of 64231 LinkedIn

Klimaatbeleid niet goed verankerd bij gemeenten

De thema’s klimaat en duurzaamheid zijn in veel gemeenten niet goed verankerd, blijkt uit onderzoek van Renske den Exter, Wageningen Universiteit.

De thema’s klimaat en duurzaamheid zijn in veel gemeenten niet goed verankerd. Gemeenten hebben moeite om die onderwerpen een plek te geven in de organisatie. Daarvoor is meer coördinatie nodig. Dat blijkt uit afstudeeronderzoek van Renske den Exter voor de opleiding Urban Environmental Management aan de Wageningen Universiteit.

Eerste onderzoek op nationaal niveau
Den Exter verrichtte voor zover bekend het eerste onderzoek waarin op nationaal niveau de grotere gemeenten (meer dan 100.000 inwoners) met elkaar zijn vergeleken op de formulering, verankering en daadwerkelijke uitvoering van hun klimaatbeleid. Met haar scriptie won Den Exter onlangs de Rachel Carson Milieuscriptieprijs 2012, die wordt uitgereikt door de VVM, netwerk van milieuprofessionals.

 

Verankering in de organisatie is laag
Volgens de onderzoekster is de verankering van klimaatbeleid in de gemeentelijke organisatie laag tot middelmatig. Het is vaak onduidelijk wie verantwoordelijk is voor duurzaamheid. In beleid is het thema middelmatig verankerd en op het niveau van uitvoering (hoeveel mankracht en geld is er beschikbaar) zelfs hoog. Vier grote steden die het wel goed doen (Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Tilburg) dienden als referentiegemeenten.

 

Gemeenten leggen verantwoordelijkheid buiten
De lage verankering op organisatieniveau heeft een risico, zegt Den Exter. Gemeenten dreigen de verantwoordelijkheid voor duurzaamheidsdoelstellingen te snel buiten het gemeentehuis te leggen. ‘Ik merkte in de interviews dat gemeenten hun klimaatorganisatie – als die er is – als iets tijdelijks zien. Ze hebben het idee dat straks iedereen zelf verantwoordelijkheid neemt voor duurzaam handelen. Dat bijvoorbeeld de medewerkers van de afdeling wonen vanzelf in alle plannen en uitvoering denken aan milieumaatregelen. Maar op de werkvloer is dat nog lang niet vanzelfsprekend. Bovendien is duurzaamheid een breed begrip, waar voortdurend nieuwe onderwerpen ondervallen. Niemand weet wie dat oppakt als de klimaatcoördinator weg is.’

 

Milieubeleid bij de milieudienst
Volgens haar zijn een klimaatcoördinator en een kernteam dat afdelingen betrekt bij duurzaamheid noodzakelijk om duurzaamheid goed in te bedden in gemeentelijke organisaties. ‘Sommige gemeenten experimenteren bijvoorbeeld met het onderbrengen van milieubeleid bij de milieudienst. Het gevaar bestaat dat het beleid dan te ver bij gemeentemedewerkers vandaan komt te staan. Het draagvlak is in die gemeenten heel laag.’

 

Effect niet gemeten
Ook viel Den Exter op dat gemeenten nog weinig aandacht schenken aan monitoren en meten van de effecten van het klimaatprogramma, bijvoorbeeld op de uitstoot van CO2. Bij de referentiegemeenten gebeurt dit wel. Den Exter heeft haar resultaten naar de 25 deelnemers gestuurd en kreeg positieve reacties. ‘Nu zien ze hoe ze scoren en wat er bij de buren gebeurt, daar kunnen ze van leren.’

 

Lees hier het afstudeeronderzoek.

Verstuur dit artikel naar Google+

Gerelateerde artikelen

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Piet (consultant) op
MANON WILLIE. U zal ongetwijfeld een aardig en lief persoon zijn. Maar in onderstaande paar zinnen heeft U zich schromelijk vergist en adviseer ik U om echt z.s.m. naar de psychiater te gaan. En ga dan met mooi weer, op de fiets en zuig Uw longen vol met frisse plattelandslucht. Misschien is U dan al genezen voor U bij de psychiater bent. En ga niet zwemmen als project leider water, omdat U waarschijnlijk Uw hoofd niet boven water kunt houden!
Door Manon Wille (projectmanager water) op
Waarom wordt in elke discussie 'klimaat' gereduceerd tot CO2-reductie en energiebesparing?

Het klimaat verandert en verandert sneller dan we denken. Erg? Dat weet ik niet, zie de opmerking van Boris. Maar als het klimaat verandert, moeten we ons leven (en dus onze openbare ruimte) veranderen. Groene grasvelden blijven niet groen als het langer droog is in de zomer. En als neerslag Heftiger wordt, dan veranderen onze vlakke straten vaker in meren en onze hellende straten veranderen vaker in woest stromende beekjes. Bij heter weer sterven er meer ouderen.Bij meer warme nachten, slapen we slechter en neemt onze arbeidsproductiviteit af. Erg? Weet ik niet, maar we moeten er wel wat mee. Dus wat mij betreft is 'klimaat' meer dan CO2-reductie en duurzame energie ....
Door Boris op
"het klimaat" in bestuurlijk nederland is inmiddels dusdanig dat iedereen elkaar blindelings volgt en denk (hoe arrogant) dat ...even lachen hoor....een gemeente een bijdrage kan leveren aan, jawel, het bijsturen naar het "gewenste" klimaat op aarde (wat is dat eigenlijk, want ik vind 24 graden wel erg fijn). Wat een verspilling. De klimaatmaffia draait op volle toeren.
Door M.Mulder (gemeenteambtenaar) op
Er zijn veel gemeenten die zeer goede resultaten behalen ondanks dat het klimaatbeleid niet goed geborgd is binnen de eigen organisatie. Kijk maar hier: http://www.co2-monitoring.nl/
Het is nu zaak om die resultaten intern beter zichtbaar te maken.
Daarbij valt op dat het bedrijfsleven allang door heeft dat een efficiënte bedrijfsvoering en duurzaamheid hand in hand gaan, maar in gemeentelijke organisaties is dat vaak nog niet doorgedrongen.
Medewerkers van de klimaatprogramma's hebben vaak geen toegang tot het niveau waar beslissingen daarover worden genomen.
Hier ligt een mooie kans voor bestuurders om hun kracht te tonen.
Door Piet (consultant) op
HENK heeft het over de kwalijke kracht van het fossiele EZ. Ha, ha ik vond het vroeger bij de kachel lekker en gezellig. Geen kredietcrisis, politicie en ambtenaren die nog een beetje te vertrouwen waren. Betrokkenheid en verantwoordelijkheidsgevoel bij mensen. Tegen woordig vermeende prof belangenbehartiging. Veilig stellen van baantjes. Iedereen die opkomt voor "ike, ikke". Idem het klimaat, veel gepraat en weinig wol. Meer politieke iedeologie, dan wetenschap. Ofwel wetenschap onder een politieke vlag. Duurzaamheid, maar het woord "verantwoordelijkheid"bestaat niet niet meer. En ik zie iedere Gemeente al haar eigen kimaatbeleid voeren. Weer een extra warwinkel, versnippering en kostenverhogingen.
Door Henk Daalder Windparken Wiki op
Ook op de redactie van Binnenlands bestuur ontbreekt het aan aandacht voor klimaat en decentraal duurzaam.
Daardoor helpt BB de fossiel belangen.
En de gemeentes natuurlijk ook.

Door het gebrek aan aandacht bij gemeentes missen ze kansen de lokale economie te stimuleren.
Dat hoet niet zo veel te kosten, omdat ze vooral burgers kunnen stimuleren te investeren.

In energieneutraal wonen, de burger heeft lagere woonlasten en de goede aannemers werk voor jaren.

Waar gemeentes echt heel erg fout zitten, is het negeren van de kans op voordeel uit windparken.
Juist hier moet de gemeente zelf de eerste stappen zetten en
Aanwijzen waar windparken komen,
welke vorm ze moeten krijgen
Hoe d eeigen burgers er voordeel van kunnen krijgen, als ze investeren.

Het meest recente regeerakkoord bevat nog steeds een regeling om burgers tegemoet te komen met lagere energie belasting, als ze investeren in een coopoeratief windpark.
En dat terwijl de huidige wet al aangeeft dat investerende burgers helemaal geen energie belasting hoeven te betalen.
Ook zonder burgers zijn windparken rendabel, daarom regisseert EZ het zo dat burgers worden buiten gesloten, en bedrijven allee voordeel en subsidie.

Lokale overheden moeten daraom juist opkomen voor hun burgers en zo hjen helpen de uitgaven voor energie lager en in de eigen regio te houden.
Door als gemeente te besluiten dat de eigen burgers het meeste voordeel uit de regionale windparken moeten krijgen.

In Denemarken moet verplicht 20% van een windpark aan d eomwonenden in de regio verkocht worden.
In de Deense praktijk is het meer dan 70%

In Nederland hoeft het niet, en hebben burgers minder dan 0,5% van de Nederlandse windparken
Dat is de kwalijke kracht van het fossiele EZ


Vacatures

Van onze partners

De nieuwste whitepapers