of 59329 LinkedIn

Amsterdam benoemt ‘stadschroniqueur voor de toekomst’

Zef Hemel, bijzonder hoogleraar grootstedelijke problematiek aan de Universiteit van Amsterdam, mag op verzoek van burgemeester Femke Halsema 'als een detective’ de toekomst van de binnenstad van Amsterdam onderzoeken en schetsen. Drukte en overlast op de Wallen zijn de aanleiding, maar Halsema wil een lange termijnvisie.

Op verzoek van burgemeester Femke Halsema mag Zef Hemel, bijzonder hoogleraar grootstedelijke problematiek aan de Universiteit van Amsterdam, ‘als een detective’ de toekomst van de binnenstad van Amsterdam onderzoeken en schetsen. Drukte en overlast op de Wallen zijn de aanleiding, maar Halsema wil een lange termijnvisie.

Veel gesprekken
Tussen 17 mei en 17 juni is Hemel in de Oude Kerk, waar in die periode twaalf publieksavonden zullen plaatsvinden met iedere avond een ander onderwerp en twee gasten die hun deskundigheid en visie inbrengen. De onderwerpen variëren van veiligheid tot vrije experimenteerruimte en van vastgoed tot de zwarte geschiedenis van Amsterdam. Tussendoor spreekt Hemel met 80 mensen die hij persoonlijk uitnodigt:  bewoners, ondernemers, professionals en bezoekers van de stad. In maart liet Hemel zijn studenten al 40 portretten maken van mensen die zij toevallig tegenkwamen in 18 buurten in de binnenstad. Ze vroegen naar hun ervaringen, angsten, klachten, ideeën en verlangens. Begin september legt Hemel de toekomstvisie eerst voor aan de burgemeester, daarna aan de stad.

Wat is precies de opdracht die u van de burgemeester heeft gekregen?
‘In een gesprek kreeg ik een korte concrete opdracht, maar ook veel ruimte, veel vrijheid om een visie op de toekomst van de historische binnenstad te maken. Ik heb dat afgebakend tot het gebied binnen de Singelgracht, 8 km2. Niet alleen het Wallengebied,  waar de meeste problemen zijn, maar ruimer.'

U gaat het aanpakken als een detective, las ik. Wat moet ik me daarbij voorstellen?
‘Een detective lost iets op uit verleden, maakt een reconstructtie van wat is misgegaan. Als planoloog die een toekomstvisie maakt moet ik eerst het verleden reconstrueren. Eerst vragen wat er gebeurd is en wat er nu gebeurt.'

Heeft u zelf niet al een toekomstvisie?
‘Ik sta bekend als visionair, maar heb de binnenstad eigenlijk nooit echt aangeraakt. Tot mijn verbazing bestaat er helemaal geen visie op de binnenstad. Visies worden meestal ontwikkeld als gebouwd wordt op grote schaal, maar de binnenstad is monumentaal. Alles is er al. Het gaat dus over het toekomstig gebruik van de binnenstad en dat is onontgonnen gebied. Ik heb even gekeken naar de geschiedenis: er is een binnenstadplan uit 1955 en uit 1968. Die zijn nooit behandeld in raad en daarna is er, naast een aanpak uit de jaren '80, nooit meer een visie verschenen.’

In hoeverre laat u zich beïnvloeden?
‘Zoals dat gaat: je wordt gevoed door ideeën van anderen. Dit ontstaat niet in een studeerkamer. Je moet de straten in en zoveel mogelijk mensen spreken in beperkte tijd. Dat is precies wat ik doe: in de Oude Kerk gaan zitten en veel mensen uitnodigen, ook mensen die al vertrokken zijn of de binnenstad mijden of die er nooit komen.’

Wat kwam er zoal uit de 40 portretten die al zijn gemaakt?
‘Dat was een test, een oefening. Ik heb 44 studenten de binnenstad ingestuurd en over 18 buurten verdeeld, per buurt enkele studenten. Die moesten op straat, in het café, in bedrijven en op het terras mensen aanspreken en die moesten bereid zijn om een uur met een student te praten. Dat ging veel gemakkelijker dan iedereen dacht. Het werden open gesprekken. Een persoon begon een verhaal te vertellen over hem of haar in relatie tot de binnenstad. Het zijn levensverhalen en portretten, ze moesten zich inleven in de persoon. Het zijn bezielde portretten, je stapt in hun leven. Dat is een grote rijkdom. Sommige thema's die daaruit voortkomen zou ik nooit hebben verzonnen, zoals eenzaamheid of spiritualiteit. Naast de bekende thema’s drukte overlast en toerisme boor ik dus ook andere thema’s aan. Over de problemen bestaan al veel studies en daar zijn al maatregelen tegen genomen, maar over de mogelijkheden en nieuw te ontdekken terreinen nog helemaal niet. Ik probeer de weg vrij te maken voor de toekomst, want een visie kan niet deprimerend zijn, maar opwekkend en inspirerend en ook realistisch en geloofwaardig. Het moet raken aan de realiteit van mensen en hoe zij leven.'

Wat verwacht u nog aan extra input? Wie nodigt u allemaal uit?
‘Ik voer nog 80 gesprekken en ontvang nog 24 gasten. ’s Avonds kan ik ook nog in gesprek met het publiek.’

Wat gaat er daarna gebeuren met al die adviezen? Wordt niet niet een grote brij?
‘Nee, dat is heel veel grote rijkdom, er komen thema’s en onderwerpen naar voren, nieuwe verbanden en details die heel groot zouden kunnen worden. Voor de toekomst word je verrast door dingen die je achteraf had kunnen zien. Ik probeer ze te detecteren. Het is een ambacht om die visie te maken. Je maakt een narratief, een aansprekend verhaal.'

Wat wordt de status van uw toekomstvisie?
‘Dat zullen we zien en meemaken. Als het werkt is het omte bouwen tot een beleidsdocument. Kijk, veel rapporten belanden snel in laden, dat probeer ik te voorkomen. Ik test de visie door het eerst te vertellen, ook in het college, en dan in de raad, maar ook aan iedereen die mij uitnodigt. Die vertel ik een verhaal als een stadschroniqueur voor de toekomst.’

Verstuur dit artikel naar Google+

Gerelateerde artikelen

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door jan swagerman (narratief coach) op
Artikel (en in Trouw) spreekt me bijzonder aan. Wil daar graag actief op de een of andere manier bijdrage aan leveren -geen idee hoe-. Zelf Amsterdammer (al woon in nu in Zwolle, dat loopt maar 50 jaar achter..) en werk met verhalen diverse verhalen projecten (dat is mijn beroep, zie website www. narratievecoaching.nl). O..a. vanuit mijn Rivierenbuurt), ik was ooit 9nu 72) de eerste jongerenwerker in Slotervaart, later in Osdorp en 'rode buurt' Geuzenveld. Zie websites geheugen va n Oost en West. De Oude Kerk was ooit onze kerk - mijn kinderen zijn de eerste die daar met zowel water als olie werden gedoopt- en werkte o.a. voor diaconie (rond criminele jongeren in toenmalige Lloyd Hotel in Bijlmer en aanlooppunt/ kantoor tegenover de Oude Kerk onder waar tot voor kort de Hermon Zusters woonden. Amsterdam gaat me nog steeds aan mijn hart. Als oude provo, hippie en ooit werkzaam in het Vondelpark project. Toch blij dat ik in niet meer op mijn woonboot op de Keizergracht woon, de tijden zijn daar wat veranderd. Kunt u er iets mee, laat me weten. Ik heb trouwens nog een historisch verhaal over de hongertochten van na de oorlog dat ik graag toestuur. Mijn vader ging wel op hongertocht begreep ik, maar hij hoefde niet naar Duitsland omdat hij toen (en al met al 45 jaar!) werkte op de Gouden Bocht in de Herengracht. Dat is een ander verhaal. Tot horen??
Door Meneer V op
Is er serieus een "visionair" nodig om te bepalen wat er met Amsterdam moet gebeuren? De stakker gaat met 80 mensen praten en beweert dan te weten wat het best is voor de stad? Ik geloof er weinig van.

De gemeente zoekt gewoon naar een manier om deze meneer wat rijker te maken en een rapport te hebben dat ze kunnen verdraaien tot het zegt wat ze willen. Elke discussie over Amsterdam begint met burgers die steen en been klagen omdat het centrum alleen nog maar bestaat uit hotels, AirBnB en een eindeloze stroom toeristen. Het weerwoord van de gemeente is steevast "ja, maar het levert zoveel geld op". Wat de gemeente er niet bij vertelt is dat het gros van het personeel dat in de toeristen industrie werkt zelf uit het buitenland komt, dat de panden waar het zich afspeelt in handen zijn van buitenlandse investeerders, en dat Nederland er niets aan verdient. De gemeente echter wel, die heft toeristenbelasting en die zitten in hun vers opgeknapte stadhuisje op een marmeren vloer het geld te tellen terwijl buiten mensen proberen iets uit de voedselbank te krijgen. Diezeflde voedselbank die geen geld kreeg omdat dat nodig was voor de NoordZuidLijn, en de achterlijke 1Mln voor een fontijn op het Rokin.

Er zou een regel moeten komen die bepaalt dat mensen die in de politiek willen een IQ van meer dan 60 moeten hebben, en dat er celstraffen staan op zelfverrijking.
Door Marquis de Canteclair (Civ em.) op
En toen wisten we dat en toen was het nog groenerlinks of groenlinkser en toen hadden ze nog dezelfde burgemeester en toen bleef het spitsuur het drukste en toen bleven de toeristen komen en toen was de stad weer een klap geld kwijt en een illusie armer.