of 59295 LinkedIn

Wabo faalt bij complexe aanvragen

Ruim een jaar na de invoering werkt de Wabo weliswaar goed bij eenvoudige aanvragen, maar bij meer complexe aanvragen faalt de wet.

Ruim een jaar na de invoering werkt de nieuwe omgevingswet Wabo niet naar behoren. Met name bij complexe vergunningaanvragen is de besluitvorming traag en niet integraal en ontbreekt het bij ambtenaren nog dikwijls aan de benodigde deskundigheid. 

Dat blijkt uit een quickscan van de Kamer van Koophandel (KvK) en de Brabants-Zeeuwse Werkgeversvereniging (BZW) onder 42 bedrijven in deze regio. De invoering van één loket voor de Wabo is op zich een stap in de goede richting, is de algehele conclusie. Maar achter de schermen is er nog veel te verbeteren.

De Wet algemene bepaling omgevingsrecht (Wabo) trad ruim een jaar geleden, op 1 oktober 2010, in werking. De nieuwe wet voegt 25 verschillende bouw-, milieu-, natuur- en monumentenvergunningen samen. De wet moest ertoe leiden dat burgers en bedrijven niet langer een reeks aanvragen moesten invullen en tal van procedures doorlopen, maar konden volstaan met één aanvraag. Voor een deel is dat nu, ruim een jaar na invoering van de wet, gelukt. Maar dat geldt eigenlijk alleen voor aanvragen van enkelvoudige vergunningen en niet-complexe aanvragen.

Bij complexe en gecombineerde aanvragen, wanneer er bijvoorbeeld een vergunning nodig is voor een combinatie van bouwen, afwijkingen van bestemmingsplannen en milieuvergunningen, blijkt er onvoldoende deskundigheid aanwezig te zijn onder de ambtenaren en schiet de klantvriendelijkheid en de bereidheid mee te denken met de aanvrager tekort. Een ander probleem is dat bij sommige aanvragen zowel gemeenten, regionale uitvoeringsdiensten (Ruds), provincies als soms ook waterschappen een rol spelen. Een tekort aan regie en onderlinge afstemming leidt dan tot onnodige vertragingen.

Advies

Om dat tegen te gaan zouden uitvoering en gezag van de Wabo in één hand moeten komen te liggen, zo stellen de KvK en de BZW in hun advies. Door de inhoudelijke kennis en de bestuurlijke besluitvorming onder te brengen binnen één organisatie, kunnen discussies tussen overheden onderling worden voorkomen. Daarnaast moet er een cultuurverandering binnen de ambtelijke organisatie tot stand komen: de ambtenaren moeten niet alleen formeel toetsen, maar vooral ook meedenken en oplossingsgericht zijn.

Het bedrijfsleven steekt de hand ook in eigen boezem. Uit de quickscan blijkt dat veel van de ondervraagde ondernemingen ook vinden dat de bedrijven die een vergunningaanvraag indienen vaak onvoorbereid zijn. Ze dienen de aanvraag in zonder te weten welke informatie nodig is en aan welke eisen moet worden voldaan. En de bedrijven maken te weinig gebruik van de mogelijkheid om een vooroverleg met de gemeente of provincie te voeren. Dat zou kunnen voorkomen dat later blijkt dat niet alle stukken compleet zijn, waardoor er weer vertraging optreedt.

Naadloos

Het onderzoek van de KvK en BZW werd alleen gehouden onder bedrijven in Zeeland en Brabant. Maar de bevindingen sluiten naadloos aan op de ervaringen van andere gemeenten in Nederland, bijvoorbeeld in de Drentse gemeente Hoogeveen. Wethouder Anno Wietze Hiemstra (CDA) vraagt zich af of de Wabo wel aan het doel beantwoordt waarvoor hij is ingesteld.

‘Doel was dat aanvragers in één keer alle stukken zouden indienen. Maar in de praktijk is men daar bang voor, vooral bij complexe gecombineerde aanvragen. Afwijzing op één onderdeel kan immers een heel project stilleggen. Daarom kiezen de meeste aanvragers er toch liever voor om de vergunningen in fasen aan te vragen.’

Dat blijkt ook uit de cijfers. Van de 588 aanvragen van een omgevingsvergunning die in 2011 in Hoogeveen werden ingediend, ging het bij slechts drie om een complexe en gecombineerde aanvraag. ‘Aanvragers willen toch liever het risico spreiden,’ aldus de wethouder. Hiemstra vindt dat gemeenten zich in een spagaat bevinden ten aanzien van de Wabo.

‘Enerzijds is het de bedoeling dat de verantwoordelijkheid zoveel mogelijk bij de aanvrager komt te liggen. De aanvraag zou zo eenvoudig moeten zijn, dat iedereen het zelf afkan. Maar dat is het niet. Zeker niet wanneer het om een vergunning gaat die zowel betrekking heeft op het milieu als op bouwen. Dan moet je als gemeente de aanvrager zoveel mogelijk helpen en begeleiden. Terwijl dat juist niet de bedoeling van de Wabo is.’

Locatiepaspoorten

Hoogeveen heeft daarom gekozen voor een andere aanpak. Onder de titel Anders werken aan ruimtelijke plannen streeft de gemeente ernaar de kaders zoveel mogelijk van tevoren vast te leggen, zodat er daarna zo min mogelijk vergunningen nodig zijn. Dat doet de gemeente bijvoorbeeld in zogenaamde ‘locatiepaspoorten’.

Hiemstra: ‘Daarmee stuur je het beleid aan de voorkant. Als je vooraf in het bestemmingsplan vastlegt dat in een bepaald gebied bijvoorbeeld paardenbakken mogen komen, hoef je daar achteraf niet allerlei aparte vergunningen voor af te handelen. Door eerst goed na te denken over de ontwikkeling van een gebied en die in kaders vast te leggen, kun je de burger vervolgens veel vrijheid geven om zaken zelf in te vullen. En kun je je afvragen of de Wabo eigenlijk wel nodig is.’

Verstuur dit artikel naar Google+

Gerelateerde artikelen

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door André Gillet (consultant zaakgericht werken) op
Niet de WABO faalt, maar de organisatie bij de behandelaar. Een goede zaakgerichte aanpak, met een WABO-coordinator en casemanagers, moet dit probleem kunnen oplossen. Wel strak sturen, wie niet binnen de afspraken en termijnen zijn advies levert, is dus te laat, met alle consequenties van dien.
Door gerrie op
Dit was toch al voorspelbaar. Al die gedrochten van wetten en regels worden alleen maar gemaakt om een hoop overheidsdienaren, advocaten, juristen en adviesbureaus aan het werk te houden. Gecreeerde banen heet dat. Ofwel Melkertbanen. Zakjesplakkersbaantjes. Draagt niks bij aan onze economie. Sterker nog, het kost klauwen vol met geld. Het gaat helemaal nergens meer over. Een grote poppenkast met allemaal zogenaamde belangrijke bobo's. Een grote aanslag op de omgeving. Milieuvervuiling. Ga alsjeblieft schoffelen of zwerfafval opruimen, dan gebeurt er nog iets nuttigs.
Door Sabine de Kruiver (jurist) op
Bij bovenstaand zorgwekkend stuk moet nog worden aangetekend dat het Ministerie van I&M weer een nieuwe wet in voorbereiding heeft: de Omgevingswet, waarin o.a. de Wabo weer in zal opgaan, naast zo'n 60 andere wetten, 100 amvb en regelingen. Deze wordt bliksemsnel voorbereid (met alle risico's van dien) en zal in 2013/2014 worden ingevoerd. Dit betekent dat alle kennis die dan eindelijk is opgedaan met de Wabo weer de prullenbak in kan en alle partijen (overheid én aanvragers) weer zullen moeten leren werken met een nieuwe zeer complexe wet. Hoezo verspilling van tijd, geld en vooral energie!
Door Diana (projectleider) op
Vorig jaar heb ik bij mijn eigen gemeente een WABO-vergunning aangevraagd voor het kappen van 3 bomen. Ik heb als beleidsmedewerker zelf jarenlang bouwvergunningen behandeld, dus dacht ik piece of cake. NOT !!!!. Wat een gedrocht, wat moest ik veel invullen en even naar de gemeente gaan met de vraag om hulp ?? Nee, mevrouw/ex-collega daar is de WABO niet voor bedoeld. Je kunt het ook niet van een burger verwachten dat men dit begrijpt. Waar is de tijd gebleven dat de ambtenaar gewoon de burger te woord kon staan en helpen het formulier in te vullen. Nee, er moest zo nodig een WABO komen voor die 3 complexe vergunningen per jaar die toch gefaseerd worden aangevraagd. Ik zeg: stopzetten die handel !!!
Door S. Dekker (beleidsmedewerker) op
De uitslag van dit onderzoek is weinig verbazingwekkend. De Wabo is een loketwet opgesteld door mensen die nog nooit een loket van dichtbij hebben gezien.
Door Jan E (AdviZeur) op
Zoals gebruikelijk in overheidsland wordt er vanuit een hoge politieke toren iets uitgedacht waarvan iedere ambtenaar op de werkvloer bij voorbaat al weet dat het niet kan werken. Maar het plaatje is uitgedacht en wordt tegen alle bezwaren in doorgedrukt. Mensen die waarschuwen worden als niet meer van deze tijd op een zijspoor gezet. Vervolgens werkt het tot verbazing van onze grote denkers niet zoals verwacht. Dan is het niet het plan dat niet deugt maar de ambtenaren die het moeten uitvoeren kunnen er niets van. Of heel fraai gezegd: "Het ontbreekt ze aan deskundigheid." De heren politici en binnengehaalde (externe) adviseurs zouden eerst eens met hun voeten in de klei moeten staan voordat ze de grote jongen gaan uithangen. Misschien dat ze er dan iets van gaan begrijpen. Dan zou dit land waarschijnlijk heel wat beter bestuurd worden.
Door Jan op
'Maar dat geldt eigenlijk alleen voor aanvragen van enkelvoudige vergunningen en niet-complexe aanvragen." Maar de Wabo was bedoeld om de mervoudige aanvragen makkelijker te maken, volgens het Rijk.

"en schiet de klantvriendelijkheid en de bereidheid mee te denken met de aanvrager tekort."
Met alle verkorte termijnen en de Wet dwangsommen is die tijd er niet meer, het moest zakelijker en professioneler van het Rijk.

"uitvoering en gezag van de Wabo in één hand moeten komen te liggen". Dat was ook de opzet van de Wabo, en is zo ook geregeld in de Wabo, totdat een gedrocht als Verklaring van geen bedenking door het Rijk erin gefietst werd.

" Ze dienen de aanvraag in zonder te weten welke informatie nodig is en aan welke eisen moet worden voldaan. " Logisch, want het zou zo makkelijk worden, volgens het Rijk. De waarheid is dat het doen van de aanvraag complexer is geworden. Alles moet namelijk in een keer aangevraagd en uitgezocht worden, en compleet...

"Daarom kiezen de meeste aanvragers er toch liever voor om de vergunningen in fasen aan te vragen", maar het Rijk dacht dat aanvragers op de Wabo zaten te wachten.

Tja, misschien wordt het tijd dat het Rijk eens vantevoren luistert naar wat de dagelijkse praktijk bij gemeenten voor inzichten oplevert. Nu wordt de wet altijd achteraf via allerlei noodwetgeving gerepareerd om practische problemen op t elossen, terwijl de wet er alleen maar ondoorzichtiger van wordt.

Op naar de Omgevingswet!!!! (cynisch bedoeld uiteraard)
Door W. Wilkens op
De Wabo is net als de Crisis- en herstelwet een symboolwet. Het is een wet die alle vergunningenstelsel stapelde en vervolgens de problemen die dit gaf, probeerde op te lossen met ingewikkelde verwijzingen. Daarnaast bleven de basiswetten gelden (wro, Wet miliebeheer, e.d.).Tegen alle waarschuwingen in is zij de gedecentraliseerde overheden opgelegd, terwijl die net al een lawine van omgevingswetgeving ov er zich heen hadden gekregen. Het is dus meer een probleem bij de centrale wetgever dan bij de uitvoerders.

Overigens viel bovenstaande reactie ook wel te verwachten; alles in één hand (RUD) en, beter, in één wet, inclusief de afwegingen die iedere wet nu nog vergt.

De provincie en gemeente als uitvoerder van het centraal geregisseerde, ruimtelijk rijksbeleid.
Wie rondkijkt ziet dat dit al decennialang een probleem is.

Zoals al vaker verzucht: wat doen we met de inrichting van ons land en wanneer pakken we het nu eens vakkundig aan?

Goedkoop gekrakeel heeft ons nog nooit verder geholpen!