of 61043 LinkedIn

Dertig RESSEN onder het mes

Voor 1 oktober moeten alle dertig regio’s hun concept regionale energiestrategie inleveren. Gezamenlijk doel: 35 terawatt aan hernieuwbare energie. Wat is het beeld dat uit de RESsen opdoemt? Hoe realistisch zijn ze? Vier experts aan het woord.

Voor 1 oktober moeten alle dertig regio’s hun concept regionale energiestrategie inleveren. Gezamenlijk doel: 35 terawatt aan hernieuwbare energie. Wat is het beeld dat uit de RESsen opdoemt? Hoe realistisch zijn ze? Vier experts aan het woord.

Algemeen beeld

Van de meeste concept-RESsen is ­intensief overleg voorafgegaan tussen  overheden in de regio’s en de verschillende stakeholders. Volgens senior consultant Jesse Wiltink van Berenschot is het een enorme sprong vooruit vergeleken met het begin van de RES-overleggen: ‘Als je bedenkt waar we twee jaar geleden waren, dan hebben we in korte tijd ontzettend veel gedaan. In de meeste regio’s begon men met beperkte kennis en data over energietransitie en weinig zicht op de richting. Dat is veranderd. De samenwerkende partijen hebben een enorme betrokkenheid laten zien. Met de energietransitie zelf, maar ook met elkaar. Ook de netbeheerders zijn van grote waarde geweest.’

 

Te hard

Volgens adviseur Rijk van Voskuilen van bureau Over Morgen hebben de RES-­regio’s veel voortgang geboekt. ‘Maar in sommige regio’s wordt nu gevraagd: zijn we niet te hard gegaan? ­Misschien is het tijd voor een kort ­moment van bezinning, en voor een ­terugkoppeling naar de gemeenteraden en Provinciale Staten. Veel tijd is er niet, want we moeten volle kracht vooruit om die doelen te halen.’

Bovendien is er op kennisgebied nog veel werk te verzetten, ziet afdelingshoofd energie Vincent Jansen van ingenieurs­adviesbureau Sweco. ‘Er zijn zeker veel meer data beschikbaar dan toen we begonnen. Maar er is ook nog veel om te ontginnen en te verrijken. In veel regio’s weet men nog nauwelijks of de bedachte oplossingen – wind- of zonne-energie – technisch mogelijk zijn, of dat er wellicht verstorende factoren zijn. Er is meer diepgang nodig.’

 

Regionaal

Ook volgens de Groningse hoogleraar energiesysteem-analyse en wetenschappelijk directeur van TNO Energie André Faaij is het een goede keuze geweest om het energievraagstuk in eerste instantie
op het regionale niveau in te zetten. ‘Maar we moeten ervoor waken dat er ­binnen de regio’s een idee ontstaat dat er daarmee een definitieve streep is gezet ­onder de oplossingen die we uiteindelijk kiezen. Het zou best eens kunnen dat we straks meer wind op land nodig hebben dan nu in de RESsen wordt ingetekend.’

 

Zon

Wat iedereen opvalt: er wordt in de concept-RESsen opvallend vaak gekozen voor zon-oplossingen. De regio’s zijn huiverig om al te ijverig windmolens in te tekenen. Of er worden windmolens voorgesteld die te laag zijn om een substantiële bijdrage te kunnen ­leveren. Van Voskuilen: ‘De verhouding wind-zon is soms dramatisch. Je ziet vaak dat in een werkatelier waarbij de belangen uit de omgeving worden betrokken, de keuze voor een lage windturbine snel wordt gemaakt. Maar het helpt als betrokken grote energie-ontwikkelaars kunnen uitleggen dat zo’n oplossing eigenlijk geen oplossing is.’

 

Opmerkelijke verschillen

Alle dertig RES-regio’s hebben hun eigen opzet en samenstelling en betrokken naar eigen inzicht derde partijen bij het proces. Ze pakken het proces ook verschillend aan, zegt Wiltink. ‘Dat is niet zo verwonderlijk, want de samenstelling varieert enorm. Sommige regio’s, zoals Friesland, vallen precies binnen de grenzen van een provincie. Maar Zuid-Holland bestaat weer uit  zeven verschillende regio’s, die ook nog eens erg van samenstelling wisselen. Je ziet ook een duidelijk verschil in de snelheid van het proces, wat te verklaren valt door het samenwerkingsverleden van een regio. Sommige regio’s werken al jaren bestuurlijk of ambtelijk samen op andere terreinen, bijvoorbeeld in een vervoersregio.’

De rol van de overheden in dat proces kan sterk verschillen. Jansen: ‘Vaak doen de regio’s het met alle overheden, ­inclusief gemeenten, samen. In andere ­regio’s is de gemeentelijke rol veel kleiner. Dan wordt  aan het eind gevraagd: wat vind je ervan?’

 

Lees het volledige artikel in Binnenlands Bestuur nr18 (inlog)

Verstuur dit artikel naar Google+

Gerelateerde artikelen

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door drs. E. Nabled op
Beste Toine, ik laat me qua energietransitie helemaal niets door de belanghebbenden want dat zijn het -voorschrijven. Aardgas is een perfect schone brandstof, ook voor het landschap - geen windmolens of zonneweides nodig. De Duitsers beginnen er nu pas mee, 60 jaar na ons; hun technisch kunnen schat ik veel hoger in dan dat in NL. Ik ben en blijf gasklever en zo nog miljoenen landgenoten met mij; zie het aantal verkochte cv-ketels in 2019: 0,5 mio. Wat Covid-19 betreft vind je me aan jouw zijde.
Door Spijker (n.v.t.) op
Het gaat om het maken van de juiste keuzes voor de energietransitie. Het huidige Rijksbeleid laat allerlei leemten zien waarmee ten onrechte geen rekening is gehouden. Waarschijnlijk zullen we ons meer moeten richten op kernenergie (nagenoeg CO2 vrij, maar ook afvalvraagstuk), waterstof en getijdenenergie. Dit in de plaats van (minder) zonenergie en windmolens.
Door Toine Goossens (Toezichthouder gedrag en moraal) op
Los van de juiste keuzes op regionaal en landelijk niveau, gaat straks het circus van de boze burger weer draaien.

Die NIMBY burger wil geen enkele verandering in de eigen leefomgeving. Geluid, uitzicht, rust, alles is belangrijker dan veiligheid op de lange termijn. Het is dringend nodig om de crisis- en herstelwet op de hele energietransitie toe te gaan passen.

Maar wie heeft daar tijd voor? De stikstof manie slokt die tijd helemaal op. Straks zijn er wat plantjes gered, die vervolgens worden uitgeroeid door de temperatuurstijging. Het lijkt Corona wel. Te veel mensen kiezen voor lol, kiezen voor NIMBY, gaan hun verantwoordelijkheid voor de samenleving als totaal uit de weg. Nee die verantwoordelijkheid zal ze worst wezen.
Door Spijker (n.v.t.) op
Zon- en windenergie kunnen qua capaciteit onvoldoende bijdragen aan een oplossing voor het energievraagstuk. Ook het electiciteits-netwerk is daarop niet berekend. Bovendien bestaat er kans op een groot milieuvraagstuk over 20-30 jaar (er is niet of nauwelijks onderzoek verricht naar het verwerken van op dit moment niet afbreekbaar floatglas, cadmium, lood en co2 uitstoot) als er een afvalberg ontstaat aan afgeschreven en te vervangen zonnepanelen en windmolens. Je kunt Nederland ook niet volstampen met zonnepanelen en windmolens.

Vacatures

De nieuwste whitepapers

Van onze partners