of 60831 LinkedIn

Van efficiëntie naar waardering: het kan ook anders!

Van efficiëntie naar waardering: het kan ook anders! Heerenboeren is daar een voorbeeld van
Over Morgen Reageer

We leven in een wereld waarin de economische druk hoog is. In ons streven naar efficiency zetten we in op technologische ontwikkelingen. Waar mogelijk snijden we mensen weg uit productieprocessen om kosten te drukken. Liever kiezen we voor robots en slimme algoritmes. Tegelijkertijd willen we het jaar rond kunnen beschikken over alle soorten fruit en groenten. We deinzen er niet voor terug om druiven uit Chili, asperges uit Peru of sperziebonen uit Egypte te laten invliegen. Wat van ver komt is lekker.

In deze corona-tijd werken meer mensen thuis. Om mij heen vertellen mensen dat zij de hele dag achter een scherm zitten en niet meer buiten komen. Aan de andere kant zie ik ook steeds meer mensen op een racefiets door de polder rijden of hardlopen door het park. De waardering voor het groen in en om de stad groeit.

 

Steeds meer mensen voelen een paradox. Enerzijds biedt globalisering kansen, anderzijds leidt het tot vervreemding van de eigen leefomgeving. Een focus op economische waarden verdringt de menselijke waarden en interactie. In toenemende mate verlangen en zoeken mensen naar bevrediging van andere behoeften. Efficiency is niet meer het enige dat telt.

De waardering voor lokale producten neemt toe. Weten waar je eten vandaan komt, is prettig. Waarom vervuilende logistieke netwerken organiseren als je op de markt, een afhaalpunt of bij de boer zelf vers lokaal geproduceerd voedsel kunt halen?

Decennia lang hebben we ingezet op economies of scale. Schaalgrootte, kostenreductie en export was het doel. Specialisatie het gevolg. Boeren richtten zich op productie van melk, vlees, groenten of fruit. Gemengde bedrijven verdwenen, waardoor de logica van circulair boeren verdween. Boeren werden ondernemers met bedrijfsrisico. Bedrijfsresultaat was heilig. Om kromme zaken recht te praten werd een bijpassend vocabulaire ontwikkeld: bestrijdingsmiddelen worden gewasbeschermingsmiddelen genoemd en termen als precisielandbouw doen hun intrede. Nu steeds zichtbaarder wordt dat dit systeem niet langer houdbaar is, protesteren de boeren.

Het kan ook anders. Heerenboeren is daar een voorbeeld van. Tweehonderd gezinnen organiseren zich in een coöperatie en investeren gezamenlijk in grond en werktuigen en kopen hun voedsel bij de coöperatie. Ze nemen een boer in dienst die zij opdracht geven voor het verbouwen van het voedsel voor de leden van de coöperatie. Voorwaarde is dat er kringlooplandbouw plaatsvindt. Dit zet dus een limiet op het aantal dieren dat op de beschikbare grond past. De boer investeert in de kwaliteit van de grond en het vergroten van de biodiversiteit. De leden krijgen een directe lijn met het voedsel dat zij eten en merken weer dat er zoiets bestaat als seizoensgroenten. Tijdens de wekelijkse afhaalmomenten hebben de leden contact met elkaar en de boer. De boer heeft geen bedrijfsrisico en verdient vaak meer dan de gemiddelde boer die voor eigen rekening en risico werkt en de balans in het systeem wordt hersteld.

Op dit moment gebruiken van 2,3 miljoen hectare landbouwgrond. Een groot deel van de productie is voor de export. Als alle Nederlanders zich zouden verenigen in een concept als Heerenboeren hebben we 700.000 hectare landbouwgrond nodig en 35.000 boeren. Kortom, meer boeren die bovendien meer geld verdienen dan nu, beter begrip bij burgers voor wat er nodig is voor voedselproductie, echte kringlooplandbouw en 1,6 miljoen hectare beschikbare landbouwgrond waar het goede gesprek over gevoerd moet worden. Willen we die grond écht gebruiken voor landbouwproductie voor de export? En willen we dan productie die leidt tot uitputting van onze grond en het vernielen van de biodiversiteit?

Kortom, het kan anders, maar willen we het ook echt anders. Laten we het daar eens met elkaar over hebben!

 

Marnix Brongers

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Contactgegevens

AfbeeldingOver Morgen

Kleine Koppel 26

3812 PH Amersfoort

+31 (0) 33 3036800

overmorgen.nl

Meer nieuws

Video

Wilt u eens in gesprek met Over Morgen?
Neemt u gerust contact met ons op.

Whitepapers

Bloggers