of 59345 LinkedIn

Kabinet krijgt de waterschappen wel klein!

52 reacties

AfbeeldingColumn Hans Middendorp
Finalist van de BB Serious Game Top Influencers
“Als we de waterschappen niet kunnen opheffen, dan krijgen we ze wel op een andere manier klein”, lijkt de gedachte van staatssecretaris Atsma van Infrastructuur en Milieu. In de visie van het kabinet leidt een vermindering van het aantal gemeenteraadsleden, leden van provinciale staten en waterschapsbestuurders met 25% “als vanzelf” tot een vermindering van de bestuurlijke drukte.

Voor de waterschappen pakt de voorgenomen wijziging van de waterschapswet wel heel zuur uit. Al bij de invoering van de Waterwet in 2008 werd het aantal waterschapsbestuurders verlaagd van 45 naar 30 zetels (-33%). Nog een vermindering met 25% komt uit op 23 zetels, de helft van het aantal zetels vóór 2008.

 

De voorgestelde wetswijziging moet ook 77 miljoen euro aan bezuinigingen opleveren. Waterschapsbestuurders zijn parttimers met een onkostenvergoeding, die zich inzetten naast hun fulltime baan en stevig geworteld zijn in de samenleving. Ook de leden van het Dagelijks Bestuur krijgen een vergoeding op basis van een parttime aanstelling.

 

Kortom, waterschapsdemocratie is nu al “op een koopje”, en het naar huis sturen van waterschapsbestuurders levert weinig op aan bezuinigingen.

Democratisch rammelt er ook nog wel wat bij de waterschappen. Nu zijn er nog negen ‘geborgde zetels’, om de functionele belangen van eigenaren van bedrijfsgebouwen, van akkerbouwers en veetelers en natuurorganisaties te behartigen. Neem het hoogheemraadschap van Delfland, met 1,2 miljoen inwoners als voorbeeld: Als het voorstel van het kabinet doorgaat, dan zouden die 1,2 miljoen inwoners slechts door 16 gekozen bestuursleden worden vertegenwoordigd? Vergelijk dat eens met het aantal leden van een gemeenteraad!


Laten we in de gekte van de huidige tijdsgeest het hoofd koel te houden. Waterschappen zijn al flink opgeschaald in de afgelopen jaren, en het aantal gekozen waterschapsbestuurders is al flink verminderd. Inmiddels zijn ook nieuwe, a-politieke partijen vertegenwoordigd in de waterschapsbesturen, die veel werk maken van hun contact met de achterban. Die ontwikkeling moet je juist een kans geven!

 

Als het puur om de financiën gaat, is het ook veel voordeliger om alle dijkgraven naar huis te sturen. Om te beginnen worden dijkgraven niet gekozen, en hun salaris is drie keer hoger dan dat van een gekozen lid in het Dagelijks Bestuur. Mijn voorstel is dan ook: dijkgraaf eruit, weg met de geborgde zetels en vasthouden aan dertig gekozen waterschapsbestuurders. Daarmee wordt pas echt recht gedaan aan het democratisch mandaat van de waterschappen. Ook in de toekomst!


Hans Middendorp

Lid van het Algemeen Bestuur van het hoogheemraadschap van Delfland voor de Algemene Waterschapspartij.

 

Afbeelding

*Lees ook columns van andere BB Top Influencer-finalisten>>
*Al LinkedIn-lid? Zoek de finalisten op in de BB Linkedin-groep of in één van de subgroepen:

 

 Arbeidsmarkt & Carrière  
 Digitaal Besturen 

 Financiën 

 Openbare Orde en Veiligheid 

 Ruimte en Milieu 

 Sociaal

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Guus Beugelink (Hoogheemraad) op
Middendorp adresseert een intrigerend probleem. Onderstaand een analyse vanuit een wat andere aanvliegroute. Het probleem van de waterschappen is m.i. tweeledig.
In de eerste plaats heeft de gemiddelde waterschapper onvoldoende oog voor de publicitaire kant van het waterschapswerk. Stuk voor stuk zijn het harde werkers, die met veel plezier en nog meer vakmanschap de waterproblemen in dit land te lijf te gaan. Echter, ‘doe maar gewoon, dan doe je gek genoeg’ is een belangrijke waarde in de arbeidsethos van de waterschapper. Gekscherend heb ik wel eens gezegd dat waterschappen er erg goed in zijn om ’schoon water in stilte naar zee te dragen’. Kortom, een technocratisch bolwerk, waar roestvrijstalen oplossingen worden bedacht voor elk voorkomend waterprobleem, maar wel eens wordt vergeten dat die oplossing, hoe knap ook bedacht, moet worden geaccepteerd door de omwonenden, de streek, de sportvissers enz. Want onbekend maakt onbemind. Dat leidt er mede toe, dat (te) weinig Nederlanders beseffen dat ze in een delta wonen en werken, soms tot wel 6,5 m onder de zeespiegel. Dat dat - mede dankzij de waterschappen - kan, is bijna te vanzelfsprekend om bij stil te staan. Daarom is de opkomst bij de waterschapsverkiezingen zo laag (zie advies RvS). Het gaat allemaal goed en dus valt er weinig te mopperen. Dat de waterschappen hun werk goed doen blijkt wel uit het feit dat er sinds 1953 in Nederland niemand meer is verdronken als gevolg van een overstroming. Ja, als de jaarlijkse belastingaanslag van het waterschap weer op de deurmat valt, dan vragen we ons collectief af waar dat geld allemaal voor nodig is. Die vraag is niet zo moeilijk te beantwoorden. Voor pakweg 1 euro per dag per huishouden zorgen de waterschappen voor uw droge voeten, staan ze 24 uur per dag paraat om uw rioolwater op te halen, regelen ze dat het afvalwater van bedrijven op een verantwoorde manier wordt gezuiverd en zorgen ze er ook nog eens voor dat de boeren overal waar ze dat willen piepers, peren en prei kunnen verbouwen. Geen enkele andere verzekering biedt zo’n hoge dekkingsgraad tegen zulke lage kosten! Dat doen we al 800 jaar zo en daarmee is het als het ware onderdeel geworden van ons DNA (gentechnologie avant le lettre). Net zoals een olifant zich er ook niet over verbaast dat hij een slurf heeft (hij weet niet beter), is het voor een waterschap een hele opgave om die werkwijze die o.m. het resultaat is van 800 jaar geschiedenis, te wijzigen. Zo’n houding verander je niet door te zeggen dat we het van nu af aan anders gaan doen, daar is veel meer voor nodig! Dat wil echter niet zeggen, dat er geen reden is om daar hard aan te werken. In de afgelopen jaren is daar ook al veel in verbeterd. De operatie Storm, waarbij het Rijk de waterschappen vroeg om 100 miljoen bij te dragen aan ’s Rijks schatkist, heeft veel bijgedragen aan de verbetering van de toch wat ondergeschoven positie van de waterschappen. Zo is de Unie van Waterschappen toegelaten tot het zg Overhedenoverleg tussen Rijk, IPO en VNG. Dat de gevraagde 100 miljoen in 2011, (19 miljoen voor de Muskusrattenbestrijding en 81 miljoen voor het Hoogwater beschermings programma), en passant is opgeplust tot 181 miljoen in 2015 beschouw ik gemakshalve maar even als ‘collateral damage’.
Het kenmerk dat het beste past bij die bovenomschreven attitude van de waterschappen is bescheidenheid. Nou is bescheidenheid een competentie die je niet veel aantreft bij politici, integendeel. Ik schat in, dat het tegeltje ‘bescheidenheid siert de mens’ in menige politieke werkkamer ontbreekt. Dat zal ongetwijfeld te maken hebben met de drang tot scoren in combinatie met de wens om over 4 jaar herkozen te worden. Misschien is het daarom we l zo dat politiek en waterschap niet zo goed samengaan. Er bestaan nu eenmaal geen liberale natuurvriendelijke oevers, geen socialistisch dijkbeheer en geen afvalwaterzuiveringen op confessionele grondslag. De waterschappen hebben wel een eigen belastingssysteem, waarmee ze hun werkzaamheden bekostigen. Het grote voordeel van zo’n eigen belastingsysteem is, dat de vraag of het geld aan de veiligheid van de dijken moet worden besteed, een nieuwe rotonde moet worden aangelegd of het bejaardenhuis moet worden opgeknapt, niet hoeft te worden beantwoord. Het antwoord vloeit nl voort uit de taakomschrijving van het waterschap. De mantra ‘Schoon water, droge voeten en veilige dijken’ geeft de belastingbetaler de garantie dat zijn veiligheid tegen overstromingen niet ondergeschikt wordt gemaakt aan andere ongetwijfeld minstens zo urgente problemen.
Doordat eigen belastingsstelsel onttrekken ze zich aan de greep van het Ministerie van Financiën. En dat de waterschappen daarom zo weinig vrienden hebben in Den Haag. Dat is mijn tweede punt.
Waarom moeten waterschappen keer op keer bewijzen dat ze bestaansrecht hebben? Omdat het goedkoper kan? Omdat de bestuurlijke drukte minder moet? De praktijk wijst het tegendeel uit. De bestuurskosten van de 25 Nederlandse waterschappen samen bedragen ca 25 miljoen/jaar bij een omzet van ca 2,5 miljard/jaar (1%)! 40 jaar geleden waren er nog zo’n 3000 waterschappen, nu zijn er nog 25, binnen een paar jaar nog een stuk of 20. Hoezo bestuurlijke drukte? Een half jaar geleden is er tussen Rijk, IPO, VNG en UvW het Bestuursakkoord Water gesloten, waarin o.m. nieuwe bestuurlijke verhoudingen zijn afgesproken, waarin verregaande samenwerking tussen gemeenten en waterschappen is geduid incl. de daarmee te bereiken besparingen (ca 400 miljoen, oplopend tot zo’n 750 miljoen in 2020). Toch meent dhr Schouw, lid van de Tweede Kamer namens D66, een half jaar na dato nog steeds, dat het goedkoper kan door de waterschappen op te heffen en hun werk onder te brengen bij de provincies. Een meerderheid van de Tweede Kamer (PvdA, GL, PVV, SP en D66) heeft een daartoe strekkende motie ondersteund. Een voorbeeld van publiciteit zoeken? Of wellicht kabinetje pesten door tweespalt te zaaien in de wankele gedoogconstructie? Ik waag me maar niet aan een uitspraak. Eerlijk gezegd ben ik wel blij met die motie. Een mooie gelegenheid om klip en klaar duidelijk te maken dat de waterschappen ertoe doen!
En om aan te sluiten bij het betoog van Hans Middendorp, of dat je daar nu 30 of 20 bestuursleden met of zonder dijkgraaf voor nodig hebt, vind ik niet zo interessant. Waar ik me veel meer zorgen over maak is dat we met het invoeren van de indirecte verkiezingen, zoals dit kabinet heeft afgesproken, een hele forse stap terugzetten in de tijd. Doordat in de nieuwe opzet vanaf 2014 de gemeenteraadsleden het waterschapsbestuur gaan kiezen, is de kans groot dat het waterschapsbestuur een verzamelplaats wordt van het ‘old boys network’. Waardoor specifieke waterschapspartijen als de Algemene Waterschapspartij en Water Natuurlijk, de winnaar van de laatste verkiezingen, zo goed als worden uitgeschakeld van deelname aan die verkiezingen. Zie ook de adviezen van prof Elzinga en de raad van State. En waar indirecte verkiezingen toe kunnen leiden, hebben we bij de laatste verkiezingen voor de Eerst Kamer kunnen zien. In aanloop naar de Eerste Kamerverkiezingen is achter de schermen meer onderhandeld dan ooit. Alles voor die ene restzetel voor de coalitie dan wel de oppositie. Ordinaire koehandel! De premier vond “dat het systeem van de Eerste Kamerverkiezingen "bizar" is, en dat dit weinig met democratie te maken heeft”. Rutte staat niet alleen in zijn kritiek. Bijna alle politici zeiden wel iets over de ondoorzichtige gang van zaken. En voor de waterschapsverkiezingen gaat dit kabinet we hetzelfde systeem invoeren? Daar zou de Tweede Kamer een stokje voor moeten steken!

Guus Beugelink,
Hoogheemraad De Stichtse Rijnlanden
Door Frederik de Vries (Projectmanager ) op
Hans, helder artikel. Ik ben het echter niet helemaal eens met de gedachtegang erachter. De stellingen die jij aandraagt aangaande kosten en dergelijken zullen ongetwijfeld waar zijn. Maar volgens mij moet de cruciale vraag gesteld worden wat de meerwaarde van een gekozen bestuur is. Toon dit aan en voer niet de discussie dat het allemaal wel mee valt. En om eerlijk te zijn is mij die meerwaarde lang niet altijd helder.

Waterschappen zijn zeker kundig. Hebben ook zeker ervaring. Echter, ze lopen op een aantal issues ook behoorlijk achter. Denk aan projectmanagement, aanbestedingen etcetera. Op deze gebieden komen ze echt niet in de buurt van grote broer RWS. Daarnaast is het bestuur van zeker een aantal waterschappen de laatste jaren, zodanig geweest dat schappen op het rand van de financiele afgrond zijn gebracht. Pas op het moment dat de waterschappen goed bestuurd worden en ze professioneel werken zal de drang tot afschaffing echt gedempt worden.
Door Eelco Nap (business consultant) op
Klein? De waterschappen worden groter!
Afschaffen? De waterschappen zouden werelderfgoed moeten worden! het meest succesvolle en duurzaamste bestuursorgaan ter wereld!
Door Jeroen de Waal (Voormalig Gemeenteraadslid) op
Polderen is een top-hobby in Nederland. Behalve dat ons land er groot van is geworden (van de polders in elk geval), is het een tijdverdrijf voor talloze instanties, hobbyisten, professionals en bestuurders. Een beetje bestuurlijke drukte is goed om iedereen scherp te houden als het gaat om het leefbaar houden van ons land. Daar hoort het beheer van onze grootste (bodem)schat: water, zeker bij. De waterschappen hebben zich daar eeuwen buitengewoon nuttig in gemaakt. De vraag is dan ook niet of het waterschap moet blijven bestaan als fenomeen, maar of de democratische aansturing door een direct gekozen (algemeen) bestuur zijn langste tijd heeft gehad. Daar valt nog winst te behalen.
Door Bas Hartkamp (-) op
De Nederlandse Bank, en nu de ECB zijn instituten met een scherpe nuttige taak. Heel belangrijk dat die onafhankelijk zijn van politieke en andere vluchtige invloeden.

Ik zie geen verschil met de Waterschappen, dus dat jarenlange gezeur om een goede democratische vertegenwoordiging te maken / houden lijkt mij niet echt nodig.

Maak de waterschappen los van alle gedoe en geef ze de simpele taak mee: "Houdt iedereen droog en tevreden". Ze zijn volwassen en wijs genoeg om hun ervaring daarvoor goed en efficiënt in te zetten.
Door t.s. op
Hoop dat onze regering wakker geschudt zal worden door dit artikel.
Door Jan Talen (Wethouder Staphorst) op
Organisaties afschaffen als er geen problemen zijn is populaire. Defensie kan volgens velen worden afgeschaft omdat we toch geen dreiging meer hebben uit het 'oosten'. Hetzelfde geldt voor waterschappen, toen de dijk in Wilnis begon te schuiven wisten we opeens weer van het bestaan van waterschappen. Nederland heeft min of meer zijn bestaan te danken aan waterschappen. Zelfs de ontwikkeling van Staphorst is te danken aan de continue strijd tegen het water. Nu ook gemeenten zich weer orienteren op de core-business zijn waterschappen meer dan ooit belangrijk. De expertise en het invullen van de Kaderrichtlijn Water is een majeure taak. Het moet bovenlokaal gebeuren. Dat de organisatie tegen het licht wordt gehouden is niets meer dan logisch in deze tijd van herbezinning. Wellicht dat in managementkosten en efficiency kan worden bespaard. Er heerst een stuk bureaucratie, denk alleen maar aan het belastingsysteem. Diverse gemeenten zijn hier effectiever in, automatiseringsprojecten bij dit soort instanties mislukken meestal en dat zie je binnen de waterschappen. Dus hier zijn grote bedragen te bezuinigen. Verder zou het dagelijksbestuur professioneler kunnen, opschalen is wellicht mogelijk. Weliswaar moet het aantal geborgde zetels worden behouden. Het meeste geld komt van landbouwers, industrielen en grondeigenaren. Dus het evenwicht tussen betalers en bepalers moet in balans zijn. Opgemerkt moet worden dat de bestuursleden van waterschappen zeer veel passie bezitten en gemotiveerd zijn. De kennis en know-how die waterschappen bezitten vind je niet bij gemeenten of provincie. Laten we lering trekken uit de geschiedenis en waterschappen niet laten opgaan in een andere overheid. Wellicht dat die andere overheden, zoals provincies opgeschaald kunnen worden en zodoende de nodige bezuinigingen opleveren.
Door Siebren Frölich op
Het punt is duidelijk: vertegenwoordiging moet behouden blijven, en gezien de huidige waterschappen voor een kleine vergoeding werken, moet de bezuiniging bij de dijkgraven vandaan komen, hoewel ik een vraagteken moet zetten bij het volledig schrappen ervan.

De waterschappen functioneren, zodoende moet dit behouden blijven, en niet als ondertaak worden verdeeld bij een steeds groter wordend provinciaal orgaan. Alleen zo wordt haar taak niet gebagatelliseerd of simpelweg verwaarloosd in de bureaucratie.
Door dr. J.V. (gepensioneerd) op
Het aanstellen van dijkgraven van hogerhand is ondemocratisch: de aanstellende instantie stippelt zo de toekomst uit naar hun eigen beleid. (vgl burgemeesters, bisschoppen)
Door Piet (consultant) op
Ik ben niet beroepsmatig en of bestuurlijk verbonden met een waterschap. Doch heb ik er diverse raakvlakken mkee ( gehad). Waterschappen zijn bijna de enige Overheidsoraganen die vrij redelijk functioneren.Helaaas heeft de gewone burger om die reden weinig op met Waterschappen! Deskundigheid en ervaring voeren de boventoon een geen holle politieke frases. Zo gauw dit over gaat naar Gemeenten ( onervaren politieke lieden zonder kennis) gaan de prijzen/kosten enorm, omhoog en zullen we zeker in Ned geconfronteerd worden met natte voeten of meer.Het zal wel gauw 20/25 jr duren dan worden ze weer zelfstandig gemaakt.Welterusten Nederland.