of 64740 LinkedIn

Nieuwe energie koppelen met meer sociale warmte

Met de aanleg van een warmtenet ­meteen de riolering in een wijk aanpakken. Of de verbetering van het groen. Of de leefbaarheid. Koppelkansen, in modern gemeentelijk taalgebruik. Werkt zo’n brede aanpak ook?

Met de aanleg van een warmtenet ­meteen de riolering in een wijk aanpakken. Of de verbetering van het groen. Of de leefbaarheid. Koppelkansen, in modern gemeentelijk taalgebruik. Werkt zo’n brede aanpak ook?

Selwerd 

De vernieuwing van de Groningse wijk Selwerd is sinds vorig jaar duidelijk merkbaar: straten liggen open en woningen worden ­gesloopt. Een deel van de oude portiekflats wordt gerenoveerd, een ander deel ­gesloopt. In de plaats daarvan komen gloednieuwe, energiezuinige woningen. De wijkvernieuwing moet Selwerd van een achterstandswijk opstuwen naar een wijk waar mensen gezonder zijn, waar ze in de wijk kunnen­ ­blijven wonen als ze wooncarrière willen ­maken, en waar de omgeving groener, fijner, levendiger en veiliger is.

 

Warmtenet

Je zou bijna vergeten dat de wijk ook nog van het gas af gaat en een warmtenet krijgt. Maar toch is het feit dat Selwerd een van de eerste proeftuinwijken is die op korte termijn geen aardgas meer zal gebruiken, een ­belangrijke aanzet geweest voor de wijkvernieuwing. De gemeente Groningen heeft, ­samen met de woningcorporaties in de wijk, besloten om bij de inwoners geen brief in de bus te doen met een datum voor een afspraak met een energiecoach. In plaats daarvan werd ervoor gekozen om inwoners, ondernemers, sportverenigingen, maatschappelijke en culturele organisaties te ­vragen wat zij als probleem ervaren, wat ze willen veranderen in de wijk, en op welke manier. Al die groepen en belangen werken mee met Sunny Selwerd, een gezamenlijke aanpak voor de wijk. De aanpak krijgt in een aantal gemeenten al navolging, waaronder in Groningen zelf. In de tweede ronde van de aardgasvrije wijken is in een andere naoorlogse Groningse wijk, De Weijert, ook voor een brede wijkaanpak gekozen, waarbij de wijk zelf een deel van de regie voert.

 

Kluif

Voor iedere gemeente zal de warmtetransitie de komende dertig jaar een kluif worden. Eind dit jaar moet iedere gemeente in de Transitievisie Warmte al aangeven welke alternatieven voor aardgas in een wijk mogelijk zijn, en waar zal worden begonnen met de eerste aardgasvrije wijken. Veel gemeenten grijpen die gelegenheid aan om ook het lijstje met achterstallige publieke werken er eens bij te pakken. Om de warmtetransitie te realiseren moet de straat in de wijk open, en waarom zou je die gelegenheid niet aangrijpen om ook andere fysieke ingrepen in de wijk te realiseren?

Zo kan de aanleg van een warmtenet prima worden gekoppeld met de renovatie van een riolering, de herinrichting van een straat of de aanleg van nieuwe parkeerplaatsen. ­Koppelkansen worden dat genoemd. In potentie schelen die vooral overlast en ­kosten: de straat ligt immers toch al open.

 

Gezondheid

Maar in gemeenten als Groningen, maar ook in Rotterdam, wordt verder gedacht: waarom zou je de verandering van een warmtesysteem niet meteen aangrijpen om ook andere, meer maatschappelijke en sociale vraagstukken aan te pakken. Kan een wijk niet veiliger, groener of socialer worden? Kunnen we de gezondheid van de wijkbewoners niet verbeteren, en hun toekomstperspectieven vergroten?

Dat zijn precies de vragen die iedere gemeente zich moet stellen, vindt Maarten van Poelgeest, oud-wethouder en voorzitter van de klimaattafel Gebouwde Omgeving. ‘Als je het over ‘koppelkansen’ hebt, moet je vooral naar die tweede, sociale kant kijken. Maar vaak wordt die term juist gebruikt voor de eerste, technische kant. Het lijkt heel eenvoudig: een riool vervangen als je toch al een warmtenet aanlegt. Maar in de praktijk is die combinatie moeilijk, en werken de rioolbouwers veel sneller dan de bouwers van het warmtenet. Dat levert dan juist weer extra vertraging op, of het vergt een enorm goede regie van de gemeente op het werk.’

 

Vuilnis

Bovendien heeft de wijkbewoner er maar weinig aan, denk Van Poelgeest. ‘Die zit vaak met heel andere vragen. Dus als een overheidsdienaar langs de deur komt om meer te vertellen over het warmtenet dat in de wijk wordt aangelegd, dan krijgt die ook te horen dat het vuilnis weer niet is opgehaald. Moet je als ambtenaar dan zeggen: ‘Sorry, maar ik ben van de transitie, niet van het vuil ophalen’? De warmtetransitie is een interventie in de wijk, en zo wordt dat in de wijk ook gevoeld.’ Daarom is de transitie ­volgens Van Poelgeest juist een moment om contact te zoeken met die bewoners. ‘Je moet het denken hierover omdraaien. Niet de transitie moet voorop staan, maar de wijk. De verduurzaming kan een onderdeel zijn van een veel bredere gebiedsgerichte aanpak, die is gericht op het verbeteren van de kwaliteit van de wijk en het leven van de wijkbewoners.’ En voor gemeenten is het een kans om de banden met de eigen ­inwoners aan te halen. ‘In de jaren tachtig hebben veel gemeenten samen met wijken en corporaties buurten enorm opgeknapt.’

 

Lees het hele verhaal over koppelkansen deze week in BB19 (inlog).

Verstuur dit artikel naar Google+

Gerelateerde artikelen

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Sabreur (Bezorgde Burger) op
Als ik dit soort artikelen lees, dan bekruipt mij soms toch een gevoel van onbehagen. Ten eerste is een Warmtenet als alternatief voor gas geen sociale warmte maar vaak een wurgcontract met één aanbieder en je kan nooit meer wisselen, waardoor de vrije marktwerking verdwijnt.
Maar ook het koppelen, en misschien begrijp ik het niet goed, van diensten heeft zijn haken en ogen. Kijk maar bijvoorbeeld naar de plannen in Brussel om de gehate QR app te koppelen aan de waanzinnige Klimaatplannen. Koppelingen lijken soms handig, maar het brengt ook gevaren met zich mee en niemand kan ons garanderen dat er middelen zijn om de risico's van de gevaren te verkleinen, dan wel teniet te doen als die risico's tot werkelijkheid worden. Kijk maar naar de draconische maatregelen rond het doorgeslagen Coronabeleid.
Koppelingen zouden moeten ontstaan in goede samenwerking. Zie het voorbeeld van de overheidsdienaar, die geconfronteerd wordt met een melding over een issue, dat niet binnen zijn portefeuille hoort. De oplossing is natuurlijk dat hij de melding onpeemt en doorspeelt met zijn collega's en dat de burger er vertrouwen in mag hebben dat hij of zij daarvoor met iemand in contact gaat komen. Dat betekent dus minder koninkrijkjes binnen de overheid, meer samenwerking en dienstbaar opstellen naar de burger. Dit gebeurt helaas nog te weinig en daar is veel meer winst in te behalen.

Vacatures

Van onze partners

De nieuwste whitepapers