of 59318 LinkedIn

De hinderambtenaar als gemeentelijke processierups

De hinderambtenaar is de gemeentelijke variant op de eikenprocessierups. Ze zijn verspreid over het hele land, hun stekelige opmerkingen zorgen voor flinke overlast en ze zijn lastig te bestrijden.

Samen vormen ze een krachtige hindermacht voor politici en bestuurders die willen verduurzamen. Moet de VNG met spoed een landelijk coördinatiecentrum opzetten of zijn er andere middelen om deze plaag te bestrijden?


Niemand wil het zijn, maar velen zijn het: hinderambtenaar. Ze starten ieder overleg met een diepe zucht, beginnen elke zin met ‘ja-maar’, kennen alle artikelen van iedere wet uit hun hoofd en komen zelf nooit met een origineel idee. Bij steeds meer collega’s veroorzaken ze rode vlekken en jeukende handen.

 

Vorige maand hoorde ik een bestuurder verzuchten dat hij op twee niveaus wordt tegengewerkt. Samen met anderen wil hij de baatbelasting inzetten voor gebouwgebonden financiering. Simpel gezegd ruilen mensen hun energierekening in voor een duurzaamheidsbelasting. De experts zijn het erover eens: het middel is financieel, juridisch en praktisch inzetbaar om de verduurzaming van woningen te versnellen. Maar rijksambtenaren vinden dat een oude belasting uit 1920 oneigenlijk gebruikt wordt. En omdat het middel prevaleert boven het doel zijn ze tegen en bieden weerstand. Gelukkig beschikt de gemeente over voldoende autonomie om toch aan de slag te gaan.

 

Maar dan wordt het pas echt uitdagend, want de ware uitdaging nestelt zich diep in de ambtelijke organisatie. Veel duurzaamheidsambtenaren beschikken niet over de juiste kwalificaties om een vuist te maken en laten zich snel klempraten door vastgeroeste routine-ambtenaren die obstructie tot kunst verheffen. Vaak zijn het mensen die handelen uit angst voor hun baan en daarom voor iedere kans op verandering weer een nieuw probleem bedenken. Ze sidderen voor no-regret maatregelen en wachten liever eindeloos op de heilige graal.

 

Hoe voorkom je dat je groene kruistocht eindigt in hun stekels? Hebben ze dan geen natuurlijke vijand, een gemeentelijke variant op de koolmees, zeg maar? Die is er, dat zijn alle wethouders samen. Ambtenaren eigenen zich te veel macht toe en remmen daarmee duurzame ambities. Wethouders zijn belangrijk als brug tussen de politiek en de ambtenaar. Als zij druk zetten op verduurzaming dan wordt dwarsliggen een stuk moeilijker. Lijn de wethouders op met kennis en zit als wethouder samen met de ambtenaar aan tafel. Maar de vijand is sluw en gedijt  bij verzuiling en versnippering. Werk daarom niet solistisch, maar val als groep aan. Bundel kennis, budgetten en energie en werk als een goed geolied apparaat samen. Want alleen dan houden de stekeligheden vanzelf op.

 

Duurzame innovatie bereiken we niet met de kaasschaaf, excelpolitiek of oeverloos polderen. Echte vergroening bereik je met omdenken: niet met redeneren vanuit bestaande kaders en regels, maar door vrijdenken. Als vernieuwing altijd binnen de regels moet passen, verandert er maar weinig. Regels volgen vanzelf en mogen niet langer misbruikt worden door een pervasieve hindermacht. Wees alert op de ambtelijke processierups en zet deze zo snel mogelijk buiten spel. Dus bestuurlijke koolmezen: eet smakelijk, want volgens de biologen verslinden jullie gemiddeld een slordige 400 rupsen per week!

 

René Notenbomer
Lees hier meer columns van René Notenbomer  

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Twijn ter Braake op
Die ongemotiveerde ambtenaren waar manager Luppo over klaagt, geef ik groot gelijk. Dit betreft nl. de categorie die sinds 1987 iedere maand VUT-premie heeft moeten betalen. En dat bijna 30 jaar lang. Daar zien zij zelf niets van terug. Sterker nog, als 'dank' mogen zij nog 2 jaar langer doorwerken. Terwijl hun collega's die voor 1950 waren geboren, tussen de 55 en 60 jaar met vroegpensioen konden, tegen vaak zeer aantrekkelijke financiële regelingen.

Ik heb maar 1 advies aan die groep hinderambtenaren: Blijf zitten, tot de allerlaatste dag tot je AOW krijgt.
Door Cor (Jurist) op
@ Luppo (manager): ook hier geldt Luppo, ga dan in een omgeving werken waar je die hindermacht niet of in elk veel minder tegenkomt. Geef je frustraties vooral vorm, inhoud en richting met je voeten, namelijk door op te stappen als je niet met zulke tegenspraak kunt dealen als manager. Of kom jij soms ook maar lastig ergens anders aan de bak?
Door Gerrit op
Luppo is een manager zonder macht
Door Hans op
@ Luppo: jij kunt wel heel goed met mensen om gaan, is het niet?
Door Luppo (Manager) op
Ik herken ze ook, de hinderambtenaren. Bij mij beginnen ze elke zin met “ nee”. Vreselijke mensen, die inderdaad alle regels kennen. Ze hebben geen toegevoegde waarde meer. Het liefst zie ik ze nog liever vandaag, dan morgen vertrekken. Maar helaas.. ze komen nergens anders meer aan de bak en wachten op hun pensioenleeftijd.. ze willen wel eerder stoppen, maar dat kost wel een paar tientjes tot enkele honderden euro’ s netto in de maand en dat kan niet uit..
Ze lopen 20 jaren achter in ontwikkeling, maar weten alles.., maar kunnen eigenlijk niets meer. Ik geef ze zo weinig mogelijk aandacht, maar dan ben ik niet empatisch, toon geen interesse in hun. Een waardeloze manager.. Dat klopt! Heb ik ook niet. ik stop mijn energie liever in de positieve collega’s die wel vooruit willen en zich willen ontwikkelen.. dat zijn heerlijke mensen, waar ik graag ondersteuning aan geef..
Door f.A. von Geusau op
Ach, weer zo'n mannetje dat zijn product moet slijten. En met populistisch geblaat en het zwart maken van een beroepsgroep, meent hij zijn 'koolmeesjes' voor zich te winnen. Het stukje zegt meer over hemzelf dan over de groep die hij kennelijk zo veracht.
Door Cor (Jurist) op
Wat moet René Notenbomer toch ontzettend verlangen naar het Amerikaanse overheidsysteem, waarbij na een politiek-bestuurlijke machtswisseling ook (de top van) het ambtenarenapparaat wordt vervangen door politieke vrienden die het gedachtengoed van de nieuwe machthebbers omarmen. Ja, dat is pas echt een land waar we een voorbeeld aan kunnen nemen op het gebied van een flexibel opererende ambtelijke organisatie, die open staat voor de nieuwe wind die waait en hard werkt om nieuwe politieke doelen linksom of rechtsom te legitimeren om ze vervolgens hoe dan ook uit te voeren! Alleen justitie en de rechterlijke macht liggen daar nog wel eens dwars, maar die worden beetje bij beetje ook vervangen. Dat is de moderne rechtstaat die dhr. Notenbomer kennelijk graag ziet! Nou René, een reactie ongeveer in lijn met het gedachtegoed van 'The Donald' zou zijn: ga daar dan wonen. Zelf hou ik het op: kun je het voortaan asjeblieft allemaal wat minder goedkoop en populistisch brengen?
Door Peter van der Amsten (Beleidsadviseur) op
Gelukkig hebben we naast hypegedreven, egomane politici en bestuurders nog op continuiteit en risicomanagement gerichte uitvoerders.
Door Hans op
Welja, doelredeneren in een rechtsstaat. Wat kan daar nu fout mee gaan?
Door Ben (jurist) op
Om nog even te reageren op Geert; ik heb gewoon 2 problemen met het stuk van de heer Notenbomer; allereerst de suggestie dat een groot deel van de ambtenaren 'hinderambtenaar' zijn en op de stoel van de bestuurder wil zitten. Dat beeld herken ik niet; ik zie juist veel gewetensvolle ambtenaren die heel duidelijk weten wat hun rol is en die die rol zo goed mogelijk willen uitvoeren. Ten tweede is het nooit een goed idee mensen met ongedierte te vergelijken en dat is wat de heer Notenbomer hier doet. Ik heb hier de verlijking met vluchtelingen gemaakt; als vluchtelingen met de zijdeprocessierups werden vergeleken was het huis te klein en terecht. Ik denk dat de heer Notenbomer een catchy metafoor wilde vinden die de plank redelijk misslaat en waarvan hij de implicaties niet goed heeft doordacht.