefst dertien afvalinzamelaars actief zijn. De grote, zware inzamelvoertuigen veroorzaken congestie, onveilige situaties en geluidsoverlast en beschadigen door hun gewicht de kwetsbare binnenstedelijke infrastructuur.

 

Regels niet even nauw genomen

Uit gesprekken in diezelfde buurt blijkt dat bij het aanbieden van bedrijfsafval de regels niet altijd even nauw worden genomen: uit gemak en door ruimtegebrek wordt afval ook buiten de vastgestelde tijden aangeboden, waardoor de openbare ruimte verrommelt en het ongedierte gemakkelijk gemaakt wordt. Handhaving dient haar aandacht te verdelen en komt hierdoor onvoldoende toe aan het structureel aanpakken van dit probleem.

 

Gebiedsgerichte projecten 

Op diverse plekken in Amsterdam hebben aanbieders en inzamelaars van bedrijfsafval, al dan niet met ondersteuning van de gemeente, zelf het initiatief genomen voor een leefbare, duurzame buurt. Enkele voorbeelden: in de Plantagebuurt wordt bedrijfsafval van dertien culturele instellingen gescheiden ingezameld met een elektrische boot. Bij de Westergasfabriek wordt organisch afval ingezameld met een elektrisch voertuig en op het terrein zelf tot groengas, warmte en compost verwerkt. Op het Damrak zijn de inzameltijdstippen geharmoniseerd. Aanbieders en inzamelaars dragen met elk van deze projecten gezamenlijk bij aan het oplossen van de genoemde problemen: minder bewegingen van zware inzamelvoertuigen en minder afval in de openbare ruimte.

 

Onderzoek Hogeschool van Amsterdam 
De Hogeschool van Amsterdam heeft in opdracht van de gemeente Amsterdam vijf van dergelijke collectieve, gebiedsgerichte projecten in de hoofdstad onderzocht. De betreffende projecten bevinden zich in bestaande, binnenstedelijke gebieden. De aanpak kan echter ook in transformatiegebieden en nieuwbouwgebieden worden toegepast. De mate van succes van een project hangt af van een aantal factoren.

 

Voorwaarden voor succes

Ieder succesvol project start met een goede inventarisatie van de huidige situatie. Dit geeft inzicht in de specifieke problematiek en voorkomt discussies op basis van meningen in plaats van feiten. Ook aandacht voor draagvlak onder aanbieders van bedrijfsafval in het gebied is essentieel. Evenals de mate waarin de nieuwe oplossing zich van de oude onderscheidt. Innovatieve inzamelvoertuigen, zichtbare vermindering van afval op straat en consequente handhaving van de regels verhogen de betrokkenheid. Het proces voltrekt zich niet vanzelf: een stevige projectleider die draagvlak onder deelnemers geniet is essentieel voor succes. Wordt aan een of meer voorwaarden niet voldaan, dan neemt de kans van slagen aanzienlijk af.

 

Belangrijke rol overheid 

De rol van de overheid bij het realiseren van resultaat mag niet worden onderschat. Een helder en actief bedrijfsafvalbeleid geeft aanbieders en inzamelaars vertrouwen en draagt bij aan een snellere realisatie. Dit betekent concreet dat de lokale overheid regelgeving harmoniseert en hierover helder communiceert, alle noodzakelijke bij het project betrokken gemeentelijke afdelingen met elkaar verbindt en de arbeidsintensieve implementatiefase financieel ondersteunt. Dergelijke projecten vergen zonder uitzondering een lange adem, en succes is niet gegarandeerd; twee van de vijf onderzochte projecten zijn kort na de implementatie beëindigd.

 

Ruimere interventiemogelijkheden

De bestaande wet- en regelgeving biedt weinig handvatten om de markt sneller in de goede richting te bewegen. Er moet daarom op lokaal, landelijk en Europees niveau worden gewerkt aan ruimere interventiemogelijkheden. De gemeente Amsterdam neemt hierin het voortouw door met behulp van de ruimte die de Crisis- en herstelwet biedt, in het gebied van de Negen Straatjes een aanpak uit te rollen die verder gaat. In samenwerking met private partijen zal vanaf mei 2019 in de praktijk worden getest in hoeverre het opheffen van het onderscheid tussen huishoudelijk- en bedrijfsafval, alsmede het verplicht coördineren van inzamelingsactiviteiten bijdraagt aan een leefbare omgeving.

 

Praktisch stappenplan

Uitgebreide onderzoeksresultaten zijn door de gemeente Amsterdam en de Hogeschool van Amsterdam gepubliceerd. De geleerde lessen zijn verwerkt in een praktisch stappenplan, dat aanbieders en inzamelaars van bedrijfsafval en lokale overheden kan ondersteunen bij de uitvoering.

 

Simon de Rijke, docent/onderzoeker Urban Waste Logistics aan de Hogeschool van Amsterdam

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.