of 62812 LinkedIn

Slechte data hinderen handhaving milieuregels

Het kan zo simpel zijn als een typfout in de postcode, maar het kan ook gaan om het registreren van handhaving waar die handhaving niet is toegepast. De kwaliteit van gegevens in systemen die onder andere milieudiensten gebruiken voor het handhaven van de milieuregels is ontoereikend, concludeert de Algemene Rekenkamer. Soms is het nagenoeg onmogelijk om vast te stellen of er goed wordt gehandhaafd.
© Shutterstock

Het kan zo simpel zijn als een typfout in de postcode, maar het kan ook gaan om het registreren van handhaving waar die handhaving niet is toegepast. De kwaliteit van gegevens in systemen die onder andere milieudiensten gebruiken voor het handhaven van de milieuregels is ontoereikend, concludeert de Algemene Rekenkamer. Soms is het nagenoeg onmogelijk om vast te stellen of de regels worden nageleefd.

Slechte kwaliteit

Toezichthouders en handhavers, zoals omgevingsdiensten en de politie, gebruiken de informatiesystemen Inspectieview en het Justitieel Documentatiesysteem bij het bestrijden van milieucriminaliteit en het bestraffen van overtredingen. ‘De vastgelegde gegevens in beide systemen zijn echter van slechte kwaliteit’, concludeert de Rekenkamer. ‘Daardoor zijn ze lastig te gebruiken voor bovengenoemde doelen. We achten de kwaliteit van de data in deze systemen ontoereikend.’

 

Moeilijk monitoren

De bedrijven waar de toezichthouders op letten zijn bijvoorbeeld afvalverwerkers, vuurwerkbedrijven, grote chemische bedrijven en opslagbedrijven van gevaarlijke stoffen. (‘BRZO-bedrijven’ genoemd, naar het Besluit Risico’s Zware Ongevallen.) Als het misgaat bij deze bedrijven, kunnen de consequenties groot zijn. Maar fouten in adresregistraties en in de inspectiedata maakt monitoring moeilijk.

 

Strafbeschikkingen

De Rekenkamer geeft het voorbeeld van twee omgevingsdiensten die veel overtredingen en inspecties registreren. De eerste heeft in Inspectieview geregistreerd dat bij 800 van de 1100 overtredingen een bestuurlijke strafbeschikking is opgelegd. ‘Als we naar de eigen data van de omgevingsdienst kijken, blijkt dat niet te kloppen. Daar staat dat slechts in enkele gevallen een bestuurlijke strafbeschikking is opgelegd.’

 

Nagenoeg onmogelijk

Bij de tweede ontbreekt voor alle inspecties tussen 2015 en 2019 de informatie over het type handhaving (bijvoorbeeld ‘bestuurlijke boete’ of ‘last onder dwangsom’). Deze fouten maken het volgens de Rekenkamer ‘nagenoeg onmogelijk vast te stellen of de landelijke handhavingsstrategie wordt opgevolgd.’

 

Geen goed beeld

Dat zijn inhoudelijke fouten, maar ook de basisgegevens zelf zijn van slechte kwaliteit: er zijn veel typfouten en adressen en bedrijfsnamen worden inconsistent gebruikt. ‘Regelmatig ging het om meer dan 10 varianten bij 1 bedrijfsvestiging.’ Dit maakt het moeilijk voor toezichthouders om een goed beeld van bedrijven te krijgen. ‘Hoe vaak een bedrijf inspectiebezoek ontvangt, hoeveel overtredingen het begaat en hoe daarop is gehandhaafd, is lastig te volgen.’

 

Bron: Algemene Rekenkamer

 

Niet aangesloten

Bovendien blijken sommige toezichthouders nog niet aangesloten te zijn op Inspectieview, hoewel dit sinds enkele jaren een wettelijke verplichting is. De Rekenkamer citeert een stelselmanager Inspectieview die vertelt dat niet elke inspectie daar de middelen voor heeft. In de wet ‘is echter vastgelegd dat de bestuursorganen (i.c. de provincie) zorg moeten dragen voor afdoende middelen en personeel om de gestelde doelen en activiteiten (zoals Inspectieview) te verwezenlijken.’

 

Wettelijke plicht

‘Het is niet duidelijk hoe de niet-aangesloten omgevingsdiensten nu aan hun wettelijke plicht voldoen.’ De nog niet aangesloten diensten op decentraal niveau zijn FUMO (Friesland); de regionale uitvoeringsdiensten Zuid-Limburg, Noord-Holland Noord en Limburg-Noord; en de omgevingsdiensten IJmond, Groningen, Midden- en West-Brabant, en Flevoland, Gooi en Vechtstreek. (Op rijksniveau is het Openbaar Ministerie nog niet aangesloten.)

 

Reactie

De staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat neemt de constateringen ter harte en wijst op twee trajecten om het stelsel van vergunningverlening, toezicht en handhaving te verbeteren. Ook zouden er meerdere afspraken gemaakt zijn, waaronder het doel om alle omgevingsdiensten in 2021 op de informatiesystemen aan te sluiten en om te zorgen voor een sluitende financiering.

Verstuur dit artikel naar Google+

Gerelateerde artikelen

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door René van der Linden (Inspecteur interbestuurlijk toezicht omgevingsrecht) op
Inhoudelijk schrikbarend, maar niet verbazingwekkend. Even een paar nuances op het stuk aanbrengen. Allereerst is het in tegenstelling tot artikel zegt, niet verplicht om aangesloten te zijn op de landelijke voorziening Inspectieview. Als een dienst hierop is aangesloten voldoet het aan z'n verplichting, maar een dienst mag ook op andere wijze aan zijn verplichting tot het delen van informatie voldoen. Daarnaast gaat de uitwisselingsplicht uitsluitend om gegevens die "noodzakelijk zijn voor de strafrechtelijke handhaving van het bepaalde bij of krachtens de betrokken wetten" en dus zeker niet om alle handhavingszaken, laat staan toezichtsdossiers. Uit bovenstaande stuk concludeer ik overigens dat het wellicht juist verstandiger is niet Inspectieview maar een ander systeem te gebruiken, maar dat terzijde. De suggestie dat een dienst moet voldoen aan de Landelijke Handhavingsstrategie is op z'n zachtst gezegd ook discutabel. Bij mijn weten is de Landelijke Handhavingsstrategie een zogenaamd "Herenakkoord" vastgesteld in het Bestuurlijk Omgevingsberaad zonder dat de gebruiksplicht juridisch is geborgd. Gemeenten zijn ook, zoals het bericht zegt, verplicht om te zorgen voor afdoende personeel en middelen om de VTH doelen en activiteiten uit te voeren echter, ze hebben daarentegen alle beleidsvrijheid om deze doelen te stellen. Expliciet vaststellen dat er geen doelen worden nagestreefd maar alleen op incidenten wordt gereageerd mag ook. Om de overige diensten te verleiden zich aan te sluiten bij Inspectieview is de suggestie om gebruik te maken van de bestaande basisregistraties. Volgens mij waren die juist bedoeld om te voorkomen dat de genoemde voorbeelden zich voordeden.
Door Toine Goossens op
Overigens is het in het bedrijfsleven gebruikelijk om externe partijen in te huren die met hun algoritme gestuurde systemen de kwaliteit van de data achteraf verbeteren.
Beleidsambtenaren, ga eens wat vaker bij het bedrijfsleven koffie drinken, praat eens met ze, er gaat een wereld voor u open.
Door Toine Goossens op
Inderdaad @Prinz,

Opheffen die zelfstandigheid van omgevingsdiensten. Rechtstreeks aansturen vanuit het ministerie met landelijk verplichte systemen, codificaties en procedures. Lokale overheden leven nog in het pre Napoleontische tijdperk waar iedere gemeente zelf de standaard voor gewichten, inhouds- en lengtematen vaststelde.

Net als het drama bij het delegeren van taken in het sociale domein, breekt het verzet van gemeenten tegen het landelijk aansturen van lokale diensten Nederland op.
Het falen van de aansturing van de GGD's in de Corona crisis is opnieuw een stuitend bewijs, van het disfunctioneren van lokale aansturing. Weg daarmee.

Er is een 'Pieter Omtzigt' nodig om ook daar eens de knuppel in het hoenderhok te gooien.
Door Prinz op
Had gehoopt dat de Rekenkamer serieus onderzoek had gedaan i.p.v. voor het karretje laten spannen van de regering. Dan was wellicht naar voren gekomen dat o.a.:
- er geen fatsoenlijk model is om dergelijk informatie eenduidig op te slaan. In het voorbeeld: Een straat-/postadres is zoals iedereen in het vak weet geen goede aanduiding. Maar wat dan wel??;
- de taakuitvoering hierbij is zoals vele andere zaken weer een mooi voorbeeld is van: beste decentrale overheden, gij zult dit en dit en dit, maar hoe moet u zelf maar uitzoeken en oh ja, doe maar uit bestaande middelen.
- Voor inspectieview rekent het ministerie iedere aangesloten organisatie 20k per jaar, daar komen voor iedereen nog de kosten van software, koppelingen en beheer bij. Velen zien daar weinig voor terug: je eigen informatie is het meest waardevol, maar ja: die heb je al...

Maar ja, de staatssecretaris heeft de gewenste bevindingen binnen en kan de ingezette lijn goedpraten voor de Kamer e.d.