of 59318 LinkedIn

Draagvlak voor windmolens ‘niet echt gelukt’

Provinciale Staten van Drenthe boden het veenkoloniaal gebied aan als locatie voor windenergie. Maar de plannen van het rijk gingen veel verder dan provincie en gemeenten voorzagen. Deze zomer wordt de eerste molen geplaatst. Hoe kon het zo ver komen?

Provinciale Staten van Drenthe boden het veenkoloniaal gebied aan als locatie voor windenergie. Maar de plannen van het rijk gingen veel verder dan provincie en gemeenten voorzagen. Deze zomer wordt de eerste molen geplaatst. Hoe kon het zo ver komen?  

Bom

Op 30 juni 2010 valt een brief van het ministerie van Economische Zaken op de mat van de gemeente Borger-Odoorn. In Den Haag ligt een aanvraag voor een grootschalig windpark van 400 tot 600 megawatt. Omdat het park onder de rijkscoördinatieregeling (RCR) valt, handelt het rijk de ruimtelijke inpassing, de vergunningen en de inspraakprocedures af. Die brief slaat in als een bom.


Om tafel

Na de zomer van 2010 zitten rijk, provincie en de gemeente om tafel om te werken aan een plan waar alle betrokkenen achter kunnen staan. Maar dat lukt niet. De gemeenten willen niet verder gaan dan een park van 110 tot 120 megawatt, maar dat is voor het rijk, dat inmiddels de regie heeft veel te weinig. Minister Kamp (Economische Zaken) houdt vast aan 255, de omvang die agrariër en initiatiefnemer van het eerste uur Harbert Ten Have in zijn brief van 29 december 2009 aan het ministerie had genoemd.

Kleinere omvang

De provincie Drenthe probeert de omvang terug te praten naar 150 megawatt. ‘Maar het rijk stelde wel als voorwaarde dat Emmen en Coevorden dan ook moesten leveren’, zegt oud-gedeputeerde Rein Munniksma. ‘In totaal moest Drenthe 285 megawatt aan vermogen opstellen.’ December 2012 staan de 150 megawatt in de provinciale windvisie, al hebben de gemeenten daar niet aan mee willen werken.

Drie groepen
Als de rook is opgetrokken blijven er drie groepen over die de 45 molens zullen gaan ontwikkelen: een groep van boeren rond Ten Have, een groep boeren die in de gemeente Aa en Hunze een eigen windpark ‘Oostermoer’ zullen ontwikkelen samen met de Windunie, en een aantal boeren dat niet zelf investeren maar land verhuurt aan Raedhuys Windenergie BV. In een brief van 3 februari 2015 ‘aan de initiatiefnemers’ schrijft minister Kamp: ‘Overeenkomstig de afspraken en het Inter Provinciaal Overleg krijgt het Windpark een omvang van 150 MW.’ Een zinnetje waar later weer een hoop om te doen zal zijn, zo zal blijken. Op 16 september 2016 is het besluit van Kamp ten aanzien van die 150 megawatt  definitief.


Draagvlak

Ondertussen blijven de bestuurlijke verhoudingen problematisch. En ook het draagvlak onder de bevolking – een destijds door minister Van der Hoeven (Economische Zaken, CDA) gestelde voorwaarde voor de plannen – lijkt niet erg te groeien. Het zijn de initiatiefnemers die voor dat draagvlak moeten zorgen, zo had Van der Hoeven in haar brief van juni 2010 bepaald. Maar pas anderhalf jaar later, op 27 januari 2012 heeft de groep van Harbert ten Have een eerste gesprek met de omwonenden die zich tegen het windpark verzetten. Er volgen in de loop der jaren enkele rumoerige informatieavonden waarbij de plannen worden toegelicht, maar tot meer begrip leidt dat niet. In september 2015 stelt Ten Have in een uitzending van de Monitor dat het met dat draagvlak niet echt gelukt is: ‘Dat geef ik eerlijk toe.’

Weerstand

Met name in de gemeenten Aa en Hunze en Borger-Odoorn neemt de weerstand toe, niet alleen van de inwoners, maar ook van de gemeenten zelf. Eind december 2013 vragen de burgemeesters Marco Out van Borger-Odoorn en Erik van Oosterhout van Aa en Hunze aan minister Kamp om uit te leggen waarop hij baseert dat er lokaal draagvlak bestaat, op grond waarvan de rijkscoördinatieregeling kan worden toegepast.

Breed gedragen noodzaak
Kamp heeft een mooi antwoord: sinds het energieakkoord van 2013 is er sprake van een breed gedragen noodzaak voor het vergoten van het aandeel van duurzame energie in de Nederlandse energievoorziening. En daar staan de handtekeningen onder van de provincies, de Vereniging van Nederlandse Gemeenten, en van milieuorganisaties. Als dat geen draagvlak is.


Grote zorgen

Het definitieve besluit staat begin 2016 in de Staatscourant, het moment waarop de inspraak kan beginnen. De provincie Drenthe reageert op 24 maart 2016 per brief: ‘Bij de inwoners van het plangebied leven grote zorgen over de komst van het windpark. In de afgelopen jaren voerden wij met u gesprekken over die breed gedragen zorgen. Tot onze grote teleurstelling zien wij van onze inbreng op wezenlijke punten niets terug in het nu voorliggende ontwerp-inpassingsplan en het bijbehorende Milieueffectrapport (MER).’

 

Ondoenlijk
Voor burgers is het feitelijk ondoenlijk om te reageren op de plannen, de milieueffectrapportage alleen al bestaat uit duizenden pagina’s. Toch blijken sommige omwonenden zeer goed ingevoerd. Zoals de oud-officier van justitie Cor van Ginkel (82) uit 2e Exloërmond. Hij noteert 82 tekortkomingen op de voorgenomen exploitatie vergunningen.

82 keer nee
De door de overheid ingehuurde juristen die deze reacties van commentaar moeten voorzien werken zich in het zweet, maar ze komen eruit. Hier en daar wordt een omissie toegegeven, maar in de laatste kolom van de ‘nota van antwoorden’ staat onder de rubriek ‘Aanleiding tot aanpassing besluit’ 82 maal het woordje ‘nee’. Nergens leiden de honderden ingestuurde reacties tot aanpassingen van de besluiten.

Onneembare vesting

Het Haagse bastion zal een onneembare vesting blijken. De Tweede Kamer neemt op 20 december 2016 zelfs een motie aan die oproept tot herbezinning rond het Drentse park: ‘Verzoekt de regering, een periode van bezinning in te lassen en een zoektocht naar alternatieven te starten die dezelfde hoeveelheid duurzame energie opleveren.’ Maar Kamp legt die motie naast zich neer, zo schrijft hij 19 januari 2017 aan de Kamer. Eén van de argumenten die Kamp noemt is veelzeggend: ‘Nu alle procedures stoppen zou de betrouwbaarheid van de overheid en het investeringsklimaat schaden en zou een grond opleveren voor het indienen van schadeclaims tegen de Staat door de initiatiefnemers.’

 

Verkeerd begonnen

De belangen zijn te groot. ‘Als je eenmaal verkeerd begint, dan draai je dat nooit meer bij’, zegt ambtenaar Peter van der Veen van de gemeente Aa en Hunze die al tien jaar op het dossier zit. ‘Toen wij in 2017 bij de Raad van State procedeerden’, zegt oud-gedeputeerde Ali Edelenbosch, ‘kon je duidelijk zien hoe de verhoudingen lagen: wij aan de ene kant van de zaal, de initiatiefnemers met hun advocaten en de ambtenaren van het ministerie aan de andere kant. In de zaal er ook daarbuiten tijdens de schorsingen: zij lunchten gezellig met elkaar, maar denk niet dat de ambtenaren ook even een praatje met ons kwamen maken.’


Bezwaren ongegrond
Op 21 februari 2018 verklaart de Raad van State alle bezwaren tegen het windpark ongegrond: het park mag worden aangelegd. En stelde minister van der Hoeven in 2010 als voorwaarde dat de initiatiefnemers voor draagvlak moesten zorgen, in haar uitspraak zegt de RvS: ‘Er is geen wet die bepaalt dat een ruimtelijk plan een ontwikkeling alleen mogelijk is als daarvoor voldoende draagvlak bestaat.’


Auteur Willem de Haan doet onderzoek naar de omstreden Drentse en Groningse windparken. Dit is het tweede deel van een tweeluik. Voor Argos (Vpro, radio 1) maakte hij een documentaire over het voorgenomen Groningse park N33. 

Verstuur dit artikel naar Google+

Gerelateerde artikelen

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Henk Daalder, Pak de Wind op
Beste Willem de Haan, je fantaseert te veel in dit artikel.
Het lokaal bestuur in Drenthe heeft al in een veel eerder stadium grote foute gemaakt, op instigatie van de tegenstanders van duurzaam.

Het begon al voor 2010, toen VVD gedeputeerden in Drenthe openlijk regen windmolens ageerden.
Daarnaast liepen gemeenteraden dom achter tegenstanders van duurzaam aan, al voordat boer Harbert ten Have naar de gemeente ging.
Die gemeentes wilden niet eens met initiatiefnemers voor windparken praten, want die corrupte VVD gedeputeerde riep hoog van de toren dat ze alles zou blokkeren.

De boeren kwamen met windpark plannen, omdat op landelijke schaal kabinetten riepen dat windenergie moest groeien, van 1500 naar 3000 MW en later naar 6000 MW. Er waren overleggen met provincies, waar een voorstel voor een verdeling uit kwam.
Dat voorstel was uiteindelijk dat de provincies onderling mogen uitmaken, welke provincie hoeveel MW van die 6000 MW in 2020 zou laten bouwen, formeel, planologisch mogelijk maken.

Al in de tijd van 3000 MW als doel, liepen de boeren al met plannen, want zij wisten dat de Veen koloniën en Groningen een zeer geschikt gebied is.

Maar in den Haag zagen ze de domme weerstand, het niet willen meedenken in Drenthe.
Terwijl er bij initiatiefnemers ook toen al de bereidheid tot delen van winst uit wind was.
Maar gemeente wilden nergens over praten, dankzij de lobby van de tegenstanders van duurzaam.
Die lobby heeft heel veel schade veroorzaakt, eigenlijk alle schade die er nu is.

In ieder geval, omdat de lokale overheden in Drenthe niets wilden, maar de provincies landelijk die 6000 MW aan het verdelen waren, besloot de minister dat windenergie onder de rijkscoordinatie regeling zou gaan vallen, bij projecten boven de 100 MW.
Drenthe heeft dat veroorzaak
Er was al besloten dat elke provincie zijn deel zou laten bouwen.

Uiteindelijk hebben alle provinciale Straten het besluit voor hun provincie genomen, democratisch
Vervolgens heeft de tweede Kamer die verdeling bekrachtigt.

In Drenthe maakte de gemeenteraad nog een rare fout, waardoor die gemeente geen 60, maar 95 MW kreeg, binnen Drenthe.

Er is de gemeentes en de provincie dus NIETS overkomen, ze wisten steeds wat de stand van zaken was, en deden welbewust niets constructiefs.

Het Rijks beleid stelde alleen maar vast hoeveel MW een provincie moest laten bouwen, maar uitdrukkelijk niet wie eigenaar van de windmolens moest worden.

De provincie en ook de gemeente had nog de kans te eisen dat de inwoners eigenaar van de windmolens zouden worden, met vruchtgebruik.

Met salderen, kunnende de huishoudens dan zelf hun eigen stroom opwekken.
Maar de lokale overheden lieten hun inwoners volledig vallen.

Met deze petitie kan alsnog salderen van stroom uit een eigen kavel windpark geregeld worden.
https://salderenvanstroom.petities.nl/
Door Petra op
"De belangen zijn te groot."

Inderdaad. Helaas wordt hier niet het belang van de burgers van dit land bedoeld.

Wanneer worden 'we' nu eens wakker en gaan we beseffen dat we overal worden ingerommeld?
Door Ivo op
Een "breed gedragen" energieakkoord? Milieugroeperingen en ambtenaren met Kamp als bestuurder. Geen volksvertegenwoordiging heeft het plan bekrachtigd. Geen toetsing aan het verdrag van Aarhus, geen bewijs dat windturbines echt helpen. En et het klimaatakkoord gaat dit in veelvoud gebeuren.