of 59345 LinkedIn

Wabo faalt bij complexe aanvragen

Ruim een jaar na de invoering werkt de Wabo weliswaar goed bij eenvoudige aanvragen, maar bij meer complexe aanvragen faalt de wet.

Ruim een jaar na de invoering werkt de nieuwe omgevingswet Wabo niet naar behoren. Met name bij complexe vergunningaanvragen is de besluitvorming traag en niet integraal en ontbreekt het bij ambtenaren nog dikwijls aan de benodigde deskundigheid. 

Dat blijkt uit een quickscan van de Kamer van Koophandel (KvK) en de Brabants-Zeeuwse Werkgeversvereniging (BZW) onder 42 bedrijven in deze regio. De invoering van één loket voor de Wabo is op zich een stap in de goede richting, is de algehele conclusie. Maar achter de schermen is er nog veel te verbeteren.

De Wet algemene bepaling omgevingsrecht (Wabo) trad ruim een jaar geleden, op 1 oktober 2010, in werking. De nieuwe wet voegt 25 verschillende bouw-, milieu-, natuur- en monumentenvergunningen samen. De wet moest ertoe leiden dat burgers en bedrijven niet langer een reeks aanvragen moesten invullen en tal van procedures doorlopen, maar konden volstaan met één aanvraag. Voor een deel is dat nu, ruim een jaar na invoering van de wet, gelukt. Maar dat geldt eigenlijk alleen voor aanvragen van enkelvoudige vergunningen en niet-complexe aanvragen.

Bij complexe en gecombineerde aanvragen, wanneer er bijvoorbeeld een vergunning nodig is voor een combinatie van bouwen, afwijkingen van bestemmingsplannen en milieuvergunningen, blijkt er onvoldoende deskundigheid aanwezig te zijn onder de ambtenaren en schiet de klantvriendelijkheid en de bereidheid mee te denken met de aanvrager tekort. Een ander probleem is dat bij sommige aanvragen zowel gemeenten, regionale uitvoeringsdiensten (Ruds), provincies als soms ook waterschappen een rol spelen. Een tekort aan regie en onderlinge afstemming leidt dan tot onnodige vertragingen.

Advies

Om dat tegen te gaan zouden uitvoering en gezag van de Wabo in één hand moeten komen te liggen, zo stellen de KvK en de BZW in hun advies. Door de inhoudelijke kennis en de bestuurlijke besluitvorming onder te brengen binnen één organisatie, kunnen discussies tussen overheden onderling worden voorkomen. Daarnaast moet er een cultuurverandering binnen de ambtelijke organisatie tot stand komen: de ambtenaren moeten niet alleen formeel toetsen, maar vooral ook meedenken en oplossingsgericht zijn.

Het bedrijfsleven steekt de hand ook in eigen boezem. Uit de quickscan blijkt dat veel van de ondervraagde ondernemingen ook vinden dat de bedrijven die een vergunningaanvraag indienen vaak onvoorbereid zijn. Ze dienen de aanvraag in zonder te weten welke informatie nodig is en aan welke eisen moet worden voldaan. En de bedrijven maken te weinig gebruik van de mogelijkheid om een vooroverleg met de gemeente of provincie te voeren. Dat zou kunnen voorkomen dat later blijkt dat niet alle stukken compleet zijn, waardoor er weer vertraging optreedt.

Naadloos

Het onderzoek van de KvK en BZW werd alleen gehouden onder bedrijven in Zeeland en Brabant. Maar de bevindingen sluiten naadloos aan op de ervaringen van andere gemeenten in Nederland, bijvoorbeeld in de Drentse gemeente Hoogeveen. Wethouder Anno Wietze Hiemstra (CDA) vraagt zich af of de Wabo wel aan het doel beantwoordt waarvoor hij is ingesteld.

‘Doel was dat aanvragers in één keer alle stukken zouden indienen. Maar in de praktijk is men daar bang voor, vooral bij complexe gecombineerde aanvragen. Afwijzing op één onderdeel kan immers een heel project stilleggen. Daarom kiezen de meeste aanvragers er toch liever voor om de vergunningen in fasen aan te vragen.’

Dat blijkt ook uit de cijfers. Van de 588 aanvragen van een omgevingsvergunning die in 2011 in Hoogeveen werden ingediend, ging het bij slechts drie om een complexe en gecombineerde aanvraag. ‘Aanvragers willen toch liever het risico spreiden,’ aldus de wethouder. Hiemstra vindt dat gemeenten zich in een spagaat bevinden ten aanzien van de Wabo.

‘Enerzijds is het de bedoeling dat de verantwoordelijkheid zoveel mogelijk bij de aanvrager komt te liggen. De aanvraag zou zo eenvoudig moeten zijn, dat iedereen het zelf afkan. Maar dat is het niet. Zeker niet wanneer het om een vergunning gaat die zowel betrekking heeft op het milieu als op bouwen. Dan moet je als gemeente de aanvrager zoveel mogelijk helpen en begeleiden. Terwijl dat juist niet de bedoeling van de Wabo is.’

Locatiepaspoorten

Hoogeveen heeft daarom gekozen voor een andere aanpak. Onder de titel Anders werken aan ruimtelijke plannen streeft de gemeente ernaar de kaders zoveel mogelijk van tevoren vast te leggen, zodat er daarna zo min mogelijk vergunningen nodig zijn. Dat doet de gemeente bijvoorbeeld in zogenaamde ‘locatiepaspoorten’.

Hiemstra: ‘Daarmee stuur je het beleid aan de voorkant. Als je vooraf in het bestemmingsplan vastlegt dat in een bepaald gebied bijvoorbeeld paardenbakken mogen komen, hoef je daar achteraf niet allerlei aparte vergunningen voor af te handelen. Door eerst goed na te denken over de ontwikkeling van een gebied en die in kaders vast te leggen, kun je de burger vervolgens veel vrijheid geven om zaken zelf in te vullen. En kun je je afvragen of de Wabo eigenlijk wel nodig is.’

Verstuur dit artikel naar Google+

Gerelateerde artikelen

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Anne-Marie Schelling op
Het kan nog anders, in deze casus (welke echt aan de orde is). Initiatiefnemer doet aanvraag, aanvraag is in strijd met ruimtelijke ordening, Initiatiefnemer doet wederom een aanvraag (wabo regulier) de strijd is opgeheven? Hoe dit kan is onduidelijk, er verschijnt een bouwvlak waar geen planologisch wijzigingsregime aan gehangen kan worden. Initiatiefnemer bouw onder de reguliere WABO een Op- en Overslag van 15 meter hoog, 1600 m2 groot en 16 ventilatoren in de nok, aan de weg, voor de voorgevelrooilijn en op 74 meter afstand van een woonbestemming in een agrarisch buitengebied waar " openheid vn Landschap" geld. Belanghebbende gaat naar voorzieningenrechter, deze stelt belanghebbende in gelijk over het aspect voorgevelrooilijn, zegt dat ambt de " uitgebreide WABO moet volgen" en vraagt zich af of de " ruimtelijke onderbouwing" gaat slagen, daarnaast spreekt zij uit dat initiatiefnemer op eigen risico bouwt. Ambt maakt samen met initiatiefnemer een " ruimtelijke onderbouwing" en stelt een pragmatisch verhaal op papier, zonder belangenafweging en passeert de uitspraak van de rechter over het " voorgevelrooilijn" aspect. Daarnaast is het geluidsrapport een verslag wat op basis van inhoudelijkheid direct van tafel geschoven kan worden (data's en tijden kloppen niet, er is geen meting gedaan aan de voorgevel van de bestemming WONEN), dit ontwerp besluit moet voor de Raad, Ambt gaat voorbij aan de 26 weken en reageert niet op in-gebreke stellingen. Interesse? Mail voor deze zowel politiek als juridisch, interessante casus naar: am.raven@hotmail.com
Door Blok op
Reaktie2: als de minister denkt, net als een aantal onderstaande reacties, dat je binnen de WABO 195 wetten, richtlijnen, besluiten, etc binnen 3 maanden kan afwegen of ze moeten worden toegepast en dit en netjes rechtmatig kan verwoorden. Dan heb ik nog niet eens over het verwerken van de ziens wijzen ( overige tijd ligt de aanvraag en beschikking ter inzage) dan denk je bijna een wonder. Tel daar bij op de reaktie van onze politiek tot het maken van meer regeltjes bij elk rampje, en de uitspraken van de rechtbank en raad van State die neigen naar steeds meer detail informatie dan is onze lieve heer nog niet in staat tot het tijdig vergunnen.
Door Corné Dekker (informatie-architect Mozard MidOffice Suite) op
Er hebben gewoonweg teveel mensen profijt van een zo complex mogelijke WABO, denk aan alle ingehuurde adviseurs bij het ministerie, vervolgens ingehuurde adviseurs bij eerst elke gemeente en straks alle RUD's en daarnaast leveranciers van WABO-toepassingen. Want gemeenten en RUD's moeten nog leren dat het helemaal niet nodig is om voor elk proces weer voor veel geld een aparte backoffice-toepassing aan te schaffen of bestaande toepassingen voor veel geld aan te laten passen. De WABO is het foute voorbeeld van vele gemeentelijke kokers migreren naar één landelijke koker.
Door nietbelangrijk op
Ik kan heel kort zijn. Het was van te voren aangegeven dat het niet zo gaan werken. Ja dat krijg je dan he als een minister de maatschappij weer iets zijn door strot duwt. Net zoals de RUD dat wordt net zo'n flop. Maar het gaat door.....
Door Wico Ankersmit (directeur Vereniging BWT Nederland) op
Waar het met name fout is gegaan bij de Wabo, zijn de verwachtingen die voor de komst van deze wet zijn gewekt. Het zou allemaal veel eenvoudiger, sneller en veel goedkoper worden. Vergeten is te vertellen dat alle zeer complexe onderliggende wetgeving die voorheen aan de orde was voor een project niet door de Wabo is gewijzigd. Het was, is en blijft nu éénmaal in ons land complex om een project te toetsen aan alle aspecten en invloeden van milieu, natuur, techniek, omgeving, bereikbaarheid etc. etc. Vaak wordt ook vergeten dat de mensen die de plannen beoordelen er niet (alleen) zijn voor de initiatiefnemers van een plan, maar nog belangrijker voor diegene die in de omgeving van het plan leven, wonen, recreeren. Het is altijd gemakkelijk te mopperen dat planbeoordeling te veel tijd kost. Totdat er in eens binnen een paar weken bij jou naast een grote graafmachine staat te draaien. Dan beginnen andere belangen ook een rol te spelen. Noem het NIMBY.
Om die reden wil ik ook de nu steeds hogere verwachtingen van de nieuwe Omgevingswet met haar slogan "Eenvoudig Beter" temperen. Het wordt niet Eenvoudig en we hopen dat het beter gaat worden. Ik praat liever over "Complex anders". Anders krijgen de gemeenten hier ook weer straks de schult van. Los daarvan vraagt de Wabo van gemeenten nog veel aandacht met betrekking tot vergunningmanagement. Daar is zeker nog heel veel winst te halen.
Door Carolien Hendrix (Oud hoofdredacteur Omgevingsvergunning.nl, zelfstandig milieuadviseur) op
Eerst wordt een vreselijke wet bedacht door mensen die hem niet zelf hoeven uit te voeren onder grote druk van politiek en bedrijfsleven. Vergelijkbaar met andere projecten die er koste-wat-kost moeten komen. Daarna na een jaar zeggen dat ambtenaren die hem moeten uitvoeren niet bereid zouden zijn mee te denken. Daar word ik behoorlijk nijdig over! Als je mensen met zo'n enorm ingewikkeld gedrocht van een wet opzadelt, is daar nauwelijks fatsoenlijk over te adviseren. Ik wil zeggen aan de voormalige ideeenmakers van de Wabo in Den Haag: ga verder met overal RUD's invoeren, weer zo'n project dat er persé moet komen (waarom??), tegen beter weten van de werkvloer in. Daarna weer een lekker nieuwe Omgevingswet etc. En dan weer evalueren, heel goed. Zo houden we elkaar ten minste bezig.
Door Henry de Roo (Adviseur en (oud) ambtenaar VTH) op
Tja, dat was te verwachten. De structuur is misschien goed, maar uiteindelijk gaat het bij dit soort processen ons inziens om cultuur ofwel de mensen in de organisatie/keten.

De oplossing zit hem ons inziens in een intensievere samenwerking binnen de hele keten. Waarbij het wat ons betreft ingezet wordt op kwaliteit aan de voorkant van het proces. Hoe moeilijk kan het bijvoorbeeld zijn om een ontvankelijke aanvraag in te dienen (de Mor spreekt grotendeels voor zich!)

Dit soort complexe (meervoudige) aanvragen begint wat ons betreft met het opstellen van een strategisch vergunningplan en indieningstrategie met als gevolg ontvankelijke aanvragen.
Door Blok op
Ik begrijp dit wel. De minister is vergeten te schrappen in de wetten en de benodigde info die nodig is om te kunnen vergunnen. Daar is nl niets in veranderd. Ambtenaren gaan uit van het gegeven dat de vergunning houdbaar moet zijn bij de raad van State. Dus van meedenken is om die reden al niet mogelijk. Toch moet het bedrijfsleven hun zegeningen tellen. De procedure is misschien niet korter geworden, maar ze hoeven onder de WABO maar 1x naar de rvs. In het verleden vaak volgtijdelijk vele keren. Dit levert een tijdwinst van vele jaren
Door Herman Gerritsen (hoofd Vergunningen en Handhaving) op
De Wabo biedt de mogelijkheden voor het integraal aanvragen van de vergunningen voor een project . En bovendien op een eigentijdse manier.
Dat gaat niet van zelf. Daarvoor was een grondige voorbereiding nodig. Dat geldt voor gemeenten, voor bedrijven en voor adviseurs. Degenen, die daar vroeg en op tijd mee zijn gestart, weten dat met de Wabo goed valt te werken. Ook al valt er natuurlijk nog het nodige te verbeteren. De negatieve energie, die de reacties ten toon spreiden kan beter gebruikt worden om aan te geven hoe te beter kan. Daar hebben we met zijn allen meer aan!
Door bram op
Meneer Gillet is dus één van die bobo's die het NIET begrepen hebben. Een trekker met 5 achtereen geplaatste aanhangwagens is alleen op een rechte weg binnen de lijntjes te houden.